અન્ય વિટામિન અને ખનિજોની જેમ, આયર્ન એ શરીરને વિવિધ કાર્યો માટે જરૂરી પોષક તત્વ છે, જેમાં હૃદય દ્વારા આખા શરીરમાં ઓક્સિજન પંપ કરવાની ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે. આપણે બધા બાળપણથી સાંભળ્યું છે કે લોખંડના વાસણોમાં રસોઈ કરવાથી ખોરાકમાં થોડી માત્રામાં આયર્ન ઉમેરીને આયર્નનું પ્રમાણ વધી શકે છે. આ વાત પાછળની હકીકત વિશે વાત કરીશું.
લોખંડના વાસણોમાં રસોઈ
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં કોલંબિયા હેલ્થ વેબસાઇટ અનુસાર, લોખંડના વાસણોમાં રસોઈ કરવાથી શરીરમાં આયર્નનું સ્તર વધારવાનો એક સારો અને સરળ રસ્તો છે. આવું ત્યારે થાય છે જ્યારે ખોરાકમાં રહેલા એસિડ વાસણમાં રહેલા આયર્ન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે, ખોરાકમાં થોડી માત્રામાં આયર્ન મુક્ત થાય છે. લોખંડના વાસણોમાં રાંધેલો ખોરાક ખાતી વખતે શરીર આ આયર્નને શોષી લે છે. જો કે, ખોરાકમાં આયર્નનું પ્રમાણ તમે શું રાંધી રહ્યા છો અને તમે તેને કેવી રીતે રાંધી રહ્યા છો તેના પર પણ આધાર રાખે છે. જે ખોરાક લાંબા સમય સુધી ઊંચા તાપમાને રસદાર ખોરાક રાંધે છે તે સૌથી વધુ આયર્ન શોષી લે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ધીમે ધીમે રાંધેલા ટામેટાંના સ્ટયૂમાં લોખંડના તપેલામાં ઝડપથી તળેલા ઈંડા કરતાં વધુ આયર્ન હોય છે. એવા પુષ્કળ પુરાવા છે કે લોખંડના તપેલામાં રસોઈ કરવાથી સ્ત્રીઓને તેમની દૈનિક આયર્નની જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
આયર્ન શું છે?
આયર્ન એ શરીરની વૃદ્ધિ અને સ્વાસ્થ્ય માટે વપરાતું ખનિજ છે. તમારું શરીર હિમોગ્લોબિન અને માયોગ્લોબિન બનાવવા માટે આયર્નનો ઉપયોગ કરે છે, જે લાલ રક્તકણોમાં પ્રોટીન છે જે શરીરના સ્નાયુઓમાં ઓક્સિજન વહન કરે છે.
શું વધુ પડતું આયર્ન હાનિકારક છે?
વધુ પડતું કંઈપણ નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. સતત વધુ પડતું આયર્ન લેવાથી તમારા પેટના અસ્તરમાં બળતરા થઈ શકે છે અને પેટના અલ્સરનું જોખમ વધી શકે છે. વધુ પડતા આયર્નનું સેવન શરીર માટે ઝિંકને શોષવામાં પણ મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે, જે વૃદ્ધિ, વિકાસ અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ માટે જરૂરી બીજું ખનિજ છે.
