Iran-US tensions: ઈરાને તાજેતરમાં ભારતીય મહાસાગરમાં આવેલા યુએસ-યુકેના સંયુક્ત લશ્કરી થાણા ડિએગો ગાર્સિયા પર બે બેલિસ્ટિક મિસાઈલ છોડીને આક્રમકતા દર્શાવી છે. આ હુમલો ઈરાનની મિસાઈલ ક્ષમતાઓ પર મોટા પ્રશ્નો ઉભા કરી રહ્યો છે અને વૈશ્વિક સુરક્ષા માટે નવી ચિંતા પેદા કરી છે.
હુમલાની વિગતો
અહેવાલો અનુસાર, ઈરાને ડિએગો ગાર્સિયા પર બે ઇન્ટરમીડિયેટ-રેન્જ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ ફાયર કરી. આમાંથી એક મિસાઈલ ઉડાન દરમિયાન જ ખરાબ થઈ ગઈ, જ્યારે બીજીને યુએસ યુદ્ધજહાજ અથવા ડિફેન્સ સિસ્ટમ દ્વારા અટકાવી લેવામાં આવી. સદભાગ્યે, કોઈ મિસાઈલ થાણા સુધી પહોંચી શકી નથી અને બેઝ સુરક્ષિત રહ્યો છે. આને યુકે માટે 'ડાયરેક્ટ અટેક' તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યું છે.
ઈરાનની મિસાઈલ રેન્જ પર વિવાદ
ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું કે તેમની બેલિસ્ટિક મિસાઈલોની મહત્તમ રેન્જ આશરે 2,000 કિલોમીટર છે. પરંતુ ડિએગો ગાર્સિયા ઈરાનથી આશરે 3,800-4,000 કિલોમીટર દૂર છે. આ હુમલાએ ઈરાનના દાવાને પડકાર્યો છે અને સૂચવે છે કે તેમની પાસે અગાઉ જાહેર કરેલી કરતાં ઘણી લાંબી રેન્જવાળી મિસાઈલો હોઈ શકે છે અથવા તેઓ તે વિકસાવી રહ્યા છે. અલ્મા રિસર્ચ એન્ડ એજ્યુકેશન સેન્ટર જેવા અહેવાલોમાં કહેવાયું છે કે ઈરાન પાસે હાલમાં મોટાભાગની મિસાઈલો 1,000-2,000 કિમીની રેન્જવાળી છે, પરંતુ તેઓ 3,000 કિમી સુધીની મધ્યમ અંતરની અને તેનાથી આગળની લાંબા અંતરની બેલિસ્ટિક મિસાઈલો વિકસાવવાના અંતિમ તબક્કામાં છે.
ડિએગો ગાર્સિયા બેઝનું મહત્વ
ડિએગો ગાર્સિયા હિંદ મહાસાગરની મધ્યમાં આવેલું એક વ્યૂહાત્મક લશ્કરી થાણું છે, જ્યાં યુએસ બોમ્બર વિમાનો (જેમ કે B-2, B-52), પરમાણુ સબમરીન અને માર્ગદર્શિત મિસાઈલ જહાજો તૈનાત કરે છે. આ બેઝ એશિયા, પશ્ચિમ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વમાં યુએસની લશ્કરી કામગીરી માટે મુખ્ય કેન્દ્ર છે. તાજેતરના તણાવમાં યુકેએ યુએસને આ બેઝનો ઉપયોગ ઈરાનના મિસાઈલ સ્થળો પર ડિફેન્સિવ સ્ટ્રાઈક માટે મર્યાદિત રીતે કરવાની પરવાનગી આપી છે, જેના કારણે ઈરાને આને પ્રતિસાદ તરીકે જોયું છે.
વૈશ્વિક અસર અને ભવિષ્યની આશંકા
આ ઘટનાએ અમેરિકા, યુકે અને તેમના સાથીદારોમાં ચિંતા વધારી દીધી છે. જો ઈરાન પાસે ખરેખર 4,000 કિમીથી વધુ રેન્જવાળી મિસાઈલો હોય, તો તે મધ્ય પૂર્વ, યુરોપ અને યુએસના વિદેશી બેઝ માટે મોટો ખતરો બની શકે છે. આનાથી વૈશ્વિક તણાવ વધુ તીવ્ર બનવાની, લશ્કરી તૈયારીઓ વધારવાની અને સંભવિત વધુ હુમલાઓની શક્યતા છે. આ ઘટના ઈરાન-યુએસ/ઈઝરાયલ વચ્ચેના ચાલુ સંઘર્ષમાં નવો વળાંક લાવી શકે છે.
