ICAR's new variety Pusa Ageti lentil: ખેડૂતો માટે રવિ ઋતુ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. મોટાભાગના ખેડૂતો આ ઋતુ દરમિયાન વહેલા પાકનું વાવેતર કરે છે. તેથી, જો ખેડૂતો ICAR-ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થા દ્વારા વિકસિત "પુસા અગેતી મસૂર" જાતનું વાવેતર કરે છે, તો તેઓ માત્ર 100 દિવસમાં ઉત્તમ ઉપજ મેળવી શકે છે. ભારતમાં મસૂરનું ઉત્પાદન ખેડૂતો માટે આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત જ નથી પણ દેશની પોષણ સુરક્ષાનો મુખ્ય આધારસ્તંભ પણ છે. આ મુખ્ય પાકોમાંનો એક મસૂર છે, જે રવિ ઋતુ દરમિયાન ઘણા રાજ્યોમાં વાવવામાં આવે છે.
પુસા અગેતી મસૂર
તાજેતરમાં, ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થા (ICAR-IARI) એ સુધારેલી અને પોષક તત્વોથી ભરપૂર મસૂરની જાત, "પુસા અગેતી મસૂર" વિકસાવી છે, જે ટૂંકા ગાળાની, ઉચ્ચ ઉપજ આપતી વિવિધતા છે. તે ખેડૂતોને વધુ સારી ઉપજ અને વધુ નફો આપવા સક્ષમ છે.
ટૂંકા પાકના સમયમાં સુધારેલી વિવિધતા
પુસા અર્લી મસૂર ખેડૂતો માટે નફાકારક જાત સાબિત થઈ રહી છે કારણ કે તે પરંપરાગત જાતોની સરખામણીમાં માત્ર 100 દિવસમાં પાકે છે, જે સામાન્ય રીતે 110 થી 120 દિવસ લે છે. આનાથી ખેડૂતો ટૂંકા સમયમાં વધુ ઉપજ મેળવી શકે છે અને સમયસર આગામી પાક માટે તૈયાર થઈ શકે છે.
મસૂરનું સરેરાશ અનાજ ઉપજ
કૃષિ વૈજ્ઞાનિકોના મતે, પુસા અર્લી મસૂરનું સરેરાશ અનાજ ઉપજ પ્રતિ હેક્ટર 13.0 ક્વિન્ટલ નોંધાયું છે. અન્ય પરંપરાગત જાતોની તુલનામાં, તે વધુ ઉત્પાદક છે અને વરસાદ આધારિત વિસ્તારોમાં પણ સારા પરિણામો આપે છે. વધુમાં, મર્યાદિત સિંચાઈ ધરાવતા ખેડૂતો પણ સારો નફો મેળવવા માટે આ જાતનું વાવેતર કરી શકે છે.
આયર્નનું પ્રમાણ વધુ
આ જાતની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં આયર્નનું પ્રમાણ 65 પીપીએમ છે, જે મોટાભાગની પરંપરાગત જાતોમાં ફક્ત 45 થી 50 પીપીએમ છે. આ કારણોસર, પુસા અર્લી મસૂરને પોષણ-સમૃદ્ધ કઠોળ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. આ જાત ખાસ કરીને આયર્નની ઉણપ (એનિમિયા) થી પીડાતા લોકો માટે ફાયદાકારક છે.
બીજની લાક્ષણિકતાઓ
આ જાતના બીજ મધ્યમ કદના હોય છે. તેમાં નારંગી રંગનો બીજ આવરણ હોય છે, જે તેમને વિશિષ્ટ બનાવે છે. બીજ એકસરખા કદના અને ચમકદાર હોય છે, જે ખેડૂતોને બજારમાં વધુ સારા ભાવ મેળવવામાં મદદ કરે છે.
