Rosemary: રોઝમેરી એક સુગંધિત અને ઔષધીય છોડ છે, જેની માંગ ભારતમાં સતત વધી રહી છે. યુરોપથી આવેલો આ છોડ હવે ભારતીય ખેડૂતો અને ઘરોમાં પસંદ થઈ રહ્યો છે. તેનો ઉપયોગ મસાલા, દવાઓ અને સૌંદર્ય પ્રસાધનોમાં થાય છે. તેના પાંદડામાંથી બનેલું તેલ ઊંચા ભાવે વેચાય છે, જેના કારણે તે ઓછા ખર્ચે ખેતી બની ગઈ છે જે વધુ નફો આપે છે.
કઈ જગ્યાએ ઉગાડી શકાય?
રોઝમેરી ઉગાડવા માટે હળવી અને રેતાળ જમીન સૌથી યોગ્ય છે. છોડને 6 થી 8 કલાક સીધા સૂર્યપ્રકાશની જરૂર પડે છે. તેને વધુ પાણીની જરૂર નથી, અઠવાડિયામાં બે થી ત્રણ વાર હળવું પાણી આપવું પૂરતું છે. રોઝમેરી બીજમાંથી પણ ઉગાડી શકાય છે, પરંતુ કાપવાથી વાવેલા છોડ ઝડપથી અને સારી રીતે વિકસે છે. ઘરની બાલ્કની, ટેરેસ કે બગીચામાં નાના કુંડામાં રોઝમેરી સરળતાથી ઉગાડી શકાય છે. કુંડામાં છિદ્રો હોવા જરૂરી છે જેનાથી પાણી એકઠું ન થાય. આ છોડને જમીનમાં રેતી અને ખાતર ભેળવીને રોપવામાં આવે છે. રસોડાની નજીક ઉગાડીને, તાજા પાંદડાઓનો ચા, શાકભાજી અને મસાલા તરીકે ઉપયોગ કરી શકાય છે. ફક્ત કુંડા, માટી અને થોડા ખાતરનો ઉપયોગ કરીને તેને ઓછા ખર્ચે ઘરે તૈયાર કરી શકાય છે.
રોઝમેરી ના ઉપયોગ અને કાળજી જાણો
રોઝમેરી સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તે પાચન શક્તિને મજબૂત બનાવે છે, તણાવ અને થાક ઘટાડે છે અને વાળ ખરતા અટકાવે છે. તેને તેલ શેમ્પૂ, સાબુ અને પરફ્યુમમાં પણ ઉપયોગ થાય છે. તેના એન્ટી-બેક્ટેરિયલ અને એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ગુણધર્મોને કારણે, તે દવાઓમાં પણ ઉપયોગી છે. તેના પાંદડા અને તેલ બજારમાં ઊંચા ભાવે વેચાય છે, જેના કારણે તે ખેડૂતો અને ઘરના લોકો માટે આવકનો સ્ત્રોત બની શકે છે. છોડની નજીક નીંદણ ઉગાડવા ન દો. સમય સમય પર કાર્બનિક ખાતર ઉમેરતા રહો. વધુ પડતું પાણી ન આપો, નહીં તો મૂળ સડવાનો ભય રહે છે. જો છોડ પર જંતુઓનો હુમલો આવે છે, તો લીમડાનું તેલ અથવા કાર્બનિક જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ કરો. યોગ્ય કાળજી સાથે, આ છોડ લીલો રહે છે અને બે થી ત્રણ વર્ષ સુધી સતત ઉપજ આપે છે.
આ શ્રેષ્ઠ સમય છે
ભારતમાં, રોઝમેરી ઠંડી અને સૂકી આબોહવામાં સારી રીતે ઉગે છે. ઓક્ટોબરથી ફેબ્રુઆરી તેનો રોપણી કરવાનો શ્રેષ્ઠ સમય છે. વધુ પડતો વરસાદ અથવા તીવ્ર ઠંડી તેને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ઉનાળામાં હળવો છાંયડો અને નિયમિત સિંચાઈ જરૂરી છે. યોગ્ય ઋતુ પસંદ કરવાથી છોડ ઝડપથી વિકસે છે અને સારી ગુણવત્તાવાળા પાંદડા આપે છે. ભારે વરસાદ દરમિયાન, છોડને પોલીહાઉસ અથવા છાંયડાની જાળી હેઠળ રાખવો જોઈએ. તીવ્ર ઠંડીમાં, કુંડાને ઘરની અંદર ખસેડવું ફાયદાકારક બને છે. ઉનાળામાં, છોડને નિયમિત પાણી અને હળવો છાંયડા આપવો મહત્વપૂર્ણ છે. આ પગલાંથી, રોઝમેરી હવામાનથી સુરક્ષિત રહે છે અને લાંબા સમય સુધી સારું ઉત્પાદન આપે છે. આ જ કારણ છે કે, આ છોડ ખેતી અને ઘરેલું ઉપયોગ બંને માટે ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
