કેન્દ્ર સરકારે પ્રધાનમંત્રી ધન ધાન્ય કૃષિ યોજના (PMDDKY) હેઠળ 29 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં 100 મહત્વાકાંક્ષી કૃષિ જિલ્લાઓની પસંદગી કરી. સૌથી વધુ 12 જિલ્લાઓ સાથે ઉત્તર પ્રદેશ યાદીમાં ટોચ પર છે. આ યોજના ખેડૂતો અને કૃષિ ક્ષેત્રના સર્વાંગી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ યોજના હેઠળ, દરેક જિલ્લા માટે એક ચોક્કસ કૃષિ વિકાસ યોજના તૈયાર કરવામાં આવશે, જેમાં અસરકારક પરિણામો પ્રાપ્ત કરવા માટે વિવિધ વિભાગોની હાલની યોજનાઓનું સંકલન કરવામાં આવશે.
મહારાષ્ટ્રના નવ જિલ્લાઓની પસંદગી
આ યોજનામાં સમાવિષ્ટ ઉત્તર પ્રદેશના જિલ્લાઓમાં મહોબા, સોનભદ્ર, હમીરપુર, બાંદા, જાલૌન, ઝાંસી, ઉન્નાવ, પ્રયાગરાજ, ચિત્રકૂટ, પ્રતાપગઢ, શ્રાવસ્તી અને લલિતપુરનો સમાવેશ થાય છે. ત્યારબાદ મહારાષ્ટ્રના નવ જિલ્લાઓની પસંદગી કરવામાં આવી છે, જ્યારે બિહાર, મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને અન્ય રાજ્યોના જિલ્લાઓનો પણ આ યોજનામાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. 100 કેન્દ્રીય નોડલ અધિકારીઓ, જેમાંથી મોટાભાગના સંયુક્ત સચિવનો હોદ્દો ધરાવે છે, ને યોજનાનું સંચાલન અને દેખરેખ રાખવા માટે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
₹24,000 કરોડના પ્રોજેક્ટ્સ
સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે પીએમ ધન ધાન્ય કૃષિ યોજના માટે કોઈ અલગ બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ તેનો અમલ વિવિધ કૃષિ સંબંધિત યોજનાઓ સાથે સંકલન દ્વારા કરવામાં આવશે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ વાર્ષિક આશરે ₹24,000 કરોડના પ્રોજેક્ટ્સ અમલમાં મૂકવાનો છે. આનાથી પસંદ કરાયેલા જિલ્લાઓમાં કૃષિ ઉત્પાદન, ખેડૂત કલ્યાણ અને પ્રાદેશિક વિકાસમાં નોંધપાત્ર સુધારો થવાની અપેક્ષા છે.
પસંદ કરેલ જિલ્લાઓની યાદી (મુખ્ય રાજ્યો)
- ઉત્તર પ્રદેશ: મહોબા, સોનભદ્ર, હમીરપુર, બાંદા, જાલૌન, ઝાંસી, ઉન્નાવ, પ્રયાગરાજ, ચિત્રકૂટ, પ્રતાપગઢ, શ્રાવસ્તી, લલિતપુર
- મહારાષ્ટ્ર: પાલઘર, યવતમાલ, ગઢચિરોલી, ધુલે, રાયગઢ, છત્રપતિ સંભાજીનગર, ચંદ્રપુર, નાંદેડ, બીડ
- બિહાર: મધુબની, દરભંગા, બાંકા, ગયા, સિવાન, કિશનગંજ, નવાદા
- મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાન: દરેકના 8 જિલ્લાઓ
- આંધ્ર પ્રદેશ, ગુજરાત, ઓડિશા, તમિલનાડુ, તેલંગાણા, પશ્ચિમ બંગાળ - દરેકના 4 જિલ્લા
– આસામ, છત્તીસગઢ, કેરળ – દરેકના 3 જિલ્લા
- જમ્મુ અને કાશ્મીર, ઝારખંડ, ઉત્તરાખંડ - દરેકના 2 જિલ્લા
- અરુણાચલ પ્રદેશ, ગોવા, હરિયાણા, હિમાચલ પ્રદેશ, મણિપુર,
મેઘાલય, મિઝોરમ, નાગાલેન્ડ, પંજાબ, સિક્કિમ, ત્રિપુરા - દરેકનો 1 જિલ્લો
યોજના માર્ગદર્શિકા
પ્રધાનમંત્રી ધન-ધાન્ય કૃષિ યોજના હેઠળ દરેક જિલ્લામાં છે એક વ્યાપક કૃષિ વિકાસ યોજના વિકસાવવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે, જે 11 વિભાગોની 36 મુખ્ય યોજનાઓનું સંકલન કરશે. આમાં કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ વિભાગની 19 યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે. યોજનાના અમલીકરણ, તેની કામગીરી અને પ્રગતિ પર દેખરેખ રાખવા માટે કેન્દ્રીય નોડલ અધિકારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવી છે.
