રવી સિઝનની શરૂઆત સાથે, ખેડૂતો મુખ્ય પાકોની ખેતી કરવામાં વ્યસ્ત છે. ચણા આ સિઝનમાં મુખ્ય પાક છે, અને તેની ખેતી બમ્પર નફો આપી શકે છે. જો કે, ખેતી દરમિયાન, ખેડૂતો ઘણીવાર મૂંઝવણમાં હોય છે કે કઈ ચણાની જાતો બમ્પર ઉપજ આપશે. તેથી, જો તમે પણ આ રવિ સિઝનમાં ચણાની ખેતી કરવા માંગતા હો અને જાતો વિશે ચિંતિત હોવ, તો આજે અમે તમને ચાર ખાસ ચણાની જાતો વિશે જણાવીશું જે પ્રતિ હેક્ટર 45 ક્વિન્ટલ સુધી ઉપજ આપી શકે છે. આ જાતો માત્ર બમ્પર ઉપજ આપવાની ક્ષમતા જ નહીં પરંતુ ઘણા રોગો સામે પણ પ્રતિરોધક છે. ચાલો તેમની વિશેષતાઓ શોધીએ.
બંગાળ ગ્રામ BGD 111-1
બંગાળ ગ્રામ BGD 111-1 એ ચણાની સ્થાનિક જાત છે જે ફક્ત 95 દિવસમાં પાકે છે. આ જાતના છોડની ઊંચાઈ બે ફૂટથી ઓછી છે. તે હિમ માટે પણ ઓછી સંવેદનશીલ છે. આ જાત પ્રતિ હેક્ટર 40 ક્વિન્ટલ સુધીનું ઉત્પાદન આપે છે. બંગાળ અને કર્ણાટકમાં પણ તેની ખેતી મોટા પાયે થાય છે.
પુસા સમૃદ્ધિ (IPCMB-19-3)
આ ભારતીય કૃષિ સંશોધન સંસ્થા (IARI), નવી દિલ્હી દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી એક અનોખી ચણાની જાત છે. આ જાત દુષ્કાળ અને સિંચાઈ બંને પરિસ્થિતિઓ માટે યોગ્ય છે. મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને બુંદેલખંડ પ્રદેશમાં તેની શ્રેષ્ઠ ખેતી થાય છે. તેની ઉચ્ચ પ્રતિકારકતાને કારણે, આ જાત સુકાઈ જવાના રોગ સામે પ્રતિરોધક છે. આ જાત પ્રતિ એકર 9 થી 11 ક્વિન્ટલ મહત્તમ ઉપજ આપે છે. તે 100 થી 110 દિવસમાં પાકે છે.
બંગાળ ગ્રામ જાકી-9218
બંગાળ ગ્રામ જાકી- 9218એ ચણાની સ્થાનિક જાત છે જે ફક્ત 93 થી 125 દિવસમાં પાકે છે. આ જાતના છોડ બે ફૂટથી ઓછા ઊંચા હોય છે અને હિમ લાગવા માટે ઓછા સંવેદનશીલ હોય છે. આ જાત સુકાઈ જવા, મૂળનો સડો અને કોલર રોટ માટે પ્રતિરોધક છે. ઉપજ પ્રતિ હેક્ટર ૩૫ થી 40 ક્વિન્ટલ સુધીની હોય છે. બંગાળ અને કર્ણાટકમાં પણ તેની વ્યાપક ખેતી થાય છે.
પુસા માનવ (BGM-20211)
આ એક અનોખી ચણાની જાત છે. તાજેતરમાં પુસા (IARI), નવી દિલ્હી દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ, તે મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન, ગુજરાત, છત્તીસગઢ અને વિદર્ભ પ્રદેશ માટે આદર્શ છે. આ એક નોંધપાત્ર ચણાની જાત છે જે અદ્યતન પેઢીની જીનોમિક્સ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને વિકસાવવામાં આવી છે. તેનો સમયગાળો 108 થી 110 દિવસનો છે. તે સુકાઈ જવા, મૂળનો સડો, કોલર રોટ અને વાવણીની સમસ્યાઓ માટે પણ પ્રતિરોધક છે. તેની ઉપજ પરંપરાગત જાતો કરતા લગભગ બમણી છે, જે પ્રતિ હેક્ટર આશરે ૪૫ ક્વિન્ટલ ઉપજ આપે છે.
ચણાની ખેતી કેવી રીતે કરવી?
સામાન્ય રીતે રવી સિઝન દરમિયાન 20 ઓક્ટોબરથી 15 નવેમ્બર દરમિયાન ચણાનું વાવેતર કરવામાં આવે છે. ખેડૂતો ઓક્ટોબરમાં શરૂઆતની જાતોની ખેતી પણ કરી શકે છે. ચણાના ખેતરમાં 15 ટન ગાયનું છાણ ખાતર અથવા 5 ક્વિન્ટલ વર્મીકમ્પોસ્ટ ભેળવો. વધુમાં, સારી ઉપજ માટે, પ્રતિ હેક્ટર 20 કિલો નાઇટ્રોજન અને 40 કિલો ફોસ્ફરસ ઉમેરો. પછી, ખેતરને સારી રીતે ખેડીને ચણાના બીજ વાવો.
