Serum Institute Ebola Vaccine : કોરોના મહામારીના ભયાનક સમયગાળા દરમિયાન 'કોવિશિલ્ડ' રસીનું રેકોર્ડ બ્રેક ઉત્પાદન કરીને વૈશ્વિક સ્તરે કરોડો લોકોના જીવ બચાવનારી પુણેની કંપની સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયા (SII) હવે વિશ્વ સામે ઉભેલા વધુ એક મોટા સ્વાસ્થ્ય સંકટનો સામનો કરવા માટે સજ્જ થઈ ગઈ છે. તબીબી જગતમાં અત્યંત ઘાતક ગણાતા ઇબોલા વાયરસને નાથવા માટે સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અને બ્રિટનની પ્રતિષ્ઠિત ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ હાથ મિલાવ્યા છે. બંને સંસ્થાઓ સંયુક્ત રીતે ઇબોલાના એક નવા અને અત્યંત જોખમી 'બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેન' (Bundibugyo Strain) ને ફેલાતો અટકાવવા માટે એક ખાસ સિંગલ-ડોઝ વેક્સિન વિકસાવી રહી છે. આ વૈશ્વિક ભાગીદારીને કારણે તબીબી ક્ષેત્રે ફરી એકવાર ભારત આખી દુનિયાના આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે.
ઈબોલાના ખતરા સામે ગુજરાત સરકાર સતર્ક!: અમદાવાદ-સુરતમાં ખાસ આઇસોલેશન બેડ તૈયાર, જાણો મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ શું કહ્યું
ક્યારે તૈયાર થશે નવી વેક્સિન?
ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકોના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવી ઇબોલા રસી વિકસાવવાનું પ્રારંભિક કામ ખૂબ જ ઝડપી ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે. લેબોરેટરી સ્તરે જરૂરી સફળતા મેળવ્યા બાદ, હાલમાં ઓક્સફોર્ડ ખાતે આ વેક્સિનના પશુઓ પરના પરીક્ષણો (Animal Trials) પણ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યા છે. જો આ પ્રી-ક્લિનિકલ ટેસ્ટના પરિણામો ધાર્યા મુજબ સંપૂર્ણ રીતે સફળ રહેશે, તો આગામી બે થી ત્રણ મહિનાની અંદર જ મનુષ્યો પર પરીક્ષણ કરવા માટે યોગ્ય 'ક્લિનિકલ-ગ્રેડ વેક્સિન ડોઝ' ફેક્ટરીમાં બનીને તૈયાર થઈ જશે. તબીબી જગતમાં આટલી ઝડપથી વેક્સિનનું ટ્રાયલ મટીરીયલ તૈયાર થવું એ એક મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે.
અમદાવાદમાં ઇબોલા વાયરસને લઈને AMC એલર્ટ મોડમાં: એરપોર્ટ પર કડક સ્ક્રીનિંગથી લઈને 21 દિવસના કોરંટાઈન સુધીની વ્યવસ્થા
ઇબોલા વાયરસ કેટલો જોખમી છે?
ઇબોલા વાયરસ ડિસીઝ (EVD) એ માનવ ઇતિહાસની સૌથી ખતરનાક અને સંક્રામક બીમારીઓમાંથી એક છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના આંકડા મુજબ, આ વાયરસથી સંક્રમિત થતા દર્દીઓમાં મૃત્યુદર 25 ટકાથી લઈને 90 ટકા જેટલો ઊંચો હોઈ શકે છે, જે કોરોના વાયરસ કરતાં પણ અનેક ગણો વધુ ઘાતક છે. આ વાયરસનો પ્રથમ કિસ્સો વર્ષ 1976 માં આફ્રિકા ખંડના કોંગો દેશમાં નોંધાયો હતો, જ્યાં વહેતી ઇબોલા નદીની નજીક આ સંક્રમણ ફેલાયું હોવાથી તેનું નામ 'ઇબોલા' રાખવામાં આવ્યું હતું. આ જીવલેણ બીમારી સંક્રમિત વ્યક્તિના લોહી, લાળ, ઉલટી અને શરીરના અન્ય પ્રવાહી પદાર્થોના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી ખૂબ જ ઝડપથી અન્ય લોકોમાં ફેલાય છે અને તેનાથી આંતરિક રક્તસ્રાવ પણ થઈ શકે છે.
કર્ણાટકમાં ઇબોલાનો ફફડાટ!: મહિલામાં શંકાસ્પદ લક્ષણો મળતા દોડધામ, આરોગ્ય વિભાગ હાઈ અલર્ટ પર
સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટની મોટી તાકાત
પુણે સ્થિત સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયા (SII) ની સ્થાપના વર્ષ 1966 માં જાણીતા ઉદ્યોગપતિ અને વૈજ્ઞાનિક ડો. સાયરસ પૂનાવાલા દ્વારા કરવામાં આવી હતી અને હાલમાં તેની કમાન તેમના પુત્ર અદાર પૂનાવાલા સંભાળી રહ્યા છે. આજે સીરમ ઉત્પાદિત ડોઝની સંખ્યાના આધારે વિશ્વની સૌથી મોટી વેક્સિન ઉત્પાદક કંપની છે, જે ઓરી, ડીપીટી, પોલિયો અને હેપેટાઇટિસ-બી જેવી ઘણી જીવન રક્ષક રસીઓનું વર્ષોથી સસ્તું ઉત્પાદન કરે છે. ઓક્સફોર્ડ વેક્સિન ગ્રુપના પ્રોફેસર ટેરેસા લેમ્બેએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે, સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અત્યંત ઝડપથી અને ખૂબ જ મોટા પાયે ગુણવત્તાયુક્ત ઉત્પાદન કરવાની અદભુત વૈશ્વિક ક્ષમતા ધરાવે છે, તેથી જ આ મહામારી સામેની લડાઈમાં તે વિશ્વની પ્રથમ પસંદગીની ભાગીદાર બની છે.
શું ફરી લોકડાઉન જેવી સ્થિતિ સર્જાશે?: ઇબોલા વાયરસને લઈ ભારત હાઈ એલર્ટ પર, DGCA દ્વારા નવી SOP જાહેર
કઈ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થયો છે?
આ નવી ઇબોલા વેક્સિનને બનાવવા માટે વૈજ્ઞાનિકો 'ChAdOx' પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ એ જ એડેનોવાયરલ વેક્ટર ટેક્નોલોજી છે, જેનો સફળ ઉપયોગ કરીને અગાઉ ઓક્સફોર્ડની કોવિડ-19 વેક્સિન (જે ભારતમાં કોવિશિલ્ડ તરીકે જાણીતી છે) બનાવવામાં આવી હતી. આ અદ્યતન પ્લેટફોર્મ અને તેનાથી મળતા ઇમ્યુન રિસ્પોન્સ (રોગપ્રતિકારક શક્તિ) નો મજબૂત ડેટા વૈજ્ઞાનિકો પાસે અગાઉથી જ ઉપલબ્ધ હોવાથી નવી રસીના સંશોધનની પ્રક્રિયા અત્યંત ઝડપી બની છે. આ એક 'સિંગલ-ડોઝ' વેક્સિન હશે, જે માનવ શરીરમાં પ્રવેશતાની સાથે જ એન્ટિબોડી અને ટી-સેલ (T-Cells) બંને પ્રકારની રોગપ્રતિકારક શક્તિને સક્રિય કરશે. જો કે, વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે નવા બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેન સામે આ રસી કેટલો લાંબો સમય રક્ષણ આપશે તે અંગે આગામી ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ પછી જ વધુ સ્પષ્ટ ચિત્ર સામે આવશે.
