ખાતર પુરવઠા શૃંખલામાં અનિયમિતતાઓ શોધવા માટે, કેન્દ્ર અને રાજ્યની ટીમોએ અત્યાર સુધીમાં દેશભરમાં 3.17 લાખથી વધુ નિરીક્ષણ અને દરોડા પાડ્યા છે. આ આંકડો પાછલા વર્ષો કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. ફક્ત સંગ્રહખોરી સંબંધિત કેસોમાં, 667 નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી, 202 લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા હતા અને 37 FIR નોંધવામાં આવ્યા હતા.
ખાતરની માંગમાં વધારો
ખાતરની ઉપલબ્ધતા હંમેશા દેશના ખેડૂતો માટે એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો રહ્યો છે. દરેક ખેતીની મોસમ, ખાસ કરીને ખરીફ અને રવિ, ખાતરની માંગમાં ઝડપથી વધારો કરે છે. આ સમય દરમિયાન, જો બજારમાં અછત સર્જાય છે અથવા ભાવ અચાનક વધી જાય છે, તો નાના ખેડૂતો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થાય છે. આ ચિંતાને દૂર કરવા અને ખાતર વિતરણ વ્યવસ્થાને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે, કેન્દ્ર સરકારે આ વખતે કડક પગલાં લીધા છે. સંગ્રહખોરી, કાળાબજાર અને દુરુપયોગને રોકવા માટે ખાતર અને કૃષિ વિભાગોએ સંયુક્ત રીતે દેશભરમાં મોટા પાયે દરોડા પાડ્યા છે.સરકાર જણાવે છે કે ખાતર ખેડૂતો માટે જીવનરેખા છે, અને તેથી, તેના પુરવઠામાં કોઈપણ વિક્ષેપ સહન કરવામાં આવશે નહીં.
રવિ સિઝન માટે વધતી માંગ અને સરકારી તૈયારી
ઓદેશમાં હાલમાં રવી વાવણી ચાલી રહી છે, જે ખાતરની માંગને વર્ષના સૌથી વધુ સ્તરે લઈ જાય છે. આ રવિ સિઝન (ઓક્ટોબરથી માર્ચ) માટે કુલ 37.8 મિલિયન ટન ખાતરનો અંદાજ છે. આમાં યુરિયા, DAP, MOP, જટિલ ખાતરો અને SSPનો સમાવેશ થાય છે.સરકારે જણાવ્યું હતું કે 1 ઓક્ટોબર, સિઝનની શરૂઆતમાં ઉપલબ્ધ સ્ટોક માંગ કરતા ઓછો હતો, જેના કારણે કોઈપણ પુરવઠા વિક્ષેપને રોકવા માટે દેખરેખ વધારવાની જરૂર હતી.
દેશભરમાં દરોડા, રેકોર્ડબ્રેક નિરીક્ષણો
ખાતર પુરવઠા શૃંખલામાં અનિયમિતતાઓ શોધવા માટે, કેન્દ્ર અને રાજ્ય ટીમોએ અત્યાર સુધીમાં દેશભરમાં 317,000 થી વધુ નિરીક્ષણો અને દરોડા પાડ્યા છે. આ આંકડો પાછલા વર્ષો કરતા અનેક ગણો વધારે છે.આ કામગીરી દરમિયાન, અધિકારીઓએ હજારો લાઇસન્સધારકોની દુકાનો, વેરહાઉસ અને ખાનગી સ્ટોક પોઈન્ટનું નિરીક્ષણ કર્યું. પરિણામે, કાળાબજાર માટે 5,119 વ્યક્તિઓને નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે. વધુમાં, 3,645 ડીલરો અને છૂટક વેપારીઓના લાઇસન્સ રદ અથવા સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. પોલીસે અનેક કેસોમાં 418 FIR પણ દાખલ કરી છે.
સંગ્રહખોરી અને ગેરઉપયોગ સામે સીધી કાર્યવાહી
સરકાર જણાવે છે કે ખાતરની અછતનું સૌથી મોટું કારણ સંગ્રહખોરી અને ગેરઉપયોગ છે. કેટલાક વેપારીઓ બિન-કૃષિ હેતુઓ, જેમ કે ઉદ્યોગ અથવા અન્ય હેતુઓ માટે કૃષિ માટે બનાવાયેલ ખાતર વેચે છે, જેના કારણે ખેડૂતોનો સ્ટોક બજારમાંથી ગાયબ થઈ જાય છે. આ વખતે, આવા કેસ સામે સૌથી કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. સંગ્રહખોરી સંબંધિત કેસોમાં જ 667 નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી, 202 લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા હતા અને 37 FIR નોંધવામાં આવી હતી.
મહારાષ્ટ્રે સૌથી વધુ દરોડા પાડ્યા
બિન-કૃષિ હેતુઓ માટે ખાતર વેચનારાઓ સામે 2,991 નોટિસ અને 92 FIR નોંધવામાં આવી હતી. આની બજારમાં કૃત્રિમ અછત ઉભી કરનારાઓ પર નોંધપાત્ર અસર પડી છે. ઘણા રાજ્યોએ ઝડપી કાર્યવાહી કરી હતી, જેમાં મહારાષ્ટ્ર અગ્રણી હતું.ઘણા રાજ્યોએ દરોડા અને નિરીક્ષણનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. મહારાષ્ટ્રે સૌથી વધુ દરોડા પાડ્યા હતા, જેમાં 42,566 દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા અને એક હજારથી વધુ લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા હતા. રાજસ્થાને 11,253 નિરીક્ષણો કર્યા, જ્યારે બિહારે લગભગ 13,000 નિરીક્ષણો કર્યા. ઉત્તર પ્રદેશ પણ પાછળ નહોતું, જ્યાં 28,000 થી વધુ નિરીક્ષણો અને 157 એફઆઈઆર નોંધાયા. સરકારનો દાવો છે કે આ કાર્યવાહીથી કૃત્રિમ અછત ઉભી કરનારા અને ભાવમાં હેરાફેરી કરનારાઓના પ્રયાસો નિષ્ફળ ગયા.
હલકી ગુણવત્તાવાળા ખાતરો વેચનારાઓ સામે કાર્યવાહી વધુ તીવ્ર બની
માત્ર સંગ્રહખોરી જ નહીં, પણ હલકી ગુણવત્તાવાળા ખાતરો વેચનારાઓ પર પણ નજર રાખવામાં આવી. રેકોર્ડ મુજબ, 3,544 નોટિસો અને 1,316 લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 60 કેસમાં એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી છે. આનાથી ખેડૂતોનો વિશ્વાસ જાળવવામાં મદદ મળી છે.
ખાતર વિભાગે જનતાને અપીલ કરી
કેન્દ્ર સરકાર જણાવે છે કે ખાતર પુરવઠાની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવી તેની પ્રાથમિકતા છે, અને આ ત્યારે જ શક્ય છે જો ખેડૂતો અને નાગરિકો સતર્ક રહે. અધિકારીઓએ વિનંતી કરી છે કે કોઈપણ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિની તાત્કાલિક સંબંધિત વિભાગને જાણ કરવી જોઈએ. સરકાર કહે છે કે ભવિષ્યમાં આવી કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે જેથી ખેડૂતો સમયસર ખાતર મેળવી શકે અને આગામી સિઝનમાં ખેતીને અસર ન થાય.
