વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ વોટ્સએપની સુરક્ષા પર ફરી એકવાર સવાલોના વાદળો ઘેરાયા છે. વિશ્વના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ એલોન મસ્ક (Elon Musk) અને ટેલિગ્રામના સ્થાપક પાવેલ ડ્યુરોફ (Pavel Durov) એ વોટ્સએપની પ્રાઇવસી પોલિસી પર સીધો પ્રહાર કરતા દાવો કર્યો છે કે, મેટા યુઝર્સના ખાનગી ડેટાને એક્સેસ કરી રહ્યું છે. આ નિવેદનોએ ડિજિટલ વર્લ્ડમાં નવી ચર્ચા છેડી દીધી છે.
મસ્ક અને ડ્યુરોફના દાવામાં કેટલું તથ્ય?
એલોન મસ્કે તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર ટિપ્પણી કરી હતી કે, "વોટ્સએપ તેની સુરક્ષાના દાવા મુજબ વિશ્વસનીય નથી." મસ્ક અગાઉ પણ મેટાના ડેટા કલેક્શનના પ્રકારોની ટીકા કરી ચૂક્યા છે.
બીજી તરફ, ટેલિગ્રામના CEO પાવેલ ડ્યુરોફે વધુ આક્રમક વલણ અપનાવતા કહ્યું કે, વોટ્સએપ જેવી એપ્સ યુઝર્સના ડેટાને પૂરતી સુરક્ષા આપી શકતી નથી. ડ્યુરોફના મતે, વોટ્સએપ પર એન્ડ-ટુ-એન્ડ એનક્રિપ્શન હોવા છતાં, બેકડોર (Backdoors) અને મેટાડેટા (Metadata) દ્વારા ખાનગી માહિતી પર નજર રાખવી શક્ય છે.
મેટા (Meta) પર ઉઠેલા સવાલો
માર્ક ઝકરબર્ગની માલિકીની મેટા પ્લેટફોર્મ્સ અગાઉ પણ પ્રાઇવસી વિવાદોમાં રહી ચૂકી છે. મસ્ક અને ડ્યુરોફનો સીધો આક્ષેપ છે કે મેટા યુઝર્સની મંજૂરી વિના તેમના ડેટાનો ઉપયોગ 'જાહેરાતો' કે 'પ્રોફાઇલિંગ' માટે કરી શકે છે. જોકે, વોટ્સએપ સતત દાવો કરે છે કે તમારા મેસેજ માત્ર મોકલનાર અને મેળવનાર જ વાંચી શકે છે, ખુદ કંપની પણ નહીં.
આ પણ વાંચો: હેકર્સ કેવી રીતે સેકન્ડોમાં તોડી નાખે છે પાસવર્ડ? : જાણીને ચોંકી ઉઠશો
વોટ્સએપ vs ટેલિગ્રામ: સુરક્ષાની લડાઈ
વોટ્સએપ: દરેક ચેટ માટે ડિફોલ્ટ એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્શન આપે છે.
ટેલિગ્રામ: 'સિક્રેટ ચેટ' ફીચર દ્વારા વધુ સુરક્ષાનો દાવો કરે છે, પરંતુ સામાન્ય ચેટ ક્લાઉડ-બેઝ્ડ હોય છે. નિષ્ણાતોના મતે, ખરી સમસ્યા 'મેટાડેટા' (તમે કોની સાથે, ક્યારે અને કેટલો સમય વાત કરો છો તેની માહિતી) ની છે, જે એન્ક્રિપ્ટેડ હોતી નથી.
આ વિવાદથી યુઝર્સ પર શું અસર પડશે?
ડેટા સેફ્ટી: જો આ આક્ષેપો સાચા ઠરે, તો કરોડો ભારતીય યુઝર્સની અંગત વિગતો જોખમમાં મૂકાઈ શકે છે.
વૈકલ્પિક એપ્સ: પ્રાઇવસી પ્રેમી યુઝર્સ હવે Signal અથવા Telegram જેવા પ્લેટફોર્મ તરફ વળે તેવી શક્યતા વધી ગઈ છે.
જાગૃતિ: આ વિવાદ સામાન્ય લોકોને ડિજિટલ પ્રાઇવસી વિશે વધુ સજાગ બનાવશે.
વોટ્સએપ vs ટેલિગ્રામ vs સિગ્નલ: કોણ શ્રેષ્ઠ?
ફીચર | વોટ્સએપ | ટેલિગ્રામ | સિગ્નલ |
માલિકી | મેટા (પ્રોફિટ માટે) | પાવેલ ડ્યુરોફ (પ્રાઇવસી માટે) | નોન-પ્રોફિટ ફાઉન્ડેશન |
એન્ક્રિપ્શન | ડિફોલ્ટ E2EE | માત્ર સિક્રેટ ચેટમાં | સંપૂર્ણ ડિફોલ્ટ E2EE |
ડેટા કલેક્શન | વધુ (લોકેશન, કોન્ટેક્ટ્સ) | મધ્યમ (કોન્ટેક્ટ્સ) | નહિવત્ (માત્ર ફોન નંબર) |
સુરક્ષા | વ્યાપક યુઝરબેઝ | ફીચર-રિચ અને સિક્રેટ | સૌથી વધુ સુરક્ષિત |
કોઈપણ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ 100% સુરક્ષિત હોતું નથી. જોકે, એલોન મસ્ક જેવા પ્રભાવશાળી વ્યક્તિ જ્યારે આવા સવાલો ઉઠાવે ત્યારે કંપનીઓએ વધુ પારદર્શક બનવાની જરૂર રહે છે.
આ પણ વાંચો: હવે WhatsApp થી થશે કમાણી! : ટૂંક સમયમાં લોન્ચ થશે આ જબરદસ્ત ફીચર, જાણો કેવી રીતે કરશે કામ
