ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે ખેડૂતોના હિતમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતા ‘ડિજિટલ કૃષિ નીતિ’ ઘડવાની જાહેરાત કરી છે, જેનો સીધો લાભ રાજ્યના ખેડૂતોને મળશે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે આ નિર્દેશો દિવાળી પહેલા જારી કર્યા, જેનો ઉદ્દેશ કૃષિ ક્ષેત્રને આત્મનિર્ભર, ટકાઉ અને ડિજિટલી સશક્ત બનાવવાનો છે. લખનૌમાં યોજાયેલી એક બેઠકમાં સીએમ યોગીએ રાષ્ટ્રીય તકનીકી ધોરણો અને સુરક્ષિત સાયબર માળખા પર આધારિત ડિજિટલ કૃષિ ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવાનો આદેશ આપ્યો. આ નીતિ હેઠળ, પાક, હવામાન, બીજ, સિંચાઈ, ખાતર, વીમો, બજારો અને લોજિસ્ટિક્સ સંબંધિત માહિતી એકીકૃત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર વાસ્તવિક સમયમાં ઉપલબ્ધ થશે.
યુપી એગ્રીઝ પ્રોજેક્ટ: બીજથી બજાર સુધીની સર્વાંગી યોજના
આ નીતિના ભાગરૂપે, ₹4000 કરોડના ખર્ચે વિશ્વ બેંકના સમર્થનથી ચાલતા ‘ઉત્તર પ્રદેશ કૃષિ વિકાસ અને ગ્રામીણ ઉદ્યોગ ઇકોસિસ્ટમ મજબૂતીકરણ પ્રોજેક્ટ’ (UP AGRIZ) ને ઝડપથી અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશ અને બુંદેલખંડના 28 જિલ્લાઓમાં છ વર્ષમાં પૂર્ણ થશે. આ યોજના ખેડૂતોની આવક વધારવા, ગ્રામીણ ઉદ્યોગસાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને કૃષિ ક્ષેત્રને ટેકનોલોજી આધારિત બનાવવા પર કેન્દ્રિત છે.
‘કૃષિથી ઉદ્યોગ’નો અભિગમ
સીએમ યોગીએ “કૃષિથી ઉદ્યોગ” અભિગમ અપનાવીને મૂલ્યવર્ધન, પ્રક્રિયા અને સ્થાનિક રોજગાર સર્જન પર ભાર મૂક્યો. આ પ્રોજેક્ટને ઉત્તર પ્રદેશ વૈવિધ્યસભર કૃષિ સહાય પ્રોજેક્ટ (UP DASP) સાથે સંકલનમાં અમલમાં મૂકવામાં આવશે. કૃષિ યુનિવર્સિટીઓ, કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રો અને ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનોને પણ આમાં સામેલ કરવામાં આવશે.
ઉત્પાદકતા અને ટકાઉપણું પર ધ્યાન
આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ જમીન વિકાસ, જળ સંરક્ષણ, માટી આરોગ્ય સુધારણા અને આધુનિક ટેકનોલોજી આધારિત ખેતી પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. નાના અને સીમાંત ખેડૂતોને તકનીકી સહાય, તાલીમ અને માર્કેટિંગ સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવશે. બુંદેલખંડમાં મગફળી, વારાણસીમાં લાલ મરચાં અને શાકભાજી, તેમજ બારાબંકી અને આઝમગઢમાં કેળા, કાળા ચણા, લીલા વટાણા અને બટાકા માટે કોમોડિટી ક્લસ્ટરો વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે.
મત્સ્યઉદ્યોગ અને નાણાકીય સહાય
મત્સ્યઉદ્યોગ ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવા 90,000 હેક્ટર વિસ્તારમાં માછલી ઉત્પાદન વધારવાનો લક્ષ્યાંક છે, જેનાથી લગભગ એક લાખ પરિવારોને ફાયદો થશે. આ ઉપરાંત, નાના અને સીમાંત ખેડૂતો માટે ધિરાણ સુવિધાઓ અને જોખમ વ્યવસ્થાપનને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન આપવામાં આવશે. આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને દેખરેખ
આ પ્રોજેક્ટમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ચોખા સંશોધન સંસ્થા (IRRI) સાથે કરાર થયો છે, જે ઉત્પાદકતા વધારવામાં મદદ કરશે. સીએમ યોગીએ પ્રોજેક્ટની નિયમિત સમીક્ષા અને દેખરેખની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશ આપ્યા, જેથી ખેડૂતોને સીધો લાભ મળે અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર આત્મનિર્ભર બને. આ નીતિ અને યુપી એગ્રીઝ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ઉત્તર પ્રદેશનું કૃષિ ક્ષેત્ર ટેકનોલોજી આધારિત, ટકાઉ અને આર્થિક રીતે સશક્ત બનવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
