Strait of Hormuz: યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શનિવારે વ્હાઇટ હાઉસમાં પ્રેસ કોન્ફરન્સ અચાનક સમાપ્ત કરીને સીબીએસ ન્યૂઝની વ્હાઇટ હાઉસ સંવાદદાતા ઓલિવિયા રિનાલ્ડીને "Out!" (બહાર નીકળો!) કહીને ત્યાંથી જવાનું આદેશ આપ્યો. આ ઘટના ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવ વચ્ચે બની, જ્યારે રિનાલ્ડીએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં બે વહાણો (વેસલ્સ) પર કથિત ઈરાની ગનબોટ્સના ગોળીબાર વિશે પ્રશ્ન પૂછવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
ઘટનાની વિગતો
ટ્રમ્પ એક એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર સહી કરવાની સેરેમની પછી પ્રેસ સાથે વાત કરી રહ્યા હતા (માનસિક આરોગ્ય માટે સાયકીડેલિક ડ્રગ્સના સંશોધનને મંજૂરી આપતા).
રિનાલ્ડીએ "Mr. President, a question on Iran" કહીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તાજેતરની ઘટનાઓ વિશે પૂછવા માંગ્યું.
ટ્રમ્પે તરત જ ગુસ્સે થઈને પત્રકારોને "Out!" કહીને બહાર કાઢી દીધા. વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે.
રિનાલ્ડીએ પોતે X (ટ્વિટર) પર વીડિયો શેર કરીને લખ્યું: "મેં રાષ્ટ્રપતિને હોર્મુઝમાં બે વહાણો વિશે પૂછવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો જેના પર કથિત રીતે ઈરાની ગનબોટ્સે ગોળીબાર કર્યો હતો. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું, "બહાર નીકળો."
ટ્રમ્પ કેમ ગુસ્સે થયા?
આ સમયે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની વાતો ચાલી રહી છે, પરંતુ તણાવ ચરમસીમાએ છે:ટ્રમ્પે તાજેતરમાં દાવો કર્યો હતો કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ "સંપૂર્ણપણે ખુલ્લું" છે અને વેપાર માટે તૈયાર છે.
પરંતુ ઈરાને ફરીથી "સખત નિયંત્રણ" જાહેર કર્યું અને અમેરિકાના નેવલ બ્લોકેડને કારણે આવું કરવું પડ્યું એવું કહ્યું.
યુકે મેરિટાઈમ ટ્રેડ ઓપરેશન્સ અને અન્ય અહેવાલો અનુસાર, ઈરાની ગનબોટ્સે એક ટેન્કર અને અન્ય વહાણો પર ગોળીબાર કર્યો હતો. આ સમયે બે ભારતીય ફ્લેગવાળા જહાજો (એક તેલનું ટેન્કર અને એક યુરિયા વહન કરતું) પણ આ ઘટનામાં સામેલ હતા.
ટ્રમ્પ આ પ્રશ્નને ટાળવા માંગતા હોય તેમ લાગ્યું, કારણ કે તેમણે તાજેતરમાં ઈરાન સાથે "સારો સોદો" થવાની આશા વ્યક્ત કરી હતી અને ઈરાનને "બ્લેકમેલ" કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેઓ યુદ્ધમાંથી "બહાર નીકળવા" માંગે છે, પરંતુ હોર્મુઝની અસ્થિરતા તેમના નિવેદનોને વિરોધાભાસી બનાવે છે.
ભારત સાથે જોડાણ શું છે?
હા, સીધું જોડાણ છે: બે ભારતીય જહાજો (Sanmar Herald અને Jag Arnav) પર ગોળીબાર અથવા તેની આસપાસની ઘટના બની.
ભારત સરકારે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી અને ઈરાની રાજદૂતને સમન્સ પાઠવ્યા. વિદેશ સચિવે ઈરાનમાં ભારતીય રાજદૂત સાથે વાત કરી.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના તેલ વેપારનો મહત્વનો માર્ગ છે. ભારત તેલ આયાત માટે આ માર્ગ પર આધારિત છે, તેથી આવી ઘટનાઓ ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા માટે જોખમી છે.
ટ્રમ્પનું "ભારત સાથે શું જોડાણ છે?"
જેવું વલણ (જેમ કે તમે ઉલ્લેખ કર્યો) વાસ્તવમાં પ્રશ્ન પૂછનાર પત્રકાર પર ગુસ્સો હતો, પરંતુ ઘટના સાથે ભારતીય જહાજો સીધા જોડાયેલા છે.
ટ્રમ્પનું વલણ
ટ્રમ્પે ઈરાનને ચેતવણી આપી છે કે "સારા માર્ગે કે ખરાબ માર્ગે" સોદો થશે, અને જો નહીં તો હુમલા થશે. તેમણે ઈરાનને "બ્લેકમેલ" કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે, પરંતુ તેમના "સ્ટ્રેટ ખુલ્લું છે"ના દાવાને આ ઘટનાઓએ પડકાર્યો છે. આ ઘટના વૈશ્વિક તેલ બજાર અને મધ્ય પૂર્વની અસ્થિરતાને રેખાંકિત કરે છે. ભારતે પોતાના જહાજોની સુરક્ષા અને મુક્ત નૌકાયન માટે ઈરાન પાસે સ્પષ્ટ જવાબ માંગ્યો છે.
