વિશ્વમાં સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ અહીં મળે છે : માત્ર ગણતરીના રૂપિયામાં ફૂલ થઈ જાય છે ગાડીની ટાંકી

દુનિયાના નકશા પર વેનેઝુએલા એક એવો દેશ છે જ્યાં સાઉદી અરેબિયા કરતા પણ વધુ તેલનો ભંડાર રહેલો છે. આમ છતાં છેલ્લા એક દાયકામાં આ દેશની અર્થવ્યવસ્થા સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડી છે અને તેની GDP માં લગભગ 80% જેટલો જંગી ઘટાડો નોંધાયો છે. હાલમાં અમેરિકી સૈન્ય કાર્યવાહીને કારણે રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની અટકાયત બાદ આ દેશ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. આ તમામ રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે વેનેઝુએલામાં પેટ્રોલના ભાવ જાણીને તમે ચોંકી જશો.

માત્ર 1 થી 3 રૂપિયામાં મળે છે એક લિટર પેટ્રોલ

વેનેઝુએલામાં સરકાર દ્વારા ઈંધણ પર ભારે સબસિડી આપવામાં આવે છે. અહીં સબસિડીવાળા પેટ્રોલની કિંમત 0.01 Dollar થી 0.035 Dollar પ્રતિ લિટરની વચ્ચે રહે છે. ભારતીય ચલણ મુજબ ગણતરી કરીએ તો આ કિંમત માત્ર 1 થી 3 રૂપિયા પ્રતિ લિટર જેટલી થાય છે. આટલા નીચા ભાવ પાછળનું મુખ્ય કારણ દાયકાઓથી ચાલી આવતી સરકારી નીતિઓ છે. વેનેઝુએલાની સરકારોએ સસ્તા પેટ્રોલને આર્થિક ઉત્પાદન ગણવાને બદલે હંમેશા રાજકીય અધિકાર તરીકે જોયું છે. આ જ કારણ છે કે દેશમાં મોંઘવારી આસમાને પહોંચી હોવા છતાં ઈંધણના ભાવ વર્ષો સુધી સ્થિર રહ્યા હતા.

પાર્કિંગ ફી કરતા પણ સસ્તામાં ભરાય છે આખી ટાંકી

જો કોઈ સામાન્ય કારમાં 35 થી 50 લિટરની ફ્યુઅલ ટેન્ક હોય તો સબસિડીવાળા પેટ્રોલની મદદથી આખી ટાંકી ફૂલ કરાવવાનો ખર્ચ માત્ર 50 થી 150 રૂપિયાની વચ્ચે આવે છે. વિશ્વના અનેક દેશોમાં તો આટલા રૂપિયા માત્ર વાહન પાર્કિંગના ચાર્જ પેટે ચૂકવવા પડતા હોય છે. વેનેઝુએલામાં અત્યારે બે પ્રકારની ઈંધણ વ્યવસ્થા કાર્યરત છે. એક સબસિડીવાળું પેટ્રોલ અને બીજું પ્રીમિયમ પેટ્રોલ. પ્રીમિયમ પેટ્રોલની કિંમત આંતરરાષ્ટ્રીય દરોની નજીક એટલે કે અંદાજે 42 રૂપિયા પ્રતિ લિટર રાખવામાં આવી છે.

મોંઘું પેટ્રોલ પણ અન્ય દેશોની સરખામણીએ સસ્તું

જો કોઈ વાહનચાલક સબસિડી વગરનું પ્રીમિયમ પેટ્રોલ ખરીદે છે તો તેને આખી ટાંકી ફૂલ કરાવવા માટે અંદાજે 20 થી 25 Dollar ખર્ચવા પડે છે. વેનેઝુએલાની સ્થાનિક આવક અને આર્થિક સ્થિતિ મુજબ આ રકમ મોંઘી લાગે છે પરંતુ અન્ય દેશોમાં વસતા લોકો જે કિંમત ચૂકવે છે તેની સરખામણીએ આ આંકડો ઘણો ઓછો છે.

સસ્તું ઈંધણ જ બન્યું આર્થિક પતનનું કારણ

નવાઈની વાત એ છે કે અત્યંત સસ્તું પેટ્રોલ વેનેઝુએલાની ઈકોનોમી ડૂબવા પાછળનું એક મોટું કારણ સાબિત થયું છે. અતિશય સબસિડીને કારણે સરકારી તિજોરી ખાલી થઈ ગઈ અને પડોશી દેશોમાં ઈંધણની મોટા પાયે દાણચોરી શરૂ થઈ ગઈ હતી. સસ્તા પેટ્રોલને કારણે લોકોમાં કાર્યક્ષમતા ઘટી અને બીજી તરફ ખાવા પીવાની ચીજવસ્તુઓ તેમજ દવાઓની ભારે અછત સર્જાઈ. આ આર્થિક સંકટને કારણે લાખો લોકોએ રોજગારીની શોધમાં દેશ છોડવાની ફરજ પડી હતી.