Ebola virus: વિશ્વભરમાં ફરી એકવાર ઇબોલા વાયરસને લઈને ચિંતા વધી રહી છે ત્યારે બેંગાલુરૂમાં યુગાન્ડાથી આવેલી 28 વર્ષીય મહિલામાં ઇબોલા જેવા લક્ષણો જોવા મળતા આરોગ્ય તંત્ર સક્રિય બન્યું છે. મહિલાને સરકારી હોસ્પિટલમાં આઇસોલેશન હેઠળ રાખવામાં આવી છે અને તેના નમૂનાઓ પુણેની લેબમાં તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. હાલત સ્થિર હોવા છતાં કર્ણાટક આરોગ્ય વિભાગે સાવચેતીના પગલાં કડક કર્યા છે.
ભારતમાં ફરી એકવાર ઇબોલા વાયરસને લઈને ચિંતા ઊભી થઈ છે. કર્ણાટકની રાજધાની બેંગાલુરૂમાં યુગાન્ડાથી આવેલી એક મહિલામાં ઇબોલા જેવા હળવા લક્ષણો જોવા મળ્યા બાદ તેને તાત્કાલિક હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. આરોગ્ય અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે મહિલાને હાલ નિરીક્ષણ હેઠળ રાખવામાં આવી છે અને તેની સ્થિતિ સ્થિર છે, પરંતુ સાવચેતીના ભાગરૂપે તમામ જરૂરી પ્રોટોકોલ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે.
માહિતી અનુસાર, 28 વર્ષીય મહિલા તાજેતરમાં જ યુગાન્ડાથી ભારત આવી હતી. યુગાન્ડા હાલમાં ઇબોલા વાયરસના પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં ગણાય છે. ભારત પહોંચ્યા બાદ મહિલા શરૂઆતમાં એક હોટલમાં રોકાઈ હતી. જોકે થોડા સમયમાં તેને શરીરમાં દુખાવો અને નબળાઈ જેવા લક્ષણો અનુભવાતા આરોગ્ય વિભાગને જાણ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તેને બેંગલુરુની સરકારી સંચાલિત એપિડેમિક ડિસીઝ હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવી હતી.
શંકાસ્પદ દર્દીના નમૂનાઓ NIV પુણેમાં મોકલાયા
કર્ણાટક આરોગ્ય વિભાગે મહિલાના બ્લડ સેમ્પલ અને અન્ય જરૂરી નમૂનાઓ એકત્રિત કરીને પુણે સ્થિત National Institute of Virology ખાતે પરીક્ષણ માટે મોકલ્યા છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે પ્રાથમિક તપાસ બાદ પણ પુષ્ટિ માટે વારંવાર ટેસ્ટિંગ કરવામાં આવશે, કારણ કે ઇબોલા વાયરસની ખાતરી માટે ઉચ્ચ સ્તરની વાય્રોલોજિકલ તપાસ જરૂરી હોય છે.
આરોગ્ય વિભાગના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ માત્ર ઇબોલા જેવા લક્ષણો જોવા મળ્યા છે અને રિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શકાય. તબીબોની વિશેષ ટીમ મહિલાની સતત દેખરેખ રાખી રહી છે.
ઇબોલા શું છે અને કેટલો ખતરનાક છે?
ઇબોલા એક ગંભીર અને ઘણી વખત જીવલેણ વાયરસજન્ય બીમારી છે, જે મુખ્યત્વે સંક્રમિત વ્યક્તિના શરીર પ્રવાહી દ્વારા ફેલાય છે. આ વાયરસનું મૃત્યુદર ઘણા કિસ્સાઓમાં ખૂબ ઊંચું રહ્યું છે. શરૂઆતમાં તાવ, શરીરમાં દુખાવો, થાક, ગળામાં દુખાવો અને માથાનો દુખાવો જેવા લક્ષણો દેખાય છે. ગંભીર સ્થિતિમાં આંતરિક અને બાહ્ય રક્તસ્ત્રાવ પણ થઈ શકે છે.
વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન અનુસાર, ઇબોલા વાયરસનો ઇન્ક્યુબેશન પીરિયડ સામાન્ય રીતે 2 થી 21 દિવસનો હોય છે. એટલે જ ઇબોલા પ્રભાવિત દેશોમાંથી આવતા મુસાફરો માટે લાંબા સમય સુધી સ્વાસ્થ્ય નિરીક્ષણ જરૂરી માનવામાં આવે છે.
WHOએ જાહેર કરી વૈશ્વિક આરોગ્ય કટોકટી
તાજેતરમાં World Health Organization દ્વારા કોંગો અને યુગાન્ડામાં વધતા ઇબોલા કેસોને ધ્યાનમાં રાખીને “આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાની જાહેર આરોગ્ય કટોકટી” તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. આ જાહેરાત બાદ અનેક દેશોએ એરપોર્ટ સ્ક્રીનિંગ, મુસાફરોની તપાસ અને આઇસોલેશન સુવિધાઓ મજબૂત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે.
ભારત સરકારે પણ સાવચેતીના ભાગરૂપે વિવિધ રાજ્યોને એલર્ટ રહેવા સૂચના આપી છે. ખાસ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી ધરાવતા શહેરોમાં મોનિટરિંગ વધારવામાં આવ્યું છે.
કર્ણાટક સરકાર દ્વારા કડક માર્ગદર્શિકા
કર્ણાટક આરોગ્ય વિભાગે 22 મેના રોજ વિશેષ સલાહકાર જાહેર કરીને ઇબોલા પ્રભાવિત આફ્રિકન દેશોમાંથી આવતા લોકો માટે 21 દિવસ સુધી સ્વ-અલગ રહેવાની સલાહ આપી હતી. સાથે જ તાવ, શરીરમાં દુખાવો, ઉલટી, થાક અથવા અન્ય શંકાસ્પદ લક્ષણો દેખાય તો તરત આરોગ્ય કેન્દ્રનો સંપર્ક કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
આરોગ્ય વિભાગે રાજ્યભરમાં રેપિડ રિસ્પોન્સ ટીમોને પણ સક્રિય કરી છે. એરપોર્ટ, હોસ્પિટલ અને સરહદી વિસ્તારોમાં ખાસ દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. મુસાફરોની ટ્રાવેલ હિસ્ટ્રી ચકાસવામાં આવી રહી છે અને શંકાસ્પદ કેસોની તરત ઓળખ માટે મેડિકલ સ્ટાફને તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે.
બેંગાલુરૂ અને મેંગલુરુમાં આઇસોલેશન સેન્ટરો તૈયાર
સંભવિત ઇબોલા જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને બેંગલુરુમાં Rajiv Gandhi Institute of Chest Diseases ને આઇસોલેશન સેન્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યું છે. જ્યારે એપિડેમિક ડિસીઝ હોસ્પિટલને ક્વોરેન્ટાઇન અને સારવાર કેન્દ્ર તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવી રહી છે.
તે જ રીતે મેંગલુરુમાં શ્રીનિવાસ પોર્ટ હોસ્પિટલને ક્વોરેન્ટાઇન સેન્ટર અને વેનલોક ડિસ્ટ્રિક્ટ હોસ્પિટલને સારવાર કેન્દ્ર તરીકે તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે. આરોગ્ય વિભાગે જણાવ્યું છે કે હાલ પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં છે અને ગભરાવાની જરૂર નથી, પરંતુ લોકો સતર્ક રહે તે જરૂરી છે.
લોકો માટે શું સાવચેતી જરૂરી?
વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં સામાન્ય જનતા માટે મોટા જોખમ જેવી સ્થિતિ નથી. તેમ છતાં આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી કરનાર લોકો માટે ખાસ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. આરોગ્ય વિભાગે લોકોને નીચેની બાબતોનું પાલન કરવા કહ્યું છે:
તાવ અથવા શંકાસ્પદ લક્ષણો હોય તો તરત ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો
તાજેતરમાં આફ્રિકન દેશોમાંથી આવેલા લોકો સાથે નજીકનો સંપર્ક ટાળવો
વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા જાળવવી
આરોગ્ય વિભાગની માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવું
કેમ મહત્વનો આ કેસ?
કોવિડ-19 પછી દુનિયા હવે કોઈપણ ચેપી રોગને હળવાશથી લેતી નથી. ઇબોલા વાયરસનો ઇતિહાસ ખૂબ જ ગંભીર રહ્યો છે અને તેની ઝડપથી ફેલાવાની ક્ષમતા આરોગ્ય તંત્ર માટે મોટો પડકાર બની શકે છે. ભારતમાં શંકાસ્પદ કેસ સામે આવતા જ તંત્ર સક્રિય બન્યું છે, જે બતાવે છે કે આરોગ્ય વિભાગ હવે અગાઉ કરતાં વધુ સજ્જ અને સતર્ક છે.
જો કે હાલ સુધી મહિલામાં ઇબોલાની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી, પરંતુ સમયસર આઇસોલેશન અને ટેસ્ટિંગ શરૂ થવું સંક્રમણ નિયંત્રણ માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
