ભારતમાં કઠોળની ખેતી હંમેશા ખેડૂતો માટે આવકનો મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત રહી છે. ચણા એ રવિ ઋતુનો મુખ્ય પાક છે, જે મોટા પ્રમાણમાં વાવવામાં આવે છે. પરંતુ રોગો, આબોહવા પરિવર્તન અને નબળી જાતોને કારણે ખેડૂતોને ઘણીવાર ભારે નુકસાન સહન કરવું પડે છે. આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થા (IARI), નવી દિલ્હીએ તાજેતરમાં નવી સુધારેલી ચણાની જાત પુસા ચણા 4037 (અશ્વિની) વિકસાવી છે. આ જાત માત્ર વધુ ઉત્પાદન જ નહીં, પરંતુ રોગ પ્રતિરોધક અને ઓછા ખર્ચવાળી પણ છે.
નવી જાતની મુખ્ય વિશેષતાઓ
વધુ ઉપજ: પરંપરાગત જાતો કરતાં 20-25% વધુ ઉત્પાદન. પ્રતિ હેક્ટર આશરે 20 ક્વિન્ટલ ઉપજ મળી શકે.
મજબૂત છોડ: એકસરખા કદના દાણા, ચળકતા અને બજારમાં વધુ પસંદગીયુક્ત.
વહેલો પાક: માત્ર 110-115 દિવસમાં તૈયાર. આગામી પાક (ઘઉં, સરસવ) માટે સમયસર લણણી શક્ય.
આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક: અર્ધ-શુષ્ક અને ગરમ વિસ્તારો માટે આદર્શ. રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તરપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં ઉત્તમ પ્રદર્શન.
રોગ સંરક્ષણમાં અજોડ
ચણાના પાકને ફ્યુઝેરિયમ વિલ્ટ અને ડ્રાય રુટ રોટ જેવા રોગોનો ભોગ બનાવે છે. અશ્વિનીમાં કુદરતી રોગ-પ્રતિરોધક જનીનોનો સમાવેશ છે, જેનાથી જંતુનાશકો અને ફૂગનાશકોની જરુરિયાત ઘટે છે.
ખર્ચમાં મોટી બચત: ઓછી કિંમત, ઉચ્ચ નફો
ઓછી સિંચાઈ અને ખાતર: રોગ પ્રતિરોધકતાને કારણે ઓછા ઇનપુટની જરૂર.
બજારમાં લોકપ્રિય: મધ્યમ કદના દાણા ચણાની દાળ, લોટ અને અન્ય ઉત્પાદનો માટે યોગ્ય. વેપારીઓને પ્રાથમિકતા, ખેડૂતોને સારો ભાવ.
વૈજ્ઞાનિકોની સફળતા
ICARના વૈજ્ઞાનિકોએ વર્ષોના સંશોધન અને ક્ષેત્ર પરીક્ષણો પછી આ જાત વિકસાવી. ‘અશ્વિની’ નામ તેની ઝડપી પરિપક્વતા અને કઠિનતાનું પ્રતીક છે.રવિ ઋતુમાં પુસા ચણા 4037 વાવો અને વધુ નફો કમાઓ!
