કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકો 8મા પગાર પંચ ( 8th Pay Commission ) ની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. 8મા પગાર પંચના અમલીકરણથી તેમના પગાર અને પેન્શનમાં કેટલો વધારો થશે તેના પર બધાની નજર છે. પરંતુ તે જ સમયે, એક પ્રશ્ન એ પણ છે કે શું આ વખતે 8મા પગાર પંચમાં કેટલાક ભથ્થાઓ નાબૂદ કરવામાં આવશે, જેમ કે 7મા પગાર પંચમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
7મા પગાર પંચમાં શું થયું?
7મા પગાર પંચે લગભગ 196 ભથ્થાઓની સમીક્ષા કરી. આમાંથી ઘણા ભથ્થાઓ સમાન હતા અથવા ખૂબ ઓછા ઉપયોગમાં લેવાયા હતા. કમિશને 52 ભથ્થાઓ નાબૂદ કરવાની અને અન્ય ભથ્થાઓમાં 36 ભથ્થાઓનો સમાવેશ કરવાની ભલામણ કરી. આ પછી, સરકારે ઘણા ભથ્થાઓ નાબૂદ કર્યા અને કેટલાક ભથ્થાઓનું નામ અને માળખું બદલ્યું. તેનો હેતુ કર્મચારીઓના પગાર માળખાને સરળ અને પારદર્શક બનાવવાનો હતો.
8મા પગાર પંચ પાસેથી શું અપેક્ષાઓ છે?
ફાઇનાન્શિયલ એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, નિષ્ણાતો માને છે કે 8મા પગાર પંચમાં પણ 7મા પગાર પંચ જેવી પ્રક્રિયા અપનાવી શકાય છે. આજના સમયમાં, ડિજિટલ સિસ્ટમ્સ અને નવી વહીવટી સિસ્ટમ્સને કારણે, ઘણા ભથ્થાં હવે જરૂરી નથી. આવા ભથ્થાં નાબૂદ કરી શકાય છે.
પગાર માળખું (8th Pay Commission salary structure) સમાન ભથ્થાં ઉમેરીને સરળ બનાવી શકાય છે. આ વખતે મૂળભૂત પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થા (DA) પર વધુ ધ્યાન આપી શકાય છે અને નાના ભથ્થાં દૂર કરી શકાય છે.
કયા ભથ્થાં પ્રભાવિત થઈ શકે છે?
આવી સ્થિતિમાં, હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર માહિતી આવી નથી, પરંતુ એવો અંદાજ છે કે આ ભથ્થાં પ્રભાવિત થઈ શકે છે:
મુસાફરી ભથ્થું
ખાસ ફરજ ભથ્થું
નાના સ્તરના પ્રાદેશિક ભથ્થાં
જૂના વિભાગીય ભથ્થાં (જેમ કે ટાઇપિંગ/કારકુની ભથ્થું)
આ વખતે પણ તેમને દૂર કરવા પાછળ સરકારનો હેતુ પગાર માળખું સરળ અને સમજવામાં સરળ બનાવવાનો છે.
કર્મચારીઓ પર શું અસર થશે?
8મા પગાર પંચમાં ભથ્થાં ઘટાડવામાં આવે તો પણ તેનો અર્થ એ નથી કે કર્મચારીઓની કુલ આવક ઘટશે. સામાન્ય રીતે, સરકાર એવી સંતુલન બનાવે છે કે ભથ્થાં દૂર કરવાની સાથે મૂળ પગાર અથવા મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો થાય છે. પેન્શનરોને પણ આનો લાભ મળે છે, કારણ કે પેન્શનની ગણતરી મૂળ પગાર અને DAના આધારે કરવામાં આવે છે.
8મા પગાર પંચનો અમલ ક્યારે થશે?
હાલમાં, દેશભરની સરકારી કચેરીઓમાં 8મા પગાર પંચ (8th pay commission implementation date) ક્યારે લાગુ થશે તે અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. કર્મચારીઓના મનમાં પ્રશ્ન એ છે કે શું 8મા પગાર પંચનો અમલ જાન્યુઆરી 2026 થી થશે. શું નવા વર્ષમાં પગાર વધારાની રાહ જોઈ રહેલા લાખો કર્મચારીઓની આશાઓ પૂર્ણ થશે કે તેમને વધુ રાહ જોવી પડશે?
જોકે, સરકારે હજુ સુધી 8મા પગાર પંચનું સત્તાવાર જાહેરનામું બહાર પાડ્યું નથી. કમિશન (ToR) ની શરતો હજુ નક્કી થવાની બાકી છે અને ચેરમેન અને સભ્યોની નિમણૂક પણ હજુ સુધી થઈ નથી. આ ToR કમિશનને દિશા નિર્દેશ આપશે કે તેણે પગાર માળખું, ભથ્થાં અને અન્ય લાભો પર કેવા પ્રકારની ભલામણો કરવાની છે. આવી સ્થિતિમાં, કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના પગાર અને પેન્શનમાં ફેરફાર 2028 સુધીમાં જોઈ શકાય છે. રાહતની વાત એ છે કે 8મા પગાર પંચ (8મા પગાર પંચના અમલીકરણ તારીખ) મોડેથી લાગુ થઈ શકે છે, પરંતુ તેની અસર 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી ધ્યાનમાં લેવામાં આવશે.
8મા પગાર પંચમાં પગાર કેટલો વધશે?
સાતમા પગાર પંચે 2.57 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કર્યો હતો, જેનાથી સરેરાશ પગારમાં 23.55 ટકાનો વધારો થયો હતો. અગાઉ, છઠ્ઠા પગાર પંચે 1.86 નો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર લાગુ કર્યો હતો. હવે પ્રશ્ન એ છે કે 8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission Salary Hike) માં કેન્દ્રીય કર્મચારીઓના પગારમાં કેટલો વધારો થશે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ વખતે 8મા પગાર પંચમાં ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 1.83 થી 2.86 ની વચ્ચે રહેવાની ધારણા છે. આવી સ્થિતિમાં, પગાર લગભગ 13% થી 34% વધી શકે છે.
એવો અંદાજ છે કે દેશભરના લગભગ 49 લાખ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને 65 લાખ પેન્શનરોને 8મા પગાર પંચનો લાભ મળશે. હવે સરકાર આયોગની રચના અને અમલીકરણની તારીખ ક્યારે નક્કી કરે છે તેના પર સૌની નજર છે.
