ભારત સરકારે પરમાણુ ઉર્જાના ક્ષેત્રમાં દાયકાઓ જૂના સરકારી એકાધિકારને ખતમ કરવાની દિશામાં એક ક્રાંતિકારી પગલું ભર્યું છે. સંસદના શિયાળુ સત્ર દરમિયાન Thursday 18 December 2025 ના રોજ રાજ્યસભામાં 'ધ સસ્ટેનેબલ હાર્નેસિંગ એન્ડ એડવાન્સમેન્ટ ઓફ ન્યુક્લિયર એનર્જી ફોર ટ્રાન્સફોર્મિંગ ઇન્ડિયા બિલ 2025' એટલે કે શાંતિ વિધેયક 2025 ને મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે આ બિલ Wednesday 17 December 2025 ના રોજ લોકસભામાં અગાઉ જ પસાર થઈ ચૂક્યું હતું.
ખાનગી ભાગીદારીથી ઉર્જા ક્ષેત્રે પરિવર્તન
આ નવા કાયદાની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તે ભારતના સિવિલ પરમાણુ ક્ષેત્રમાં પ્રાઈવેટ કંપનીઓના પ્રવેશ માટેના તમામ અવરોધો દૂર કરશે. અત્યાર સુધી પરમાણુ ઉર્જા પર માત્ર કેન્દ્ર સરકારનું જ નિયંત્રણ હતું, પરંતુ હવે રાષ્ટ્રપતિના હસ્તાક્ષર બાદ આ બિલ કાયદો બનતાની સાથે જ ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓ પણ ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ્સ અને સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ તેમજ કામગીરી કરી શકશે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય પરમાણુ ટેકનોલોજી દ્વારા દેશની સ્વચ્છ ઉર્જાની જરૂરિયાતોને ઝડપથી પૂરી કરવાનો છે.
સુરક્ષા અને સાતત્ય પર સરકારનો ભાર
રાજ્યસભામાં બિલ પર ચાલેલી ચર્ચા દરમિયાન કેન્દ્રીય પરમાણુ ઉર્જા રાજ્ય મંત્રી ડો. જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે અન્ય રિન્યુએબલ એનર્જી સ્ત્રોતોની સરખામણીએ પરમાણુ ઉર્જા વધુ વિશ્વસનીય છે, કારણ કે તે 24x7 વીજ પુરવઠો પૂરો પાડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તેમણે વધુમાં ખાતરી આપી હતી કે આ ક્ષેત્રમાં ખાનગી કંપનીઓના પ્રવેશ છતાં સુરક્ષાના માપદંડો સાથે કોઈ બાંધછોડ કરવામાં આવશે નહીં. અત્યાર સુધી ભારતમાં પરમાણુ પ્લાન્ટ્સથી સામાન્ય જનતાને રેડિયેશનનું જોખમ હોવાનો એક પણ કિસ્સો નોંધાયો નથી.
નવા નિયમો અને માળખાકીય ફેરફાર
શાંતિ વિધેયક 2025 દ્વારા પરમાણુ ઉર્જાના ઉત્પાદન અને તેના રેગ્યુલેશન માટે એક સંપૂર્ણપણે નવું ફ્રેમવર્ક તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આ બિલમાં રેડિયેશનના ધોરણો અંગેના નિયમોને વધુ કડક અને સ્પષ્ટ બનાવવામાં આવ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારનું માનવું છે કે ભારતને કાર્બન ન્યુટ્રલ બનાવવા અને વીજળીની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે પરમાણુ ઉર્જા એક અનિવાર્ય વિકલ્પ છે.
