Hypertension: હાઈ બ્લડ પ્રેશર (હાયપરટેન્શન) એ આજના ઝડપી જીવનશૈલીની સૌથી મોટી સમસ્યાઓમાંની એક છે. તેને "સાયલન્ટ કિલર" કહેવામાં આવે છે કારણ કે શરૂઆતમાં તેના લક્ષણો ખૂબ જ હળવા હોય છે, પરંતુ ધીમે ધીમે તે હૃદય, મગજ, કિડની અને આંખોને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.આ સમસ્યાના મુખ્ય કારણોમાંથી એક છે આપણી ખરાબ રોજિંદા ટેવો. તબીબી નિષ્ણાતો અનુસાર, નાની ઉંમરે પણ આ ટેવોને કારણે હાઈ બ્લડ પ્રેશર થઈ શકે છે. ચાલો જાણીએ આવી કેટલીક મુખ્ય ખરાબ આદતો અને તેને કેવી રીતે ટાળી શકાય.
1. વધુ પડતું મીઠું (સોડિયમ) ખાવું
આપણા રોજિંદા ખોરાકમાં છુપાયેલું મીઠું શરીરમાં પાણી જાળવી રાખે છે, જેનાથી લોહીનું પ્રમાણ વધે છે અને ધમનીઓ પર દબાણ વધે છે. જંક ફૂડ, ચિપ્સ, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ, તૈયાર અથાણા અને ફાસ્ટ ફૂડમાં સોડિયમ ખૂબ વધારે હોય છે.
સાવચેતી: દરરોજ માત્ર 5 ગ્રામ (એક ચમચી)થી ઓછું મીઠું લો. ખોરાકમાં હર્બ્સ અને મસાલા વધુ વાપરો, લેબલ વાંચીને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ ટાળો.
2. શારીરિક નિષ્ક્રિયતા અને વજન વધારો
લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવું, ઓફિસમાં કામ કરવું અને કસરતનો અભાવ હૃદયને વધુ મહેનત કરાવે છે. પેટની ચરબી વધવાથી બ્લડ પ્રેશર અનિયંત્રિત થાય છે.
સાવચેતી: દરરોજ ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટ વૉકિંગ, યોગ, સ્વિમિંગ કે હળવી કસરત કરો. વજન નિયંત્રણમાં રાખો.
3. સતત તણાવ અને ઊંઘની કમી
માનસિક તણાવથી એડ્રેનાલિન જેવા હોર્મોન્સ વધે છે, જે હૃદયના ધબકારા અને બ્લડ પ્રેશર વધારે છે. રાત્રે 7-8 કલાકની ઊંઘ ન મળવાથી શરીરની કુદરતી નિયંત્રણ ક્ષમતા ખરાબ થાય છે.
સાવચેતી: ઊંડા શ્વાસ, મેડિટેશન કે યોગથી તણાવ ઘટાડો.
નિયમિત ઊંઘનું શેડ્યુલ બનાવો.
અન્ય મહત્વની ટેવો ટાળો
ધૂમ્રપાન અને દારૂનું અતિરેક્ત સેવન સંપૂર્ણ ટાળો.
વધુ પડતી ખાંડ અને તળેલા ખોરાકથી દૂર રહો.
પોટેશિયમયુક્ત ખોરાક જેમ કે કેળા, લીલા શાકભાજી, અનાજ વધુ લો – તે સોડિયમને બેલેન્સ કરે છે.
નિયમિત તપાસ અને સાવચેતી જરૂરી
હાઈ બ્લડ પ્રેશરને રોકવાનો સૌથી સારો રસ્તો નિયમિત તપાસ અને જીવનશૈલીમાં સુધારો છે. ઘરે જ બ્લડ પ્રેશર માપતા રહો અને જો જરૂરી હોય તો ડોક્ટરની સલાહ લો. નિવારણ હંમેશા ઉપચાર કરતાં વધુ સારું છે!આજથી જ આ નાની-નાની સાવચેતી અપનાવો, તમારું હૃદય અને સ્વાસ્થ્ય તમારો આભાર માનશે. સ્વસ્થ રહો, લાંબુ જીવો!
