દુનિયાના લગભગ તમામ દેશો માટે તેમનું રાષ્ટ્રગાન એ રાષ્ટ્રીય એકતા અને ગૌરવનું પ્રતીક હોય છે પરંતુ યુરોપનો એક દેશ આ બાબતે અપવાદ સાબિત થયો છે. સાયપ્રસ એક એવું રાષ્ટ્ર છે જેની પાસે પોતાનું કોઈ મૌલિક રાષ્ટ્રગાન નથી. આ પરિસ્થિતિ પાછળ કોઈ આળસ નહીં પણ દાયકાઓ જૂનો રાજકીય સંઘર્ષ અને વંશીય વિભાજન જવાબદાર છે. આ દેશ સત્તાવાર રીતે ગ્રીસના રાષ્ટ્રગાન હિમ્ન ટુ લિબર્ટીનો ઉપયોગ કરે છે જે તેની આઝાદી સમયની વણઉકેલાયેલી વાસ્તવિકતા દર્શાવે છે.
સ્વતંત્રતા મળી પણ રાષ્ટ્રગાનની ઓળખ બાકી રહી
વર્ષ 1960માં જ્યારે સાયપ્રસ બ્રિટિશ શાસનની ગુલામીમાંથી મુક્ત થયું ત્યારે તેના બંધારણમાં રાષ્ટ્રધ્વજ અને અન્ય પ્રતીકો વિશે સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી. નવાઈની વાત એ છે કે આટલા મહત્વના દસ્તાવેજમાં રાષ્ટ્રગાન અંગે કોઈ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નહોતો. તે સમયે આ ટાપુ પર મુખ્યત્વે બે સમુદાયો વસતા હતા જેમાં ગ્રીક સાયપ્રસ અને તુર્કી સાયપ્રસનો સમાવેશ થતો હતો. બંને જૂથો પોતાની અલગ સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક ઓળખ જાળવી રાખવા માટે મક્કમ હતા.
વંશીય વિવાદોએ સર્વસંમતિ ન થવા દીધી
નવા રાષ્ટ્રગાનની પસંદગી માટે જ્યારે પણ ચર્ચાઓ થતી ત્યારે બંને સમુદાયો વચ્ચે ગજગ્રાહ જોવા મળતો હતો. જો કોઈ એક પક્ષના પક્ષમાં રાષ્ટ્રગાન બનાવવાનો પ્રયાસ થતો તો બીજો પક્ષ તેનો સખત વિરોધ કરતો હતો. કોઈ એવા સંગીત કે શબ્દો પર સમજૂતી સાધી શકાઈ નહીં જે બંને પક્ષોને મંજૂર હોય. પરિણામે આઝાદીના પ્રારંભિક વર્ષોમાં આ દેશ કોઈ પણ સત્તાવાર રાષ્ટ્રગાન વિના જ ચાલતો રહ્યો હતો.
1966નો મહત્વનો વળાંક
વર્ષ 1963થી 1964 દરમિયાન સાયપ્રસમાં રાજકીય અસ્થિરતા ચરમસીમાએ પહોંચી હતી અને તુર્કી સાયપ્રસના પ્રતિનિધિઓએ સરકારમાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. આ ગૂંચવણ વચ્ચે 1966માં મંત્રી પરિષદે એકતરફી નિર્ણય લઈને ગ્રીસના રાષ્ટ્રગાનને જ સાયપ્રસના સત્તાવાર ગાન તરીકે સ્વીકારી લીધું. આ નિર્ણયથી ગ્રીક બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારોમાં ચાલી આવતી પરંપરાને કાયદેસરનું સ્વરૂપ મળી ગયું હતું.
બે ભાગમાં વહેંચાયેલો ટાપુ
વર્તમાન સમયમાં આ સ્થિતિ સાયપ્રસના ભૌગોલિક અને રાજકીય ભાગલાનું જીવંત ઉદાહરણ છે. ગ્રીક સાયપ્રસ દ્વારા નિયંત્રિત રિપબ્લિક ઓફ સાયપ્રસ ગ્રીક રાષ્ટ્રગાન ગાય છે જ્યારે ઉત્તરી સાયપ્રસ જેને માત્ર તુર્કી દ્વારા માન્યતા મળેલી છે તે ઇસ્તિકલાલ માર્શીનો પ્રયોગ કરે છે. આમ આખા ટાપુ પર આજે પણ કોઈ એક સમાન રાષ્ટ્રગાન સંભળાતું નથી.
