અમદાવાદ: આમ, તો દરેક દિવસ ખાસ હોય છે પણ ઘણી તારીખો કેલેન્ડરના પાના સાથે ઇતિહાસના પાને પણ અંકાય છે, 7 નવેમ્બરનો દિવસ વર્ષનો 311મો દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પૂરું થવામાં 54 દિવસ બાકી રહે છે. ત્યારે આવો આજના દિવસના ઇતિહાસમાં નોંધાયેલા મહત્ત્વના બનાવો ઘટનાઓ અને આજની તારીખે જન્મેલા મહાનુભાવો અને વીરલ વ્યક્તિત્ત્વની પુણ્યતિથિ વિશે જાણીએ.
વંદે માતરમ ગીતની રચના, બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયનું અમર સર્જન
7 નવેમ્બર 1875માં બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયે બંગાળના કાંતલપાડા નામના ગામમાં “વંદે માતરમ” નામનું અમર ગીત રચ્યું હતું. આ ગીત તેમણે પોતાની પ્રસિદ્ધ નવલકથા આનંદમઠ માટે લખ્યું હતું, જેમાં આ ગીતે દેશભક્તિનો આત્મા જગાવ્યો હતો. “વંદે માતરમ” એટલે “માતૃભૂમિને વંદન” — ભારત માતાના પ્રતિ સમર્પણનું પ્રતિક. આ ગીત બાદમાં સ્વતંત્રતા આંદોલન દરમિયાન રાષ્ટ્રવાદ અને એકતાનું પ્રેરણાસ્રોત બન્યું હતું. બંકિમચંદ્રે આ ગીત દ્વારા દેશપ્રેમ, ત્યાગ અને ભારતીય સંસ્કૃતિના મહિમાને શબ્દરૂપ આપ્યું, જે આજ સુધી દરેક ભારતીયના હૃદયમાં દેશભક્તિની જ્યોત પ્રગટાવે છે.
ભારત અને ASEAN વચ્ચે વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી સહકાર કરાર
7 નવેમ્બર 2006ના રોજ ભારત અને ASEAN (દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના દેશોનું સંગઠન) વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં સહકાર વધારવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ કરાર પર પહોંચ્યા હતા. આ કરાર હેઠળ બંને પક્ષોએ “ભારત-ASEAN વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી વિકાસ ફંડ” સ્થાપવા માટે સંમતિ વ્યક્ત કરી હતી. આ ફંડનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સંશોધન, નવીનતા, ટેક્નોલોજી હસ્તાંતરણ અને વૈજ્ઞાનિક જ્ઞાનના આદાન-પ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો. આ પહેલ દ્વારા ભારત અને ASEAN દેશો વચ્ચે વૈજ્ઞાનિક સહયોગ વધુ મજબૂત બન્યો, જેનાથી નવી શોધખોળ, ઉદ્યોગ વિકાસ અને માનવસંસાધન ક્ષમતાઓમાં વૃદ્ધિ માટે નવી તકો ઉભી થઈ. આ કરાર વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન તરીકે ગણાય છે.
નાસાનું માર્સ ગ્લોબલ સર્વેયર મિશન
7 નવેમ્બર 1996માં અમેરિકન અવકાશ સંસ્થા નાસા (NASA) એ માર્સ ગ્લોબલ સર્વેયર નામનું મહત્વપૂર્ણ મિશન લોન્ચ કર્યું હતું. આ અવકાશયાન 7 નવેમ્બર, 1996ના રોજ કેપ કેનેવરલ એર ફોર્સ સ્ટેશન પરથી મંગળ ગ્રહના અભ્યાસ માટે પ્રક્ષેપિત કરવામાં આવ્યું હતું. માર્સ ગ્લોબલ સર્વેયરનું મુખ્ય ધ્યેય મંગળ ગ્રહની સપાટી, તેની આબોહવા, ભૂગર્ભીય રચના અને ચુંબકીય ક્ષેત્રનું વિશ્લેષણ કરવાનું હતું. આ યાન 1997માં સફળતાપૂર્વક મંગળની કક્ષામાં પ્રવેશ્યું અને તેણે મંગળના અદ્ભુત ફોટોગ્રાફ્સ તથા વૈજ્ઞાનિક માહિતી પૃથ્વી પર મોકલી. આ માહિતીના આધારે વૈજ્ઞાનિકોએ મંગળ ગ્રહ પર પાણીના પુરાવા અને તેની ભૂગર્ભીય રચના વિશે મહત્વપૂર્ણ શોધો કરી.
દક્ષિણ ભારતીય સુપરસ્ટાર કમલ હાસનનો જન્મ દિવસ
7 નવેમ્બર 1954ના રોજ દક્ષિણ ભારતીય ફિલ્મોના સુપરસ્ટાર અને પ્રતિભાશાળી અભિનેતા કમલ હાસનનો જન્મ તામિલનાડુ રાજ્યના પરમકુડી શહેરમાં થયો હતો. કમલ હાસન ભારતીય ફિલ્મ ઉદ્યોગના એવા કલાકાર છે જેઓએ અભિનય, દિગ્દર્શન, નિર્માણ, ગાયન અને લેખન જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં પોતાનું અનોખું યોગદાન આપ્યું છે. બાળ કલાકાર તરીકે પોતાના કારકિર્દીની શરૂઆત કરનાર કમલ હાસને ત્યારબાદ તામિલ, તેલુગુ, મલયાલમ, હિન્દી અને કન્નડ જેવી અનેક ભાષાઓમાં અભિનય કર્યો છે. તેમની લોકપ્રિય ફિલ્મોમાં નાયકન, અપ્પુ રાજા, વિશ્વરૂપમ, હે રામ અને દશાવતારમ જેવી ફિલ્મોનો સમાવેશ થાય છે. તેઓને અનેક રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારો અને પદ્મભૂષણ જેવા સન્માનો મળ્યા છે. કમલ હાસન માત્ર અભિનેતા જ નહીં, પરંતુ સામાજિક અને રાજકીય ક્ષેત્રમાં પણ સક્રિય છે, અને તેમણે “મક્કલ નીધી મૈયમ” નામની રાજકીય પાર્ટીની સ્થાપના કરી છે. તેમની પ્રતિભા, નવો દ્રષ્ટિકોણ અને સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારી તેમને ભારતીય સિનેમાના સર્વશ્રેષ્ઠ કલાકારોમાં સ્થાન આપે છે.
નવજાત શિશુ સુરક્ષા દિવસ
દર વર્ષે 7 નવેમ્બરને “નવજાત શિશુ સુરક્ષા દિવસ” તરીકે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ નવજાત શિશુઓના આરોગ્ય, સુરક્ષા અને યોગ્ય સંભાળ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. જન્મ પછીના પ્રથમ 28 દિવસને શિશુના જીવન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવે છે, કારણ કે આ સમયગાળામાં યોગ્ય દેખરેખ, સ્વચ્છતા અને પોષણની જરૂરિયાત ખૂબ જ અગત્યની હોય છે. આ દિવસ દરમિયાન આરોગ્ય વિભાગો, હોસ્પિટલો અને સામાજિક સંસ્થાઓ દ્વારા વિવિધ જાગૃતિ અભિયાનો, આરોગ્ય ચકાસણી શિબિરો અને માહિતી કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
રાષ્ટ્રીય કેન્સર જાગૃતિ દિવસ
દર વર્ષે 7 નવેમ્બરે ભારતમાં “રાષ્ટ્રીય કેન્સર જાગૃતિ દિવસ” (National Cancer Awareness Day) તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ લોકોમાં કેન્સર જેવી ગંભીર અને જીવલેણ બિમારી વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. કેન્સરનું સમયસર નિદાન અને યોગ્ય સારવાર થકી આ રોગને કાબૂમાં રાખી શકાય છે. આ સંદેશ આ દિવસે ખાસ કરીને પ્રસારિત કરવામાં આવે છે. રાષ્ટ્રીય કેન્સર જાગૃતિ દિવસની શરૂઆત 2014માં ભારતની તે સમયની આરોગ્ય મંત્રી ડૉ. હર્ષવર્ધન દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેથી લોકો નિયમિત તબીબી તપાસ કરાવે અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવે. આ દિવસે આરોગ્ય સંસ્થાઓ, હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ દ્વારા જાગૃતિ અભિયાન, સ્ક્રીનિંગ કેમ્પ અને માહિતી સત્રો યોજવામાં આવે છે.
