ઓક્ટોબર ડાંગરના પાક માટે એક મહત્વપૂર્ણ મહિનો છે. પંજાબ અને હરિયાણા સહિત દેશના કેટલાક ભાગોમાં, પાક લણણી થઈ ચૂક્યો છે અને બજારમાં છે, જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહાર સહિત અન્ય ભાગોમાં, પાક પાકી ગયો છે અને લણણી માટે તૈયાર છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં, શીથ બ્લાઈટનો ભય મોટો છે. શીથ બ્લાઈટનો પ્રકોપ માત્ર પાકનો નાશ જ કરતો નથી પરંતુ ખેડૂતોને નોંધપાત્ર નુકસાન પણ પહોંચાડે છે. આ રોગ ડાંગરના પાંદડા પર નાના ભૂરા ફોલ્લીઓ દેખાય છે, જે પછી પાંદડામાંથી કાનના દાણા સુધી ફેલાય છે. તેનો ચેપ ચોખાના ઉપજમાં 20 થી 25 ટકાનો ઘટાડો કરી શકે છે. ડાંગરના પાકને પિત્ત રોગથી બચાવવા માટે, ખેડૂતોએ સમયસર આ પાંચ મહત્વપૂર્ણ પગલાં લેવા જોઈએ.
1- વાવણી પહેલાં ખેતરની સફાઈ
જો તમે તમારા ચોખાના પાકમાંથી સારો અને રોગમુક્ત પાક ઇચ્છતા હોવ, તો વાવણી પહેલાં ખેતરને સંપૂર્ણપણે સાફ કરવું જરૂરી છે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે પાછલા પાકનો કોઈ અવશેષ ન રહે. ચોખાના ખેતરોમાં રોગ ફેલાવાનું મુખ્ય કારણ નીંદણ અને જૂના છોડના અવશેષો છે. તેથી, ખેડૂતોને દર ઋતુમાં ખેતરને સંપૂર્ણપણે સાફ કરવાની અને પાક ફેરબદલી કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
2- રોગમુક્ત બીજ પસંદ કરવા
ખેડૂતોને ખાસ કરીને ચોખાની ખેતી માટે પ્રમાણિત અને રોગમુક્ત બીજ પસંદ કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. સુધારેલી ચોખાની જાતો પસંદ કરવી શ્રેષ્ઠ છે. જમીનમાં ચોખાના બીજ વાવતા પહેલા, અંકુરણ ઝડપી બનાવવા અને પાકને રોગમુક્ત રાખવા માટે કાર્બેન્ડાઝીમ અથવા ટ્રાઇકોડર્મા જેવા ફૂગનાશકથી સારવાર કરો.
3- સંતુલિત ખાતરનો ઉપયોગ
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, શીથ બ્લાઈટ સામાન્ય રીતે વધુ પડતા નાઇટ્રોજન અને સતત પાણી ભરાવાને કારણે થાય છે. તેથી, ખેતર તૈયાર કરતી વખતે, યોગ્ય ડ્રેનેજ સુનિશ્ચિત કરવા અને પાણી ભરાવાથી બચવા માટે ખાસ કાળજી લેવી જોઈએ. વધુમાં, ચોખાના પાક પર સંતુલિત માત્રામાં ખાતરોનો ઉપયોગ કરો.
4- રોગ નિયંત્રણ માટે જૈવિક પગલાં
ખેડૂતો ચોખાના વાવેતર સમયે પોતાના ખેતરમાં જૈવિક ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરે છે અને જૈવિક ખેતી પદ્ધતિઓ અપનાવે છે, જેનાથી રોગોનું નિયંત્રણ કરવામાં મદદ મળી શકે છે. ખેડૂતો ટ્રાઇકોડર્મા અને સ્યુડોમોનાસ ફ્લોરોસેન્સ જેવા જૈવિક ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. આનાથી જમીનમાં ફાયદાકારક બેક્ટેરિયાની સંખ્યા વધે છે, પરંતુ રોગકારક બેક્ટેરિયા પણ દબાઈ જાય છે.
5- જંતુનાશક છંટકાવ
ચોખાના પાક પર ઘણીવાર જીવાતો અથવા રોગોનો હુમલો આવે છે, અને ખેડૂતો સમયસર તેનું નિયંત્રણ કરી શકતા નથી. તેથી, પાક પર જંતુનાશકોનો છંટકાવ કરવો જરૂરી બની જાય છે. ખેડૂતો કાર્બેન્ડાઝીમ 50% ડબલ્યુપી અથવા થિયોફેનેટ મિથાઈલ જેવા ફૂગનાશકોનો છંટકાવ કરી શકે છે.
