હિમાચલ કૃષિ યુનિવર્સિટીએ બે નવી સુકા-પ્રતિરોધક ટામેટાંની જાતો વિકસાવી છે, જે ફક્ત 75 દિવસમાં બમ્પર પાક આપશે. કૃષિ યુનિવર્સિટીએ ટામેટાંના ખેડૂતો માટે એક મોટી વૈજ્ઞાનિક સફળતા હાંસલ કરી છે. યુનિવર્સિટીના શાકભાજી વિજ્ઞાન વિભાગે ટામેટાંની બે નવી જાતો, હિમ પાલમ ટોમેટો-1 અને હિમ પાલમ ટોમેટો-2 વિકસાવી છે, જે બેક્ટેરિયલ સુકા રોગ સામે સંપૂર્ણપણે પ્રતિરોધક છે. આ જાતોને 4 મે, 2024 ના રોજ યુનિવર્સિટી વર્કશોપમાં મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, અને આ દરખાસ્ત હવે રાજ્ય વિવિધતા પ્રકાશન સમિતિ (SVRC) ને મોકલવામાં આવી છે.
આ બે જાતો ફક્ત 70 થી 75 દિવસમાં પરિપક્વ થાય છે અને હિમાચલ પ્રદેશના નીચલા અને મધ્ય-પર્વતીય પ્રદેશોના ખેડૂતો માટે ખાસ કરીને ફાયદાકારક સાબિત થશે. બેક્ટેરિયલ સુકા રોગ લાંબા સમયથી અહીં ટામેટાંની ખેતીમાં એક મોટો અવરોધ રહ્યો છે.
બેક્ટેરિયલ સુકા રોગ
બેક્ટેરિયલ સુકાપણું એક જીવલેણ છોડનો રોગ છે જેના કારણે ટામેટાં, સિમલા મરચાં અને લાલ મરચાં જેવા પાક પીળા પડી જાય છે અને 10-15 દિવસમાં સુકાઈ જાય છે. આ રોગ બીજ અને માટી બંનેમાં ફેલાય છે અને ગરમ, ભેજવાળી આબોહવામાં ઝડપથી ફેલાય છે. આ રોગ માટે કોઈ અસરકારક રાસાયણિક સારવાર ન હોવાથી, અસરગ્રસ્ત ખેડૂતો ટામેટાંની ખેતીથી દૂર થઈ રહ્યા છે. હવે, નવી જાતોનો પરિચય તેમને વાણિજ્યિક ખેતી તરફ પાછા ફરવાની તક પૂરી પાડશે.
નવી જાતોની વિશેષતાઓ વિશે જાણો
1. હિમ પાલમ ટામેટા-1
– બેક્ટેરિયાથી સુકાઈ જવાથી પ્રતિરોધક
– ઊંચા છોડ, ઘેરા લાલ, ગોળ ફળો
– સરેરાશ વજન: 65–70 ગ્રામ
– પરિપક્વતાનો સમયગાળો: 70–75 દિવસ
– સરેરાશ ઉપજ: 250–275 ક્વિન્ટલ પ્રતિ હેક્ટર
2. હિમ પાલમ ટામેટા-2
– બેક્ટેરિયાથી સુકાઈ જવાથી પ્રતિ હેક્ટર
– ઊંચા છોડ, ખજૂરના કદના, ઘેરા લાલ ફળો
– જાડા છાલ, ફળનું વજન: 70–75 ગ્રામ
– પરિપક્વતાનો સમયગાળો: 70–75 દિવસ
– સરેરાશ ઉપજ: 240–260 ક્વિન્ટલ પ્રતિ હેક્ટર
ખેડૂતોને સીધો ફાયદો થશે
આ જાતોના વિકાસથી ખેડૂતોને પાકના નુકસાનમાંથી રાહત મળશે જ, પરંતુ ખાતર અને છંટકાવના ખર્ચમાં ઘટાડો કરીને ઉત્પાદન ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થશે. તેમની રોગ પ્રતિકારકતાને કારણે, આ છોડ ખેતરમાં વધુ ટકાઉ રહેશે, અને પાક ચક્ર પણ વહેલા પાક દ્વારા ઝડપી બનશે. આ નવી જાતોના પરિચયથી હિમાચલ પ્રદેશ જેવા વિસ્તારોમાં પણ ટામેટાંની વાણિજ્યિક ખેતી શક્ય બનશે, જ્યાં અગાઉ બેક્ટેરિયાથી થતી સુકાઈ એક મોટી અવરોધ હતી.
વૈજ્ઞાનિકોની પ્રશંસા
વાઈસ ચાન્સેલર પ્રો. નવીન કુમારે આ સફળતા માટે શાકભાજી વિજ્ઞાન અને ફ્લોરીકલ્ચર વિભાગની વૈજ્ઞાનિક ટીમને અભિનંદન આપતાં કહ્યું કે આ લગભગ બે દાયકાના સંશોધનનું પરિણામ છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે આ જાતો માત્ર ખેડૂતોની આવકમાં વધારો કરશે નહીં પરંતુ રાજ્યના શાકભાજી આધારિત અર્થતંત્રને પણ નવી ગતિ આપશે.
