G20 Summit in Johannesburg, South Africa: સાઉથ આફ્રિકાના જોહાનિસબર્ગમાં G20 સમિટને સંબોધતા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વૈશ્વિક વિકાસ માટે નવી દિશા શોધવાનું આહ્વાન કર્યું. તેમણે વિકાસના વર્તમાન દાખલા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યા અને ભારતના અખંડ માનવતાવાદના દર્શનને સ્વીકારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે વૈશ્વિક કટોકટીનો સામનો કરવા માટે બે મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યા.
હેલ્થ ઇમરજન્સી અને ડ્રગ-આતંકવાદી સામેના પ્રસ્તાવ
પ્રથમ પ્રસ્તાવમાં કુદરતી આફતો અને હેલ્થ ઇમરજન્સી માટે G20 ગ્લોબલ હેલ્થકેર રિસ્પોન્સ ટીમની સ્થાપના કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. PM મોદીના મતે, આ ટીમમાં પ્રશિક્ષિત તબીબી નિષ્ણાતોનો સમાવેશ થવો જોઈએ, જેમને ઇમરજન્સીના સમયે તાત્કાલિક તૈનાત કરી શકાય. બીજા પ્રસ્તાવમાં ડ્રગ-આતંકવાદી જોડાણનો સામનો કરવા માટે G20 પહેલની માંગ કરવામાં આવી છે જેથી માદક દ્રવ્યો અને આતંકવાદ વચ્ચેના જોડાણને તોડી શકાય. પ્રધાનમંત્રીએ ચેતવણી આપી હતી કે, ફેન્ટાનાઇલ જેવી ઘાતક દવાઓ માત્ર જાહેર આરોગ્ય માટે ખતરો જ નથી, પરંતુ આતંકવાદી ભંડોળનો મુખ્ય સ્ત્રોત પણ બની રહી છે. આને રોકવા માટે નાણાં, શાસન અને સુરક્ષાએ સાથે આવવું જોઈએ.
વિકાસના અભિગમો પર પુનર્વિચાર કરવાની જરૂર
વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું કે, છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં, G20 એ વૈશ્વિક નાણાં અને વિશ્વ આર્થિક વિકાસને આકાર આપ્યો છે. જોકે, અત્યાર સુધી ઉપયોગમાં લેવાતા વિકાસ પરિમાણોએ મોટી વસ્તીને સંસાધનોથી વંચિત રાખી છે અને કુદરતી સંસાધનોના વધુ પડતા શોષણ તરફ દોરી ગઈ છે. આફ્રિકા આનો મોટો ભોગ બન્યો છે. આજે, આફ્રિકા પ્રથમ વખત G20 સમિટનું આયોજન કરી રહ્યું હોવાથી, આપણે વિકાસના પરિમાણો પર પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ.
અખંડ માનવતાવાદ દ્વારા પ્રગતિ અને પ્રકૃતિ વચ્ચે સુમેળ
PM એ કહ્યું કે, આ પ્રાપ્ત કરવાનો એક રસ્તો ભારતના સભ્યતા મૂલ્યોમાં રહેલો છે. એટલે કે, અખંડ માનવતાવાદ. આનો અર્થ એ છે કે, આપણે માનવતા, સમાજ અને પ્રકૃતિને એકીકૃત સમગ્ર તરીકે જોવું જોઈએ; તો જ પ્રગતિ અને પ્રકૃતિ વચ્ચે સુમેળ શક્ય બનશે. વિશ્વભરમાં ઘણા સમુદાયો છે, જેમણે તેમની પરંપરાગત અને પર્યાવરણીય રીતે સંતુલિત જીવનશૈલી જાળવી રાખી છે. આ પરંપરાઓ ટકાઉપણું, સાંસ્કૃતિક જ્ઞાન, સામાજિક એકતા અને પ્રકૃતિ પ્રત્યે ઊંડો આદર દર્શાવે છે.
પરંપરાગત જ્ઞાનનો ભંડાર બનાવવાનું સૂચન
ભારત વતી PM મોદીએ સૂચન કર્યું કે, G20 ની અંદર એક વૈશ્વિક પરંપરાગત જ્ઞાન ભંડાર સ્થાપિત કરવામાં આવે. ભારતની ભારતીય જ્ઞાન પ્રણાલી પહેલ આ માટે પાયા તરીકે કામ કરી શકે છે. આ વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ ભવિષ્યની પેઢીઓ સુધી માનવતાના વ્યાપક જ્ઞાનનો પ્રસાર કરવામાં મદદ કરશે.
આફ્રિકામાં 10 લાખ ટ્રેનર્સને તાલીમ આપવાનું લક્ષ્ય
વડાપ્રધાનએ જણાવ્યું હતું કે, આફ્રિકાનો વિકાસ અને તેની યુવા પ્રતિભાને સશક્ત બનાવવી એ વૈશ્વિક હિતમાં છે. તેથી, ભારત G20-આફ્રિકા સ્કિલ્સ મલ્ટીપ્લાયર ઇનિશિયેટિવનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. આ વિવિધ ક્ષેત્રો માટે "ટ્રેન-ધ-ટ્રેનર્સ" મોડલ હેઠળ કાર્ય કરી શકે છે, અને બધા G20 ભાગીદારો તેને નાણાં અને સમર્થન આપી શકે છે.
ગ્લોબલ સાઉથનો અવાજ બુલંદ થવો જોઈએ
ભારત-આફ્રિકા સંબંધો વિશે બોલતા, PM મોદીએ કહ્યું કે, અમારા સંબંધો હંમેશા મજબૂત રહ્યા છે. નવી દિલ્હી સમિટ દરમિયાન G20 ના કાયમી સભ્ય તરીકે આફ્રિકન યુનિયનની નિમણૂક એક મોટું પગલું હતું. હવે, આ ભાવના G20 થી આગળ વધે તે જરૂરી છે. ગ્લોબલ સાઉથનો અવાજ તમામ વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં બુલંદ બને તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે આપણે સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ. PM મોદીએ સાઉથ આફ્રિકાના રાષ્ટ્રપતિ સિરિલ રામાફોસાને G20 સમિટના ઉત્તમ આયોજન અને સફળ અધ્યક્ષતા બદલ અભિનંદન આપતા કહ્યું કે, સાઉથ આફ્રિકાના અધ્યક્ષતા હેઠળ, કુશળ સ્થળાંતર, પર્યટન, ખાદ્ય સુરક્ષા, AI, ડિજિટલ અર્થતંત્ર, નવીનતા અને મહિલા સશક્તિકરણ જેવા ક્ષેત્રોમાં પ્રશંસનીય કાર્ય પૂર્ણ થયું છે. નવી દિલ્હી G20 સમિટમાં લેવામાં આવેલી ઐતિહાસિક પહેલને અહીં આગળ ધપાવવામાં આવી છે.
