વેનેઝુએલામાં આ સપ્તાહે આવેલા બે શક્તિશાળી ભૂકંપ બાદ સમગ્ર દેશ ગંભીર માનવતાવાદી સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે. અનેક શહેરોમાં મોટી સંખ્યામાં ઇમારતો ધરાશાયી થઈ ગઈ છે, જ્યારે હજારો લોકો હજુ પણ કાટમાળ નીચે ફસાયેલા હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આવી કટોકટીની સ્થિતિમાં ભારતે ફરી એકવાર વૈશ્વિક માનવતાવાદી જવાબદારી નિભાવતા વેનેઝુએલાની મદદ માટે 'ઓપરેશન અમિસ્તાદ' શરૂ કર્યું છે. આ અભિયાન હેઠળ ભારતે અદ્યતન 'ભીષ્મ ક્યુબ' (આરોગ્ય મૈત્રી પોર્ટેબલ હોસ્પિટલ) સહિત દવાઓ, મેડિકલ સાધનો અને રાહત સામગ્રી મોકલી છે.
ભારતનું આ પગલું એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે વેનેઝુએલામાં રાહત અને બચાવ કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે. અનેક દેશોના બચાવ દળો પણ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચીને સ્થાનિક એજન્સીઓ સાથે મળીને બચાવ અભિયાન ચલાવી રહ્યા છે.
વેનેઝુએલામાં કેટલી મોટી છે તબાહી?
વેનેઝુએલા સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા પ્રાથમિક આંકડા મુજબ ભૂકંપમાં અત્યાર સુધી 920 લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે 3,360થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. ઉપરાંત 172 લોકો હજુ પણ કાટમાળ નીચે ફસાયેલા હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે 50 હજારથી વધુ લોકો લાપતા હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે આ આંકડાની પુષ્ટિ માટે બચાવ કામગીરી સતત ચાલુ છે અને આગામી દિવસોમાં તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
ભારતે શું મોકલ્યું?
ભારતે 'ઓપરેશન અમિસ્તાદ' હેઠળ મોટા પાયે રાહત અને આરોગ્ય સહાય મોકલી છે.
ભારત તરફથી મોકલાયેલી મુખ્ય સહાય:
'ભીષ્મ ક્યુબ' (આરોગ્ય મૈત્રી પોર્ટેબલ હોસ્પિટલ)
35 ટન રાહત સામગ્રી
જીવનરક્ષક દવાઓ
આધુનિક મેડિકલ સાધનો
તાત્કાલિક સારવાર માટે જરૂરી આરોગ્ય કિટ
આ સમગ્ર સામગ્રી ભારતીય વાયુસેનાના બે Boeing C-17 Globemaster વિમાનો દ્વારા વેનેઝુએલા પહોંચાડવામાં આવી છે.
શું છે 'ભીષ્મ ક્યુબ'?
'ભીષ્મ ક્યુબ' ભારત દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી અત્યાધુનિક પોર્ટેબલ હોસ્પિટલ સિસ્ટમ છે. આપત્તિગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ખૂબ ઓછા સમયમાં તેને કાર્યરત કરી શકાય છે અને તેમાં મોટી સંખ્યામાં ઘાયલોને તાત્કાલિક સારવાર આપવાની ક્ષમતા હોય છે.
આ સિસ્ટમની ખાસિયતો:
ઝડપથી સ્થાપિત થઈ શકે છે.
ઇમરજન્સી સર્જરી અને પ્રાથમિક સારવારની સુવિધા.
આધુનિક મેડિકલ ઉપકરણોથી સજ્જ.
આપત્તિગ્રસ્ત વિસ્તારો માટે ખાસ તૈયાર કરાયેલ મોબાઇલ હોસ્પિટલ.
તાજેતરના વર્ષોમાં ભારતે અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય રાહત અભિયાનોમાં પણ આ પ્રકારની આરોગ્ય વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ કર્યો છે.
સૌથી વધુ નુકસાન ક્યાં થયું?
અહેવાલ મુજબ વેનેઝુએલાના લોકપ્રિય દરિયાકાંઠાના વિસ્તાર 'લા ગુએરા'માં સૌથી વધુ નુકસાન થયું છે. અહીં ઓછામાં ઓછી 100 જેટલી ઇમારતો સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી થઈ ગઈ છે અથવા ગંભીર રીતે નુકસાન પામી છે.
આ વિસ્તારોમાં અનેક ઊંચી રહેણાંક ઇમારતો પણ સામેલ છે. સ્થાનિક રહેવાસીઓ અને રાહત કાર્યકરોએ ભારે મશીનરીની અછત અને બચાવ કામગીરીમાં વિલંબ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
દુનિયાભરમાંથી પહોંચી રહી છે મદદ
ભૂકંપ બાદ વિશ્વના અનેક દેશોએ વેનેઝુએલાને મદદનો હાથ લંબાવ્યો છે. સરકારી માહિતી મુજબ અત્યાર સુધીમાં લગભગ 1,600 આંતરરાષ્ટ્રીય રાહતકર્મીઓ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચી ગયા છે અને બચાવ કામગીરીમાં જોડાયા છે.
સરકારે સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સામાન્ય લોકોની અવરજવર પર નિયંત્રણ પણ મૂક્યું છે, જેથી બચાવ કામગીરીમાં કોઈ અવરોધ ન આવે.
ભારતનું માનવતાવાદી મિશન કેમ ખાસ છે?
ભારતીય વાયુસેનાના C-17 Globemaster વિમાનો દ્વારા હજારો કિલોમીટર દૂર આવેલા વેનેઝુએલા સુધી રાહત સામગ્રી પહોંચાડવી ભારત માટે અત્યાર સુધીના સૌથી લાંબા માનવતાવાદી મિશનોમાંનું એક માનવામાં આવી રહ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ભારતે તુર્કી, નેપાળ, મ્યાનમાર સહિત અનેક દેશોમાં કુદરતી આપત્તિ સમયે ઝડપી રાહત કામગીરી કરીને વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની 'First Responder' તરીકેની છબી વધુ મજબૂત બનાવી છે. 'ઓપરેશન અમિસ્તાદ' પણ આ જ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
