ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ત્રણ દિવસના સત્તાવાર પ્રવાસે સેશેલ્સ પહોંચ્યા છે, જ્યાં રવિવારે તેમણે સેશેલ્સના રાષ્ટ્રપતિ પેટ્રિક હર્મિની સાથે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજી હતી. આ બેઠક દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે સંરક્ષણ, ડિજિટલ પેમેન્ટ, આરોગ્ય, અવકાશ, કૃષિ, શિક્ષણ અને આર્થિક સહયોગ સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી. બેઠક બાદ બંને દેશોએ કુલ 19 મહત્વપૂર્ણ કરારો અને નવી પહેલોની જાહેરાત કરી, જેને ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવતું મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
હિંદ મહાસાગરની સુરક્ષા બંને દેશોની સંયુક્ત જવાબદારી
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત અને સેશેલ્સ બંને દેશો હિંદ મહાસાગરને પોતાનું સંયુક્ત ઘર માને છે અને તેની સુરક્ષા, સ્થિરતા તથા સમૃદ્ધિ બંને દેશોની સંયુક્ત જવાબદારી છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતનું વિઝન હિંદ મહાસાગરને માત્ર સમુદ્રી માર્ગ નહીં પરંતુ તકોના મહાસાગર તરીકે વિકસાવવાનું છે, જ્યાં સમુદ્રી સુરક્ષા સાથે વેપાર, રોકાણ અને આર્થિક વિકાસને પણ સમાન મહત્વ આપવામાં આવે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે કોઈપણ ભાગીદારી દેશના કદના આધારે નહીં પરંતુ પરસ્પર વિશ્વાસ, સન્માન અને સમાનતાના સિદ્ધાંતો પર આધારિત હોવી જોઈએ.
વડાપ્રધાન મોદીએ વધુમાં કહ્યું કે ભારત અને સેશેલ્સની સુરક્ષા એકબીજા સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે. બંને દેશોએ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે સહયોગ વધુ મજબૂત બનાવવા, ઉદ્યોગો વચ્ચે નવા રોકાણના અવસરો ઊભા કરવા અને કનેક્ટિવિટી વધારવા પર પણ સહમતી વ્યક્ત કરી હતી. ભારત પોતાના સફળ ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો અનુભવ પણ સેશેલ્સ સાથે વહેંચશે.
સંરક્ષણથી લઈને UPI અને આરોગ્ય સુધી 19 કરારો
બેઠક દરમિયાન જાહેર કરાયેલા 19 કરારોમાં પ્રત્યાર્પણ સંધિ, અવકાશના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગમાં સહયોગ, UPI આધારિત ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમનો અમલ, EXIM બેંકની લાઇન ઓફ ક્રેડિટ, નવા રાષ્ટ્રીય હોસ્પિટલના વિકાસ, કૃષિ, શિક્ષણ અને અન્ય અનેક ક્ષેત્રોમાં સહયોગનો સમાવેશ થાય છે.
ભારતે સેશેલ્સને એક ફાસ્ટ પેટ્રોલ વેસલ ભેટ આપવાની જાહેરાત કરી છે. ઉપરાંત 10 યુટિલિટી વાહનો અને 5 લેઝર રેડિયલ ક્લાસ બોટ્સ પણ સોંપવામાં આવશે. સેશેલ્સ કોસ્ટ ગાર્ડના PS Zoroaster જહાજની મરામત પૂર્ણ થવા તેમજ ડોર્નિયર વિમાનના અપગ્રેડેશન અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી હતી. બંને દેશોએ દરિયાઈ ચાંચિયાગીરી, ડ્રગ્સની દાણચોરી, ગેરકાયદે માછીમારી અને સરહદ પાર થતા ગુનાઓ સામે સંયુક્ત રીતે લડવાની પ્રતિબદ્ધતા પણ વ્યક્ત કરી હતી.
સેશેલ્સને એમ્બ્યુલન્સ, ચોખા અને સિમેન્ટની સહાય
ભારતે મિત્ર દેશ સેશેલ્સને 6 એમ્બ્યુલન્સ, 500 મેટ્રિક ટન ચોખા અને 8,500 મેટ્રિક ટન સિમેન્ટ આપવાની પણ જાહેરાત કરી છે. આ સહાય બંને દેશો વચ્ચેના વિશ્વાસ અને મિત્રતાને વધુ મજબૂત બનાવશે એવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ભારત અને સેશેલ્સ વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધોના 50 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે વિશેષ સ્મારક લોગો પણ લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો, જે બંને દેશોની લાંબા સમયથી ચાલતી મિત્રતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
ડિજિટલ પેમેન્ટ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે મોટું પગલું
ડિજિટલ પેમેન્ટને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા ઈન્ટરનેશનલ પેમેન્ટ્સ લિમિટેડ અને સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ સેશેલ્સ વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આ કરાર બાદ સેશેલ્સમાં UPI આધારિત ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમને પ્રોત્સાહન મળશે, જેના કારણે ભારતીય પ્રવાસીઓ, વેપારીઓ અને સ્થાનિક નાગરિકોને ઝડપી અને સરળ ડિજિટલ વ્યવહારોની સુવિધા મળશે.
આરોગ્ય ક્ષેત્રે પણ મહત્વપૂર્ણ પહેલ કરવામાં આવી છે. HLL Lifecare અને સેશેલ્સના આરોગ્ય મંત્રાલય વચ્ચે જન ઔષધિ યોજના હેઠળ ભારતીય ગુણવત્તાયુક્ત અને સસ્તી દવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આ પગલાથી સેશેલ્સના આરોગ્ય ક્ષેત્રને સીધો લાભ મળશે.
