ઓક્ટોબરમાં સરકારી ચોખા ખરીદીમાં રેકોર્ડ ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ખેડૂતોના ખાતામાં ₹17,000 કરોડથી વધુ રકમ જમા થયા છે.
ખરીદીમાં આ વધારો ખેડૂતો માટે સારા સમાચાર સાબિત થઈ રહ્યો છે. વહેલી લણણી અને ઝડપી આગમનને કારણે, મોટી માત્રામાં MSP ભંડોળ ખેડૂતોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યું છે, જેનાથી તેમની નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત થઈ છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે જે ખેડૂતો યોગ્ય સમયે પોતાનો પાક વેચે છે અને સરકારી ખરીદીનો લાભ લે છે તેઓ આ વર્ષે સારો નફો મેળવશે.
ચોખા ખરીદી
આ વર્ષની ખરીફ મોસમ દેશના ખેડૂતો માટે અત્યંત નફાકારક સાબિત થઈ રહી છે. ઓક્ટોબરના પ્રથમ પંદર દિવસમાં સરકારી એજન્સીઓ દ્વારા ચોખા ખરીદીમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, 4.8 મિલિયન ટનથી વધુ ડાંગરની ખરીદી કરવામાં આવી હતી, જેની કિંમત આશરે ₹17,240 કરોડ છે. આ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં બમણી રકમ છે. આ વધારાનું મુખ્ય કારણ પંજાબ અને હરિયાણામાં પાકની વહેલી લણણી અને આગમન છે.
પંજાબ અને હરિયાણાએ જૂના રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા
બિઝનેસ લાઇનના અહેવાલ મુજબ, પંજાબ અને હરિયાણામાં સરકારી ખરીદીએ આ વર્ષે અગાઉના તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે.
પંજાબે 16 ઓક્ટોબર સુધીમાં 18.46 લાખ ટન ચોખાની ખરીદી કરી હતી, જે ગયા વર્ષના 5.44 લાખ ટન કરતાં ત્રણ ગણી વધારે છે.
હરિયાણામાં ચોખાની ખરીદી 23.08 લાખ ટન પર પહોંચી છે, જે 54% નો વધારો દર્શાવે છે.
તમિલનાડુમાં ચોખાની ખરીદી બમણી કરતાં વધુ થઈને 5.95 લાખ ટન થઈ છે.
ખરીદી 1,759 ટનથી વધીને 79,570 ટન
કુલ મળીને, 16 ઓક્ટોબર સુધીમાં સેન્ટ્રલ પૂલ માટે 48.47 લાખ ટન ચોખાની ખરીદી કરવામાં આવી હતી, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા દરમિયાન 22.90 લાખ ટન હતી.
ખરીદી સમય પહેલા જ સમાપ્ત થઈ શકે
આ વર્ષે, કેન્દ્ર સરકારે પંજાબ અને હરિયાણામાં ડાંગરની વહેલી લણણીને ધ્યાનમાં રાખીને સપ્ટેમ્બરના મધ્યમાં ખરીદી પ્રક્રિયા શરૂ કરવાની મંજૂરી આપી હતી. હરિયાણામાં ડાંગરની ખરીદી માટેની સત્તાવાર સમયમર્યાદા ૧૫ નવેમ્બર અને પંજાબમાં ૩૦ નવેમ્બર છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે વહેલી લણણી અને વધેલા આગમનને કારણે ખરીદી સમય પહેલા જ સમાપ્ત થઈ શકે છે. દરમિયાન, પંજાબના કેટલાક ખેડૂતોએ ફરિયાદ કરી છે કે તેમના ડાંગરમાં ભેજનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી, કમિશન એજન્ટો તેમને તાત્કાલિક લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) ચૂકવી રહ્યા નથી અને પાકને સૂકવવાનું કહી રહ્યા છે.
સરકારી લક્ષ્યાંકો અને અન્ય રાજ્યોમાં પરિસ્થિતિ
કેન્દ્ર સરકારે 2025-26 ખરીફ સિઝનમાં કુલ 46.349 મિલિયન ટન ચોખા ખરીદવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. આ વર્ષે, હરિયાણામાંથી 3.6 મિલિયન ટન અને પંજાબમાંથી 1.16 મિલિયન ટન ડાંગર ખરીદવાનો લક્ષ્યાંક છે. ગયા વર્ષે, આ રાજ્યોમાં વાસ્તવિક ખરીદી અનુક્રમે 3.617 મિલિયન ટન અને 1.1613 મિલિયન ટન હતી. વધુમાં, છત્તીસગઢ, ઓડિશા અને મધ્યપ્રદેશ જેવા મુખ્ય ડાંગર ઉત્પાદક રાજ્યોમાં સરકારી ખરીદી 1 નવેમ્બરથી શરૂ થશે.
ખેડૂતો માટે બમ્પર તક
આ વધેલી ખરીદી ખેડૂતો માટે સારા સમાચાર સાબિત થઈ રહી છે. વહેલી લણણી અને ઝડપી આગમનને કારણે, ખેડૂતોના ખાતામાં મોટી માત્રામાં MSP ભંડોળ જમા થયું છે, જે તેમની નાણાકીય સ્થિતિને મજબૂત બનાવશે. નિષ્ણાતો કહે છે કે જે ખેડૂતો યોગ્ય સમયે પોતાનો પાક વેચે છે અને સરકારી ખરીદીનો લાભ લે છે તેઓ આ વર્ષે સારો નફો જોશે. ઓક્ટોબરમાં થયેલી આ બમ્પર ખરીદીથી ખેડૂતોને માત્ર રાહત જ નહીં, પણ દેશમાં ખાદ્ય સુરક્ષા અને સરકારી સંગ્રહને પણ મજબૂત બનાવવામાં આવ્યો છે.
