US Iran Deal: અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો તેહરાન તાજેતરમાં થયેલા કરારની શરતોનું પાલન નહીં કરે અથવા કોઈ પણ પ્રકારનું અયોગ્ય વર્તન કરશે, તો અમેરિકા કડક પગલાં ભરવામાં અચકાશે નહીં. ટ્રમ્પનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે પશ્ચિમ એશિયામાં મહિનાઓથી ચાલી રહેલા તણાવને ઘટાડવા માટે બંને દેશો વચ્ચે વાતચીતનો નવો તબક્કો શરૂ થયો છે.
"જો ઈરાન કરારમાંથી પીછેહઠ કરશે તો કાર્યવાહી કરીશું"
સોમવારે પત્રકારો સાથે વાતચીત દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો ઈરાન કરારનું ઉલ્લંઘન કરશે અથવા તેની તરફથી કોઈ અયોગ્ય વર્તન જોવા મળશે, તો અમેરિકા જરૂરી તમામ પગલાં ભરશે.
ટ્રમ્પે કહ્યું, "જો ઈરાન તેના કરારમાંથી પીછેહઠ કરે છે અથવા યોગ્ય રીતે વર્તતું નથી, તો હું જે પણ કરવું પડશે તે કરીશ."
તેમના આ નિવેદનને ઈરાન માટે સીધી ચેતવણી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં થઈ હતી મહત્વપૂર્ણ બેઠક
તાજેતરમાં સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં અમેરિકા અને ઈરાનના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે શાંતિ સ્થાપવા માટે ચર્ચાનો પ્રથમ તબક્કો પૂર્ણ થયો હતો. આ ચર્ચા બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન વચ્ચે વચગાળાના કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
આ કરારનો મુખ્ય હેતુ પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવને ઘટાડવાનો અને સ્થિરતા સ્થાપવાનો છે.
ઈરાનની સંપત્તિ મુક્ત કરવા બદલ ટ્રમ્પે મૂકી ખાસ શરત
ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે ઈરાનના જે નાણાંકીય સંસાધનો મુક્ત કરવામાં આવી રહ્યા છે, તેનો ઉપયોગ માત્ર અમેરિકાથી ખાદ્ય વસ્તુઓ ખરીદવા માટે જ થવો જોઈએ.
તેમણે કહ્યું કે ઈરાનમાં આશરે 9.1 કરોડ લોકો રહે છે અને દેશને ખાદ્ય સામગ્રીની જરૂર છે. આવી સ્થિતિમાં મુક્ત કરાયેલા નાણાંનો ઉપયોગ ખાદ્ય ખરીદીમાં થશે, જેનાથી અમેરિકન ખેડૂતોને પણ લાભ મળશે.
ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, "અમે જે પૈસા મુક્ત કરી રહ્યા છીએ તે ખાદ્ય ખરીદીના સ્વરૂપમાં ફરી અમેરિકા પાસે આવશે."
ત્રણ મહિનાના સંઘર્ષ બાદ થયો કરાર
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો આ કરાર પશ્ચિમ એશિયામાં ત્રણ મહિનાથી વધુ સમય સુધી ચાલેલા તણાવ અને સંઘર્ષ બાદ થયો છે.
અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના મૃત્યુ બાદ સમગ્ર વિસ્તારની સ્થિતિ વધુ તંગ બની હતી. ત્યારબાદ ઈરાને ઈઝરાયલ અને ખાડી દેશોમાં આવેલા અમેરિકન લશ્કરી મથકોને નિશાન બનાવી હુમલાઓ શરૂ કર્યા હતા.
આ ઘટનાઓને કારણે સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
વૈશ્વિક બજારો પર પણ પડી અસર
પશ્ચિમ એશિયામાં વધેલા તણાવની સીધી અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઊર્જા બજાર પર પડી હતી. સંઘર્ષ દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તેજી જોવા મળી હતી.
જો કે, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા શાંતિ કરાર બાદ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થોડી રાહત જોવા મળી છે. તેમ છતાં, વિશ્વના અનેક દેશો હજુ પણ ઊર્જા સંકટ અને વધતી કિંમતોના પડકારનો સામનો કરી રહ્યા છે.
આ પણ વાંચો: તાઈવાનની આસપાસ ચીની સૈન્યએ કર્યો ઘેરાવો : જાણો બંને વચ્ચેનો દાયકાઓ જૂનો વિવાદ
કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ કરાર?
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો આ કરાર માત્ર બે દેશો માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિરતા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. જો બંને દેશો કરારની શરતોનું પાલન કરશે, તો લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં ઘટાડો આવી શકે છે અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં પણ સ્થિરતા આવી શકે છે.
જોકે ટ્રમ્પના કડક નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે અમેરિકા આ કરારના અમલ અંગે કોઈ પણ પ્રકારની બેદરકારી સહન કરવા તૈયાર નથી.
