આપણી કિડની શરીરનું “ફિલ્ટર” છે. તે લોહીમાંથી કચરો અને વધારાનું પાણી બહાર કાઢે છે. એક કિડની ખરાબ થઈ જાય તો પણ માણસ જીવી શકે છે, પણ જો બંને કિડની નબળી પડે તો જીવનું જોખમ ઊભું થાય છે. સારી વાત એ છે કે કિડનીની સમસ્યા વહેલી તપાસી લેવાથી 90% કેસમાં સંપૂર્ણ સાજા થઈ શકાય છે.
કિડની ઠીક છે કે નહીં? ઘરે બેઠા 2 સરળ ટેસ્ટ
નિષ્ણાતો કહે છે કે આ બે ટેસ્ટ વગર કિડનીની હાલતનો અંદાજ નથી આવતો.
સીરમ ક્રિએટિનિન ટેસ્ટ (Serum Creatinine)
– સામાન્ય મૂલ્ય: પુરુષો 0.7–1.3 mg/dL, સ્ત્રીઓ 0.6–1.1 mg/dL
– જો આનું મૂલ્ય વધે તો કિડનીનું ફિલ્ટરેશન ઘટી રહ્યું છે તેનો સંકેત.
પેશાબની રૂટિન પરીક્ષા (Urine Routine & Microscopic)
– પેશાબમાં પ્રોટીન (Albumin), લોહી કે પરપોટા હોય તો તુરંત ડૉક્ટર પાસે જાઓ.
આ બંને ટેસ્ટ માત્ર ₹250–400માં થઈ જાય છે અને દર 6–12 મહિને કરાવવા જોઈએ (ખાસ કરીને ડાયાબિટીસ કે બ્લડ પ્રેશરના દર્દીઓએ). જરાય અવગણશો નહીં
કિડની ખરાબ થાય તો આ 10 લક્ષણો દેખાય છે
કિડની 70–80% ખરાબ થયા પછી જ લક્ષણો દેખાય છે, તેથી આ ચેતવણીના સંકેતો દેખાય તો તુરંત ડૉક્ટર પાસે જાઓ.
અતિશય થાક અને નબળાઈ આવવી
રાત્રે વારંવાર પેશાબ આવવો
પેશાબમાં ફીણ (પરપોટા) આવવા, લાલ-ગુલાબી રંગ કે દુર્ગંધ
આંખો નીચે, પગ, ઘૂંટી અને હાથ પર સોજા આવવા
ત્વચા ખંજવાળ આવવી અને ખૂબ શુષ્ક થઈ જવી
ઊંઘ ન આવવી, વચ્ચે વચ્ચે ઊંઘ તૂટવી
શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં ભારેપણું
પગમાં અને સ્નાયુઓમાં ખેંચ/ખચ્ચી આવવી
ઉબકા, ઉલટી અને ભૂખ ન લાગવી
મોંમાંથી એમોનિયા જેવી દુર્ગંધ આવવી (અંતિમ તબક્કામાં)
કિડનીને હંમેશા સ્વસ્થ રાખવા માટેની 5 સોનેરી ટિપ્સ
દરરોજ 2.5–3 લિટર પાણી પીવો
મીઠું 5 ગ્રામથી ઓછું (1 ચમચી) રાખો
ડાયાબિટીસ અને બી.પી. કંટ્રોલમાં રાખો
દુખાવાની દવાઓ (પેઇનકિલર્સ) વગર ડૉક્ટરની સલાહ વગર ન લો
ધૂમ્રપાન અને દારૂ છોડી દો
તમારી કિડની તમારા શરીરનું સૌથી મહેનતુ અંગ છે, તેની કાળજી લેવી એ તમારી જવાબદારી છે. આજે જ નજીકની લેબમાં ક્રિએટિનિન અને પેશાબની તપાસ કરાવી લો, નાની સાવચેતી મોટી મુસીબત બચાવી શકે છે!
