Indus Water Treaty: ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના ભૌગોલિક અને રાજકીય સંબંધોમાં સિંધુ જળ સંધિ હંમેશા એક સંવેદનશીલ મુદ્દો રહ્યો છે. તાજેતરમાં યુએન (UN) ના મંચ પર પાકિસ્તાને ફરી એકવાર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય સમક્ષ સિંધુ જળ સંધિ મુદ્દે વિનંતી કરતા ભારતને ઘેરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, ભારતે પણ અત્યંત કડક અને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં પાકિસ્તાનને અરીસો બતાવતા ફટકાર લગાવી છે. પાકિસ્તાનની "પ્લીઝ પાણી આપી દો" જેવી કાકલૂદી સામે ભારતે આતંકવાદનો મુદ્દો ઉઠાવીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી પાડોશી દેશ આતંકની ફેક્ટરીઓ બંધ નહીં કરે, ત્યાં સુધી કોઈ પણ પ્રકારની નરમાશની અપેક્ષા રાખવી વ્યર્થ છે.
વિશ્વ જળ દિવસ નિમિત્તે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં ભારતના કાયમી પ્રતિનિધિ પી. હરિશે પાકિસ્તાનની બેધારી નીતિનો પર્દાફાશ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સંધિઓ અને કરારો માત્ર કાગળ પરની વાત નથી, પરંતુ તે પરસ્પર વિશ્વાસ અને માનવ જીવનના આદર પર ટકેલી હોય છે. એકતરફ ભારત જવાબદાર દેશ તરીકે વર્તી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ પાકિસ્તાન સતત આતંકવાદને પોષીને ભારતના નાગરિકોના જીવ લઈ રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં માત્ર પાણીની માંગ કરવી એ પાકિસ્તાનની નૈતિક નાદારી દર્શાવે છે.
આતંકવાદ અને પાણી સાથે નહીં ચાલે: ભારતનો કડક સંદેશ
ભારતે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પરથી લલકારતા કહ્યું છે કે, સિંધુ જળ સંધિને ફરી શરૂ કરવાની હાલ કોઈ શક્યતા નથી. ભારતના પ્રતિનિધિએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આતંકવાદ અને શાંતિની વાતો એકસાથે થઈ શકે નહીં. જ્યાં સુધી પાકિસ્તાન પ્રાયોજિત આતંકવાદ સંપૂર્ણપણે બંધ નહીં થાય, ત્યાં સુધી ભારત આ સંધિ મુદ્દે કોઈ બાંધછોડ કરશે નહીં. ગત વર્ષે પહેલગામમાં થયેલા કાયરતાપૂર્ણ હુમલા બાદ ભારતની રણનીતિ બદલાઈ છે અને હવે ભારત 'પાણી' ને આતંકવાદ વિરુદ્ધ એક વ્યૂહાત્મક હથિયાર તરીકે જોઈ રહ્યું છે.
સંધિમાં સુધારાની જરૂર: બદલાતા સમય સાથે ભારતની માંગ
ભારતે માત્ર પાકિસ્તાનને ફટકાર જ નથી લગાવી, પરંતુ સિંધુ જળ સંધિની પ્રાસંગિકતા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. ભારતનું કહેવું છે કે આ સંધિ દાયકાઓ જૂની છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ટેકનોલોજીમાં ક્રાંતિ આવી છે, વસ્તીમાં જંગી વધારો થયો છે અને પર્યાવરણીય ફેરફારો (ક્લાયમેટ ચેન્જ) ને કારણે પાણીની જરૂરિયાતો બદલાઈ છે. તેથી આ સંધિમાં વ્યાપક સુધારાની જરૂર છે. જોકે, પાકિસ્તાન આ મુદ્દે રચનાત્મક ચર્ચા કરવાને બદલે માત્ર પીડિત કાર્ડ રમીને વિશ્વની સહાનુભૂતિ મેળવવા માંગે છે, જે હવે શક્ય નથી.
જળ જીવન મિશન: ભારતની જળ વ્યવસ્થાપનની સફળતાનો ડંકો
યુએન સ્તરે ભારતે પાકિસ્તાનને તેની નિષ્ફળતા ગણાવવાની સાથે ભારતમાં ચાલી રહેલા 'જળ જીવન મિશન' નો ઉલ્લેખ કરીને પોતાની સફળતા પણ દર્શાવી હતી. ભારતે જણાવ્યું કે કેવી રીતે તે પોતાના નાગરિકોને શુદ્ધ પીવાનું પાણી પહોંચાડવા માટે ટેકનોલોજી અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. એક તરફ પાકિસ્તાન ભીખ માંગી રહ્યું છે, ત્યારે બીજી તરફ ભારત આત્મનિર્ભર બનીને છેવાડાના ગામડાં સુધી નળથી જળ પહોંચાડી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારત હવે પાકિસ્તાનની કોઈ પણ બ્લેકમેલિંગ નીતિ સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી.
