અમદાવાદ શહેરમાં ઉનાળાની ગરમીનો પારો સતત વધતો જતાં હવે તેનો પ્રભાવ માનવો સાથે પ્રાણીઓ પર પણ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો છે. શહેરમાં તાપમાન 43 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર પહોંચતા કાંકરિયા પ્રાણી સંગ્રહાલય તંત્ર એલર્ટ મોડ પર આવી ગયું છે. ગરમીના તીવ્ર પ્રભાવથી પ્રાણીઓને સુરક્ષિત રાખવા માટે અમદાવાદ મહાનગરપાલિકા (AMC) દ્વારા વિશેષ વ્યવસ્થાઓ અમલમાં મૂકી છે. કાંકરિયા ઝૂમાં રહેલા પ્રાણીઓ માટે ઠંડક જાળવવા અનેક નવીન પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ઝૂના વિવિધ એન્ક્લોઝરમાં કૂલર, પાણીના છાંટા અને શેડની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે જેથી પ્રાણીઓને સીધી ગરમીનો પ્રહાર સહન ન કરવો પડે. ખાસ કરીને મોટા પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ માટે આ વ્યવસ્થા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની છે.
ઠંડક માટે નવી વ્યવસ્થાઓ અને સુવિધાઓ
ઝૂ તંત્ર દ્વારા પ્રાણીઓને ઠંડક મળે તે માટે ખાસ ઠંડા પાણીના તળાવો અને સ્પ્રિંકલર સિસ્ટમ પણ શરૂ કરવામાં આવી છે. દિવસ દરમિયાન નિયમિત અંતરે પાણીનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે, જેથી પર્યાવરણનું તાપમાન નિયંત્રિત રહે. વધુમાં, કેટલાક પ્રાણીઓ માટે મિસ્ટિંગ સિસ્ટમ પણ ઉપયોગમાં લેવામાં આવી રહી છે, જે હવાના ભેજનું પ્રમાણ વધારીને ઠંડક આપે છે. પાંજરાઓની આસપાસ લીલા શેડ નેટ લગાવવામાં આવ્યા છે જેથી સીધો સૂર્યપ્રકાશ અંદર ન જાય. પ્રાણીઓ જ્યાં આરામ કરે છે તે વિસ્તારોમાં ખાસ ઠંડા પથ્થરો અને છાયાવાળા સ્થળો તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. આ પગલાં પ્રાણીઓની આરામદાયક સ્થિતિ જાળવવામાં મદદરૂપ બની રહ્યા છે.
આ પણ વાંચો: અમદાવાદના 34 વર્ષ જૂના ફરજાના હત્યા કેસમાં AI નો કમાલ : મૃતકનો ચહેરો ફરી જીવંત બન્યો
ખાસ આહાર અને આરોગ્ય પર ધ્યાન
ગરમીના પ્રભાવને ઓછો કરવા માટે પ્રાણીઓના આહારમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. ઝૂના તબીબી નિષ્ણાતોની સલાહ મુજબ પ્રાણીઓને પાણીની માત્રા વધુ ધરાવતા ફળો જેમ કે તરબૂચ, કાકડી અને અન્ય રસદાર ખોરાક આપવામાં આવી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, પ્રાણીઓ માટે ખાસ ડાયટ પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જે તેમના શરીરમાં પાણીનું સંતુલન જાળવે છે. ઝૂમાં રહેલા પ્રાણીઓના આરોગ્ય પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. પશુચિકિત્સકો દ્વારા રોજિંદી ચેકઅપ કરવામાં આવે છે અને કોઈ પણ પ્રકારના તાપઘાતના લક્ષણો દેખાય તો તરત જ સારવાર આપવામાં આવે છે. ખાસ કરીને વયસ્ક અને નાજુક પ્રાણીઓ માટે વધારાની કાળજી રાખવામાં આવી રહી છે.
સતત મોનિટરિંગ અને એક્શન પ્લાન
કાંકરિયા ઝૂ તંત્ર દ્વારા 24 કલાક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. સ્ટાફને ખાસ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે કે તેઓ પ્રાણીઓના વર્તન પર નજર રાખે અને કોઈ પણ અસામાન્ય સ્થિતિ જણાય તો તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરે. હીટવેવની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને એક વિશેષ એક્શન પ્લાન તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં તાત્કાલિક પ્રતિસાદની વ્યવસ્થા પણ સામેલ છે. AMCના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે પ્રાણીઓની સુરક્ષા અને આરોગ્ય તેમની પ્રાથમિકતા છે અને ગરમીની તીવ્રતા સુધી તમામ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે. શહેરમાં તાપમાન વધવાની આગાહી વચ્ચે આ પ્રકારની વ્યવસ્થા પ્રાણીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહી છે.
આ પણ વાંચો: સુરતમાં ચાર દિવસમાં બીજી ‘હાફ એન્કાઉન્ટર’ ઘટના : સગીરની હત્યાના આરોપીને પોલીસે પગમાં ગોળી મારી ઝડપી પાડ્યો
ગરમીની સ્થિતિ અને જાહેર જાગૃતિ
હવામાન વિભાગ દ્વારા આગામી દિવસોમાં વધુ ગરમીની આગાહી કરવામાં આવી છે જેને ધ્યાનમાં રાખીને ઝૂ તંત્ર વધુ સજ્જ બન્યું છે. સાથે સાથે, મુલાકાતીઓને પણ સૂચના આપવામાં આવી છે કે તેઓ બપોરના તીવ્ર ગરમીના સમયે ઝૂની મુલાકાત ટાળે અને પ્રાણીઓને અનાવશ્યક તકલીફ ન પહોંચાડે.
આ સમગ્ર વ્યવસ્થા માત્ર પ્રાણીઓની સુરક્ષા માટે જ નહીં પરંતુ શહેરના નાગરિકોમાં પ્રાણી કલ્યાણ અંગે જાગૃતિ વધારવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની રહી છે. કાંકરિયા ઝૂ દ્વારા અપનાવવામાં આવેલા પગલાં અન્ય શહેરો માટે પણ એક ઉદાહરણરૂપ બની શકે છે.
