Eid Ul Fitr 2026: ઈદ-ઉલ-ફિત્ર ઈસ્લામિક કેલેન્ડર હિજરીના 10મા મહિના 'શવ્વાલ'ના પહેલા દિવસે મનાવવામાં આવે છે. આ ઈસ્લામ ધર્મના બે મોટા તહેવારોમાંનો એક છે. જોકે ઈદ મુખ્યત્વે એક દિવસની હોય છે, પરંતુ ઘણા લોકો તેને 2-3 દિવસ સુધી ખુશીઓ સાથે મનાવે છે. દર વર્ષે ઈદ એક જ તારીખે નથી આવતી, કારણ કે આ તહેવાર ચંદ્રના આધારે ચાલતા ઇસ્લામી હિજરી કેલેન્ડર પર આધારિત હોય છે. આ જ કારણ છે કે દર વર્ષે ઈદ અને રમઝાનની તારીખમાં ફેરફાર જોવા મળે છે.
અરબી ભાષામાં 'ઈદ'નો અર્થ તહેવાર અથવા ખુશીનો દિવસ થાય છે અને 'ફિત્ર'નો અર્થ ઉપવાસ (રોઝા) ખોલવો એવો થાય છે. તેથી, ઈદ-ઉલ-ફિત્રનો અર્થ છે 'રોઝા ખોલવાનો તહેવાર'. ભારતમાં આજે ઈદ-ઉલ-ફિત્ર મનાવવામાં આવી રહી છે. તો ચાલો જાણીએ કે મુસ્લિમ બિરાદરો કેવી રીતે ઈદની ઉજવણી કરે છે, ઝકાત-ઉલ-ફિત્ર શું છે અને કેવી રીતે એકબીજાને મુબારકબાદી પાઠવે છે.
કેવી રીતે મનાવવામાં આવે છે ઈદ-ઉલ-ફિત્રનો તહેવાર?
આ દિવસે લોકો સવારે વહેલા ઉઠે છે અને પોતાના ઘરોમાં પકવાન તૈયાર કરે છે. ત્યારબાદ ઈદની નમાઝ પઢવા માટે મસ્જિદ અથવા ઈદગાહ જાય છે. ઈદના દિવસે મુસ્લિમો પયગંબર હઝરત મોહમ્મદ દ્વારા બતાવેલી પરંપરાઓ એટલે કે 'સુન્નત'નું પાલન કરે છે. જેમાં કેટલીક ખાસ બાબતો સામેલ છે જેમ કે...
1. સ્નાન કરવું અને શારીરિક સ્વચ્છતા જાળવવી.
2. સારા અને સાફ કપડાં પહેરવા અને અત્તર લગાવવું.
3. નમાઝ માટે જતી વખતે 'તકબીર' પઢવી.
4. નમાઝ પઢીને ઘરે પાછા ફરતી વખતે અલગ રસ્તો લેવો.
કેવી રીતે આપવામાં આવે છે ઈદની મુબારકબાદી?
ઈદ પર લોકો પોતાના મિત્રો અને પરિવારજનોને ગળે મળે છે અને 'ઈદ મુબારક' કહીને શુભેચ્છાઓ પાઠવે છે. જોકે, દરેક દેશમાં ઈદ મનાવવાની રીત થોડી અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ એક વાત સમાન હોય છે કે લોકો આ તહેવાર પોતાના પરિવાર અને મિત્રો સાથે મનાવે છે, મીઠાઈઓ અને સ્વાદિષ્ટ ભોજનનો આનંદ માણે છે. આ દિવસે બાળકોને ભેટ અથવા પૈસા આપવામાં આવે છે, જેને 'ઈદી' કહેવામાં આવે છે.
શું છે ઝકાત-ઉલ-ફિત્ર?
રમઝાનના છેલ્લા દિવસે સૂર્યાસ્ત થયા પછી અને ઈદની નમાઝ પહેલાં એક ખાસ દાન આપવું ફરજિયાત હોય છે, જેને 'ઝકાત-ઉલ-ફિત્ર' (અથવા ફિતરા) કહેવામાં આવે છે. આ દાન જરૂરિયાતમંદ લોકોને આપવામાં આવે છે. ઈસ્લામ ધર્મમાં ગરીબોની મદદ કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ દાન એટલા માટે આપવામાં આવે છે જેથી ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકો પણ ઈદની ખુશીઓ મનાવી શકે અને તહેવારમાં સામેલ થઈ શકે. લોકો આ દાન કોઈ સંસ્થા અથવા મસ્જિદ દ્વારા પણ આપી શકે છે, જ્યાંથી તે સીધું જરૂરિયાતમંદો સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
