યુક્રેન 1 ઓક્ટોબર 2025થી ભારતમાંથી ડીઝલ આયાત પર પ્રતિબંધ મૂકશે. યુક્રેનિયન ઊર્જા સલાહકાર કંપની એન્કોરે સોમવારે (15 સપ્ટેમ્બર 2025) આ જાહેરાત કરી.
પ્રતિબંધનું કારણ એન્કોરના જણાવ્યા મુજબ, ભારત રશિયા પાસેથી મોટા પાયે ક્રૂડ તેલ ખરીદે છે અને તેમાંથી રિફાઇન થયેલું ડીઝલ યુક્રેનમાં આવી શકે છે. રશિયા હાલ યુક્રેનની તેલ રિફાઇનરીઓ પર ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલા કરી રહ્યું છે, જેના કારણે યુક્રેન રશિયન તત્વો ધરાવતા ઉત્પાદનો પર સખત નિયંત્રણ મૂકવા માંગે છે.
યુક્રેનિયન સુરક્ષા એજન્સીઓએ ભારતમાંથી આવતા તમામ ડીઝલ કન્સાઇન્મેન્ટની તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે જેથી રશિયન ઘટકોની ઓળખ થઈ શકે.
ડીઝલ સપ્લાયમાં ભારતની ભૂમિકા
ઓગસ્ટ 2025માં: યુક્રેને ભારત પાસેથી 1.19 લાખ ટન ડીઝલ ખરીદ્યું હતું, જે તેની કુલ ડીઝલ આયાતના 18% જેટલું હતું.
2022 પહેલાં: યુક્રેન બેલારુસ અને રશિયા પાસેથી જ મોટાભાગનું ડીઝલ આયાત કરતું હતું.
2025ના પ્રથમ છ મહિનામાં: ડીઝલની આયાત ગયા વર્ષની તુલનામાં 13% ઘટીને 2.74 મિલિયન મેટ્રિક ટન રહી.
પરિસ્થિતિનું પૃષ્ઠભૂમિ
આ વર્ષના ઉનાળામાં યુક્રેનની એક મોટી રિફાઇનરી બંધ થઈ ગઈ હતી, જેના કારણે વેપારીઓએ ભારતમાંથી ડીઝલ ખરીદવું પડ્યું.
યુક્રેનિયન સંરક્ષણ મંત્રાલયે પણ ભારતમાંથી થોડું ડીઝલ ખરીદ્યું હતું, કારણ કે તે જૂના સોવિયેત ધોરણોને પૂર્ણ કરે છે.
અમેરિકાની કડક કાર્યવાહી
ભારત રશિયાથી તેલ ખરીદે છે કારણ કે તે મધ્ય પૂર્વ કરતા ઘણું સસ્તું પડે છે. પરંતુ આ મુદ્દે અમેરિકા અને નાટો દેશોએ ભારત પર આક્ષેપો કર્યા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત પર દબાણ વધારતા રશિયન તેલ ખરીદવા બદલ 50% ટેરિફ લગાવી દીધો છે.
