આ વર્ષે, ભારતમાં ખરીફ પાકના વાવેતરમાં એક નવો રેકોર્ડ સ્થાપિત થયો છે. કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયના તાજેતરના આંકડા અનુસાર, 26 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં ખરીફ પાક માટે કુલ 1120.73 લાખ હેક્ટરમાં વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે. ગયા વર્ષે આ જ સમયગાળા દરમિયાન, આ આંકડો 1113.72 લાખ હેક્ટર હતો. આ આશરે 7.01 લાખ હેક્ટરનો વધારો દર્શાવે છે. આ વધારો ખેડૂતો માટે સારા સમાચાર છે કારણ કે તે ઉત્પાદનમાં વધારો કરશે અને સામાન્ય લોકોને ખાદ્યપદાર્થોના વધતા ભાવોથી રાહત આપશે.
ડાંગરના વાવેતરમાં વધારો
ખરીફ સિઝનનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાક ડાંગર માનવામાં આવે છે, અને આ વર્ષે તેમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. ગયા વર્ષે, ડાંગરનું વાવેતર 435.68 લાખ હેક્ટરમાં થયું હતું, જે આ વર્ષે 441.58 લાખ હેક્ટર હતું. આનો અર્થ એ થયો કે ડાંગર લગભગ 6 લાખ હેક્ટર વધુ ખેતરોમાં ઊભું છે. આ વધારો ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં થયો છે જ્યાં ચોમાસું સારું રહ્યું છે.
કઠોળ અને બરછટ અનાજમાં વધારો
કઠોળની વાત કરીએ તો, અડદ અને મગ જેવા પાકોનું વાવેતર પણ થોડું વધ્યું છે. ગયા વર્ષે, તેમનું વાવેતર 118.95 લાખ હેક્ટરમાં થયું હતું, જ્યારે આ વખતે તે વધીને 119.85 લાખ હેક્ટર થયું છે.
સૌથી નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, સૌથી મોટો વધારો બરછટ અનાજ અથવા બાજરી (જેમ કે જુવાર, બાજરી અને રાગી) હેઠળના વિસ્તારમાં નોંધાયો હતો. આ વર્ષે, તેમનું વાવેતર 194.67 લાખ હેક્ટરમાં થયું હતું, જે ગયા વર્ષે 182.66 લાખ હેક્ટર હતું. આનો અર્થ એ થયો કે આશરે 1.2 મિલિયન હેક્ટર વધુ જમીન પર બાજરીનું વાવેતર થઈ રહ્યું છે. આ પરિવર્તન સરકારના "શ્રી અન્ના" અભિયાન અને લોકોમાં આરોગ્ય જાગૃતિમાં વધારો સાથે પણ જોડાયેલું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
શેરડીની ખેતીમાં વૃદ્ધિ
આ વર્ષે શેરડીના ખેડૂતો માટે પણ સારા સમાચાર છે. શેરડીનો વાવેતર વિસ્તાર 5.722 મિલિયન હેક્ટરથી વધીને 5.907 મિલિયન હેક્ટર થયો છે. મુખ્યત્વે પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટકમાં શેરડીની ખેતી થાય છે, અને સારા વરસાદને કારણે અહીં વાવણીમાં વધારો થયો છે.
સારા વરસાદના ફાયદા
આ વર્ષે સારા ચોમાસાને કારણે વરસાદ આધારિત વિસ્તારોમાં પણ વાવણી સરળતાથી થઈ શકી. દેશની લગભગ અડધી ખેતીલાયક જમીન મર્યાદિત સિંચાઈ સુવિધાઓ ધરાવતા વિસ્તારોમાં ઉગાડવામાં આવે છે. સમયસર અને પૂરતા વરસાદને કારણે, ખેડૂતોએ વધુ વિસ્તાર વાવ્યો છે, અને પાક સારી સ્થિતિમાં છે.
લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) માં વધારો
ખેડૂતોની આવક સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સરકારે ખરીફ સિઝન માટે 14 પાકોના MSPમાં વધારો કર્યો છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં આર્થિક બાબતોની કેબિનેટ સમિતિએ આ વર્ષે મે મહિનામાં આ નિર્ણય લીધો હતો.
નાઇજરસીડ માટે સૌથી વધુ MSP વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં પ્રતિ ક્વિન્ટલ ₹820 નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ પછી રાગી (₹596), કપાસ (₹589) અને તલ (₹579)નો ક્રમ આવે છે. ખેડૂતોને તેમના પાકના સારા ભાવ મળે અને ઉત્પાદન વધે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે MSPમાં આ વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ખેડૂતો અને ગ્રાહકો બંનેને લાભ
ખરીફ પાકોના વાવેતરમાં આ વધારો ખેડૂતોની આવકમાં વધારો કરશે જ, પરંતુ ગ્રાહકોને પણ રાહત આપશે. વધુ ઉત્પાદન ખાદ્યપદાર્થોના ભાવને સ્થિર કરશે અને ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરશે.
એકંદરે, ખરીફ સીઝન 2025 ખેડૂતો માટે આશાથી ભરેલી સાબિત થઈ રહી છે, જેમાં ડાંગર, કઠોળ, બાજરી અને શેરડીનો સારો પાક થશે, જે કૃષિ ભવિષ્યને મજબૂત બનાવશે.
