જો તમારા વાળ એક જ જગ્યાએ અટકી ગયા છે અને વધતા નથી, તો આ માત્ર બાહ્ય કારણોને કારણે નથી, પરંતુ શરીરની અંદર પોષણની ખામીનું સંકેત પણ હોઈ શકે છે.
લાંબા વાળ મેળવવાની ઇચ્છા દરેક વ્યક્તિને હોય છે. જોકે, અનેક લોકોની ફરિયાદ હોય છે કે તેમના વાળની વૃદ્ધિ એક જ જગ્યાએ આવીને અટકી ગઈ છે. વિવિધ પ્રકારના પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ કરવા અથવા સારી કાળજી લેવા પછી પણ વાળ વધતા નથી. જો તમે પણ આવા લોકોમાંથી એક છો, તો જણાવીએ કે વાળનું ન વધવું માત્ર બાહ્ય કારણોને કારણે નથી, પરંતુ શરીરની અંદર પોષણની ખામીનું સંકેત પણ હોઈ શકે છે. પ્રખ્યાત પોષણતત્વજ્ઞ લીમા મહાજન દ્વારા કેટલાક આવા સંકેતો વિશે જણાવવામાં આવ્યા છે.
કયા વિટામિનની ખામીથી વાળની વૃદ્ધિ અટકી જાય છે?
લાંબા વાળ મેળવવાની ઇચ્છા દરેક વ્યક્તિને હોય છે. જોકે, અનેક લોકોની ફરિયાદ હોય છે કે તેમના વાળની વૃદ્ધિ એક જ જગ્યાએ આવીને રુકસી ગઈ છે. વિવિધ પ્રકારના પ્રોડક્ટ્સનો ઉપયોગ કરવા અથવા સારી કાળજી લેવા પછી પણ વાળ વધતા નથી. જો તમે પણ આવા લોકોમાંથી એક છો, તો જણાવીએ કે વાળનું ન વધવું માત્ર બાહ્ય કારણોને કારણે નથી, પરંતુ શરીરની અંદર પોષણની ખામીનું સંકેત પણ હોઈ શકે છે. પ્રખ્યાત પોષણતત્વજ્ઞ લીમા મહાજન દ્વારા કેટલાક આવા સંકેતો વિશે જણાવવામાં આવ્યા છે.
પોષણતત્વજ્ઞ શું કહે છે?
જો તમારા વાળ એક જ જગ્યાએ અટકી ગયા હોય અને વધતા નથી, તો આ બે વિશેષ વિટામિનની ખામીને કારણે થઈ શકે છે. વિટામિન D3 અને વિટામિન B12ની ખામી વાળની વૃદ્ધિને સીધી રીતે અસર કરે છે.
વિટામિન D3
પોષણતત્વજ્ઞ અનુસાર, શરીરમાં વિટામિન D3ની ખામીથી વાળની વૃદ્ધિ ચક્ર ટૂંકું થઈ જાય છે. તેનો અર્થ એ છે કે વાળ વધવાની પ્રક્રિયા રુક જાય છે અને ખરવાની સમસ્યા વધી જાય છે. વિટામિન D3 માત્ર વાળની મૂળોને મજબૂત બનાવે છે નહીં, પરંતુ માથાની ચામડીમાં નવા વાળ ઉગાડવામાં પણ મદદ કરે છે. આ વિટામિન વાળના ફોલિકલ્સને સક્રિય રાખે છે અને તેમને પૂરતું પોષણ પહોંચાડે છે. સૂર્યપ્રકાશનો સંપર્ક, માછલી, અંડા અને ડેરી પ્રોડક્ટ્સ જેવા આહાર તત્વોમાંથી આ વિટામિન મેળવી શકાય છે. જો ખામી હોય તો ડૉક્ટરની સલાહથી સપ્લિમેન્ટ્સ લઈ શકાય છે.
વિટામિન B12
વિટામિન B12ની ખામી થવાથી પણ વાળની લંબાઈ વધવી રુકસી જાય છે. આ તેમ કારણે થાય છે કારણ કે વિટામિન B12 શરીરમાં ઓક્સિજન અને પોષક તત્વોને યોગ્ય રીતે માથાની ચામડી સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે. તેની ખામીથી માથાની ચામડીને પૂરતું પોષણ નથી મળતું, જેનાથી વાળ વધવા બંધ થઈ જાય છે, તેમજ વાળ કમજોર, પાતળા અને શુષ્ક બની જાય છે. આ વિટામિન મુખ્યત્વે માંસાહારી આહારમાંથી મળે છે જેમ કે માંસ, માછલી, ડેરી અને અંડા. શાકાહારીઓ માટે સપ્લિમેન્ટ્સ અથવા ફોર્ટિફાઇડ ફૂડ્સ જરૂરી છે. ખામીના લક્ષણોમાં થાક, એનિમિયા અને વાળ ખરવાની સમસ્યા પણ સામેલ છે.
આ વાતો પર પણ ધ્યાન આપો
વિટામિન્સ વગેરે સિવાય, ઓછું ફેરિટિન (લોહની ખામી), થાઇરોઇડમાં વિકૃતિ અને હોર્મોનલ અસંતુલન પણ વાળ ખરવા અને વાળની વૃદ્ધિ રુકવાના મુખ્ય કારણો છે. ખાસ કરીને જો શરીરમાં લોહની ખામી હોય તો વાળ ખરવાની સમસ્યા વધી શકે છે કારણ કે વાળના ફોલિકલ્સ સુધી ઓક્સિજનનો પ્રવાહ ઓછો થઈ જાય છે. લોહની ખામીને દૂર કરવા માટે પાલક, દાળો, લાલ માંસ અને વિટામિન Cથી ભરપૂર ફળો જેવા આહારને આદાન આપો. થાઇરોઇડની સમસ્યા હોય તો TSH, T3 અને T4 લેવલ્સ તપાસો. હોર્મોનલ અસંતુલન, ખાસ કરીને DHT (ડાયહાઇડ્રોટેસ્ટોસ્ટેરોન) લેવલ, પુરુષો અને સ્ત્રીઓમાં વાળ ખરવાનું કારણ બને છે.
શું કરવું?
લીમા મહાજન અનુસાર, જો તમારા વાળની વૃદ્ધિ રુકી ગઈ હોય, તેમજ વાળ ખરી રહ્યા હોય તો યોગ્ય કારણ જાણવા માટે તમે 5 બ્લડ ટેસ્ટ કરાવી શકો છો:
* વિટામિન D3
* વિટામિન B12
* લોહ અથવા ફેરિટિન
* થાઇરોઇડ પ્રોફાઇલ (TSH, T3, T4)
* હોર્મોનલ પેનલ (ખાસ કરીને DHT લેવલ)
આ તપાસથી તમને વાસ્તવિક કારણની માહિતી મળશે. ત્યારબાદ યોગ્ય આહાર અને સપ્લિમેન્ટ્સથી તમે અંદરથી વાળને મજબૂત બનાવી શકો છો. દરરોજ પૂરતું પાણી પીવું, તણાવ ઓછો કરવો અને નિયમિત વ્યાયામ પણ વાળના સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. જો સમસ્યા ગંભીર હોય તો ત્વચા રોગવિદ્યા નિષ્ણાત અથવા પોષણતત્વજ્ઞની સલાહ લો.
Disclaimer: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી આધારિત છે. કોઇ પણ ઉપાય અજમાવતા પહેલાં એક્સપર્ટની સલાહ લેવી આવશ્યક છે. Offbeat Stories આની કોઇ પુષ્ટિ કરતુ નથી.
