Aloe vera Farming: ખેડૂતો માટે એવો પાક પસંદ કરવો જે ઓછા ખર્ચે વધુ નફો આપે તે મોટો પડકાર છે. આવા સમયે એલોવેરા (કુંવારપાઠું)ની ખેતી એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ સાબિત થઈ રહી છે. આ બારમાસી ઔષધીય પાકની બજારમાં આખું વર્ષ માંગ રહે છે અને માત્ર 7-8 મહિનામાં લણણી માટે તૈયાર થઈ જાય છે. ઘણા ખેડૂતો આ ખેતીથી વાર્ષિક 8 થી 10 લાખ રૂપિયા સુધીની આવક મેળવી રહ્યા છે.
એલોવેરાની વધતી માંગ અને ઉપયોગ
એલોવેરા એક ઔષધીય છોડ છે જેનો ઉપયોગ કોસ્મેટિક્સ, આયુર્વેદિક ઉત્પાદનો, જેલ, ફેસ વોશ, ક્રીમ, શેમ્પૂ અને અન્ય ઘણા પ્રોડક્ટ્સમાં થાય છે. કોરોના પછી તેની માંગમાં ખૂબ વધારો થયો છે. આયુર્વેદિક અને કોસ્મેટિક કંપનીઓ સીધી ખેડૂતો પાસેથી પાંદડા ખરીદે છે, જેથી સારા ભાવ મળે છે.
યોગ્ય આબોહવા અને જમીન
આબોહવા: ગરમ અને સૂકી આબોહવા આદર્શ છે. અતિશય ઠંડી સહન નથી થતી.
જમીન: રેતાળ, લોમી અથવા કાળી જમીન, પરંતુ પાણીનો નિકાલ સારો હોવો જોઈએ. જમીનનું pH 8.0 થી 8.5 આસપાસ હોવું જોઈએ.
વાવેતરનો શ્રેષ્ઠ સમય
જુલાઈ-ઓગસ્ટ અથવા ફેબ્રુઆરી-માર્ચમાં વાવેતર કરી શકાય છે. શિયાળા સિવાય આખું વર્ષ ખેતી શક્ય છે.
ખેતર તૈયારી અને વાવેતર પદ્ધતિ
ખેતરને સારી રીતે ખેડી લો.
15-20 ટન સડેલું ગાયનું છાણ ઉમેરો.
3-4 મહિનાના 4-5 પાંદડાવાળા છોડનો ઉપયોગ કરો – આ ઝડપથી વિકસે છે.
એક એકરમાં આશરે 15,000 થી 20,000 છોડ રોપાય છે.
સિંચાઈ અને સંભાળ
વધુ પાણીની જરૂર નથી – વાવેતર પછી તરત એક વાર સિંચાઈ કરો.
પછી અઠવાડિયામાં એક વાર અથવા જરૂર મુજબ.
વધુ પાણીથી મૂળ સડી શકે છે, તેથી સાવધાની રાખો.
ખર્ચ અને નફાનો અંદાજ (પ્રતિ હેક્ટર/એકર)
ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ (ICAR) અને અન્ય સ્ત્રોતો અનુસાર
પ્રારંભિક ખર્ચ: એક હેક્ટર માટે આશરે 50,000 થી 2 લાખ રૂપિયા (છોડ, ખાતર, મજૂરી, તૈયારી સહિત). એક એકર માટે 40,000 થી 1.8-2 લાખ રૂપિયા.
ઉત્પાદન: એક હેક્ટરમાંથી 25-30 ટન પાંદડા મળી શકે છે (એક એકરમાં 12-20 ટન).
ભાવ: પ્રતિ ટન 15,000 થી 25,000 રૂપિયા અથવા પ્રતિ કિલો 7-30 રૂપિયા (બજાર/કરાર અનુસાર).
આવક: એક હેક્ટરમાંથી 8 થી 10 લાખ રૂપિયા સુધીની કુલ આવક શક્ય છે. નેટ નફો 4-7 લાખ રૂપિયા સુધી (ખર્ચ બાદ). એક એકરમાં 2-5 લાખ નફો સામાન્ય છે, અને સારી વ્યવસ્થાથી વધુ પણ થઈ શકે છે.
પાક 5 વર્ષ સુધી ઉત્પાદન આપે છે, તેથી બીજા વર્ષથી ખર્ચ ઓછો થાય છે અને નફો વધે છે.
એલોવેરા ખેતી ઓછા પાણી, ઓછા જોખમ અને વધુ નફાની ખેતી છે. જો તમે ગરમ વિસ્તારમાં છો તો આ પાક અજમાવી જુઓ – કંપનીઓ સીધી ખરીદી પણ કરે છે!




















