સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (SMC) દ્વારા છેલ્લા સાડા ચાર વર્ષમાં શ્વાનોની વસ્તી નિયંત્રિત કરવા માટે એક મહત્ત્વપૂર્ણ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, ₹ 6.69 કરોડના ખર્ચે કુલ 51,126 કૂતરાઓનું ખસીકરણ (નસબંધી) અને રસીકરણ કરવામાં આવ્યું છે. આ પાછળ પ્રતિ કૂતરા દીઠ ₹ 1,310 જેટલો ખર્ચ થયો છે. આટલો મોટો ખર્ચ અને વ્યાપક પ્રયાસો છતાં, શહેરમાં કૂતરા કરડવાની ઘટનાઓ અને તેમની વસ્તીની સમસ્યા હજી પણ યથાવત છે.
આંકડા શું કહે છે?
SMCના માર્કેટ વિભાગ દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા આંકડા ચિંતાજનક પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે:
કુલ ખસીકરણ:
સાડા ચાર વર્ષમાં 51,126 કૂતરાઓ.
કુલ ખર્ચ:
₹ 6.69 કરોડ.
પ્રતિ કૂતરા ખર્ચ
₹ 1,310 (રસીકરણ અને નસબંધી).
ડોગ બાઈટની ઘટનાઓ
વર્ષ 2024માં 24,418 લોકો કૂતરા કરડવાનો ભોગ બન્યા.
વર્તમાન વર્ષની સ્થિતિ
20 ઓગસ્ટ, 2025 સુધીમાં 3,510 કૂતરાઓનું ખસીકરણ અને રસીકરણ કરવામાં આવ્યું.
છતાં સમસ્યા શા માટે યથાવત છે?
આટલા મોટા પાયે ખસીકરણ અને રસીકરણ અભિયાન ચલાવવા છતાં સમસ્યાનું સમાધાન ન થવા પાછળ કેટલાક મુખ્ય કારણો હોઈ શકે છે. એક કારણ એ છે કે કૂતરાઓની સંખ્યામાં જે ઝડપે વધારો થાય છે, તેટલી ઝડપે ખસીકરણની પ્રક્રિયા થઈ રહી નથી. શહેરમાં ફરતા અસંખ્ય કૂતરાઓની સરખામણીમાં 51,126 કૂતરાઓનું ખસીકરણ એક નાની સંખ્યા સાબિત થઈ શકે છે.
ઉપરાંત, અમલીકરણમાં રહેલી ખામીઓ પણ એક કારણ હોઈ શકે છે. શું આ પ્રક્રિયા નિયમિત અને સતત રીતે ચાલી રહી છે? શું શહેરમાં કૂતરાઓની સાચી સંખ્યાનો અંદાજ મેળવી શકાયો છે? આ પ્રશ્નોના જવાબ કદાચ સમસ્યાના મૂળ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરી શકે છે.
ભેસ્તાન સ્થિત ABC સેન્ટરની ભૂમિકા
હાલમાં, કૂતરાઓના રસીકરણ અને નસબંધીની આ પ્રક્રિયા ભેસ્તાન સ્થિત એબીસી (Animal Birth Control) સેન્ટર ખાતે ચાલી રહી છે. આ સેન્ટરનો હેતુ કૂતરાઓની વસ્તીને નિયંત્રિત કરીને માનવ-શ્વાન સંઘર્ષ ઘટાડવાનો છે. પરંતુ, વાસ્તવિકતા એ છે કે આટલા મોટા ખર્ચ અને પ્રયાસો બાદ પણ કૂતરા કરડવાના બનાવો સતત વધી રહ્યા છે, જે નાગરિકોની સુરક્ષા માટે ચિંતાનો વિષય છે.
આ પરિસ્થિતિ સૂચવે છે કે માત્ર ખસીકરણ જ નહીં, પરંતુ કૂતરાઓના વ્યવસ્થાપન માટે એક વધુ વ્યાપક અને અસરકારક નીતિની જરૂર છે. જેમાં નાગરિકોમાં જાગૃતિ, કચરાનો યોગ્ય નિકાલ અને સ્થાનિક સ્તરે કૂતરાઓની સંભાળ જેવા મુદ્દાઓનો પણ સમાવેશ થવો જોઈએ. આ અભિયાનની સફળતા ફક્ત આંકડાઓ પર આધારિત નથી, પરંતુ નાગરિકોની સુરક્ષા અને શાંતિ પર પણ આધારિત છે.
