આજે 23 જૂન : આંતરરાષ્ટ્રીય વિધવા દિવસ, જાણો આજના દિવસની મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ

દરેક તારીખ પોતાની સાથે ઇતિહાસના અનેક પ્રસંગો અને યાદગાર ઘટનાઓ લઈને આવે છે. 23 જૂન પણ એવી જ એક મહત્વપૂર્ણ તારીખ છે, જે ભારત તેમજ વિશ્વના ઇતિહાસમાં અનેક કારણોસર નોંધપાત્ર માનવામાં આવે છે. આજના દિવસે ભારતીય જનસંઘના સ્થાપક ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી અને પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીના પુત્ર સંજય ગાંધીનું નિધન થયું હતું. આ ઉપરાંત આજે સમગ્ર વિશ્વમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વિધવા દિવસ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જાહેર સેવા દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ 23 જૂનના દિવસે ઇતિહાસમાં નોંધાયેલી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ, જન્મજયંતિઓ અને પુણ્યતિથિઓ વિશે.

23 જૂનના ઇતિહાસમાં નોંધાયેલી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ

23 જૂનનો દિવસ રાજકીય, સામાજિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય દૃષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. વર્ષ 1953માં ભારતીય જનસંઘના સ્થાપક અને પ્રખર રાષ્ટ્રવાદી નેતા ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીનું કાશ્મીરમાં કેદ દરમિયાન અવસાન થયું હતું. તેમના નિધનને લઈને લાંબા સમય સુધી રાજકીય ચર્ચાઓ ચાલી હતી. દેશની એકતા અને અખંડિતતા માટે આપેલા તેમના યોગદાનને આજે પણ યાદ કરવામાં આવે છે.

વર્ષ 1980માં આ જ દિવસે ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીના પુત્ર અને કોંગ્રેસના પ્રભાવશાળી નેતા સંજય ગાંધીનું વિમાન દુર્ઘટનામાં અવસાન થયું હતું. સંજય ગાંધી તે સમયે ભારતીય રાજકારણમાં ઊભરતા નેતા તરીકે જોવામાં આવતા હતા. તેમના અચાનક નિધનથી કોંગ્રેસ અને દેશના રાજકીય સમીકરણોમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો.

વર્ષ 1994માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ દક્ષિણ આફ્રિકાના સભ્યપદને મંજૂરી આપી હતી. આ સાથે ઉત્તર કોરિયાએ પોતાના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરીને વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું. ત્યારબાદ વર્ષ 1995માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદે પોતાના 50 વર્ષના ઇતિહાસમાં 100મો ઠરાવ પસાર કર્યો હતો, જે સાયપ્રસમાં શાંતિરક્ષક દળોની મુદત વધારવા સાથે સંબંધિત હતો.

વર્ષ 2008માં જાણીતા બંગાળી અભિનેતા સૌમિત્ર ચેટર્જીને દાદાસાહેબ ફાળકે પુરસ્કાર માટે ભલામણ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત ભારતની અગ્રણી ટાયર ઉત્પાદક કંપની JK Tyreએ મેક્સિકોની Tornel કંપની અને તેની પેટાકંપનીઓનું મોટા પાયે અધિગ્રહણ કર્યું હતું. આ સોદાને ભારતીય કંપનીઓની વૈશ્વિક સફળતાના મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ તરીકે જોવામાં આવ્યો હતો. તે જ વર્ષે નેપાળ સરકારે યુનાઇટેડ નેશન્સ મિશનના વિસ્તરણને પણ મંજૂરી આપી હતી.

વર્ષ 2014માં ગુજરાતની ઐતિહાસિક રાણી કી વાવ અને હિમાચલ પ્રદેશના ગ્રેટ હિમાલયન નેશનલ પાર્કને યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ યાદીમાં સ્થાન મળ્યું હતું. આ સિદ્ધિએ ભારતના સાંસ્કૃતિક અને પ્રાકૃતિક વારસાને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત ઓળખ અપાવી હતી. ત્યારબાદ વર્ષ 2017માં મોહમ્મદ બિન સલમાનને સાઉદી અરેબિયાના નવા ક્રાઉન પ્રિન્સ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જે મધ્ય પૂર્વની રાજનીતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના માનવામાં આવે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય વિધવા દિવસ અને જાહેર સેવા દિવસનું મહત્વ

23 જૂને સમગ્ર વિશ્વમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વિધવા દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ વિધવા મહિલાઓને પડતી સામાજિક, આર્થિક અને માનસિક સમસ્યાઓ અંગે જાગૃતિ લાવવાનો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા વર્ષ 2011થી આ દિવસની સત્તાવાર ઉજવણી શરૂ કરવામાં આવી હતી. વિશ્વભરમાં લાખો વિધવાઓ આજે પણ ગરીબી, સામાજિક બહિષ્કાર, ભેદભાવ, આરોગ્ય સમસ્યાઓ અને હિંસાનો સામનો કરી રહી છે.

અહેવાલો અનુસાર વિશ્વમાં કરોડો વિધવાઓ અત્યંત મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં જીવન વિતાવી રહી છે. ભારતમાં પણ વિધવાઓની સંખ્યા નોંધપાત્ર છે. ખાસ કરીને વૃંદાવન જેવા વિસ્તારોમાં હજારો વિધવાઓ આશ્રિત જીવન જીવતી હોવાનું જોવા મળે છે. આ દિવસ સમાજને તેમના અધિકારો, સન્માન અને સુરક્ષા માટે વધુ સંવેદનશીલ બનવાનો સંદેશ આપે છે.

આ ઉપરાંત આજે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જાહેર સેવા દિવસ પણ ઉજવવામાં આવે છે. જાહેર સેવા ક્ષેત્રમાં કાર્યરત કર્મચારીઓના યોગદાનને માન્યતા આપવા અને સમાજના વિકાસમાં તેમની ભૂમિકાને સન્માનિત કરવા માટે આ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ વર્ષ 2002માં દર વર્ષે 23 જૂને આ દિવસ ઉજવવાનો નિર્ણય લીધો હતો. સમગ્ર વિશ્વમાં વિવિધ સરકારી અને જાહેર સંસ્થાઓ આ દિવસે વિશેષ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરે છે.

23 જૂને જન્મેલા મહાનુભાવો

23 જૂનના દિવસે અનેક પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓનો જન્મ થયો હતો. તેમાં ભાજપના નેતા સંજીવ કુમાર બાલાયન, ભારતીય ફૂટબોલર સૈયદ શાહિદ હકીમ, તેલુગુ દેશમ પાર્ટીના નેતા એન. ભાસ્કર રાવ, ભારતીય ફૂટબોલના દિગ્ગજ પ્રદીપ કુમાર બેનર્જી, ગાંધીવાદી વિચારક ચંડી પ્રસાદ ભટ્ટ, હિમાચલ પ્રદેશના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી વીરભદ્ર સિંહ અને અમર શહીદ રાજેન્દ્રનાથ લાહિરીનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત વિશ્વપ્રસિદ્ધ ગણિતશાસ્ત્રી અને કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાનના પાયાના સ્થાપકોમાંના એક એલન ટ્યુરિંગનો જન્મ પણ 23 જૂને થયો હતો. આધુનિક કમ્પ્યુટર ટેક્નોલોજીના વિકાસમાં તેમનું યોગદાન અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

23 જૂને પુણ્યતિથિ ધરાવતા મહાનુભાવો

આ દિવસે અનેક મહાન હસ્તીઓને પણ યાદ કરવામાં આવે છે. તેમાં નિર્મલા જોશી, મહાન મરાઠા પેશ્વા બાલાજી બાજીરાવ, ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી, સમાજ સુધારક ગંગાપ્રસાદ વર્મા, ગુજરાતી સાહિત્ય અને શિક્ષણ ક્ષેત્રના અગ્રણી ગિજુભાઈ બધેકા, પ્રખ્યાત ક્રાંતિકારી શ્રીપ્રકાશ, સંજય ગાંધી અને ભારતના ચોથા રાષ્ટ્રપતિ વી.વી. ગિરીનો સમાવેશ થાય છે.

આ મહાનુભાવોએ પોતાના ક્ષેત્રમાં આપેલા યોગદાન દ્વારા દેશ અને સમાજ પર ઊંડી અસર છોડી છે. તેમના જીવન અને કાર્ય આજે પણ નવી પેઢી માટે પ્રેરણાસ્ત્રોત છે.