દેશભરમાં પેપર લીકની વધતી ઘટનાઓને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકાર હવે વધુ કડક પગલાં ભરવાની તૈયારીમાં છે. સરકાર જાહેર પરીક્ષા (અનુચિત સાધનોની રોકથામ) અધિનિયમ, 2024માં મહત્વપૂર્ણ સુધારા લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. પ્રસ્તાવિત સુધારાઓ હેઠળ પેપર લીકના કેસોની ઝડપી સુનાવણી માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની જોગવાઈ કરવામાં આવશે. ઉપરાંત દોષિતો માટે હાલની સજાને વધુ કડક બનાવવાની પણ તૈયારી ચાલી રહી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, હાલના કાયદામાં મહત્તમ 10 વર્ષની જેલની સજાની જોગવાઈ છે, પરંતુ નવા સુધારા હેઠળ આ સજાનો સમયગાળો વધારવાની સાથે દંડની જોગવાઈને પણ વધુ કડક બનાવવાનો વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. શુક્રવારે બપોરે યોજાનારી કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં આ પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા થવાની છે.
કયા કાયદામાં થશે સુધારો?
કેન્દ્ર સરકારે વર્ષ 2024માં જાહેર પરીક્ષા (અનુચિત સાધનોની રોકથામ) અધિનિયમ અમલમાં મૂક્યો હતો. આ કાયદાનો હેતુ UPSC, SSC, NTA અને અન્ય કેન્દ્રીય ભરતી તથા પ્રવેશ પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક, નકલ અને સંગઠિત ગેરરીતિઓને રોકવાનો છે.
હાલના કાયદા મુજબ પેપર લીક અથવા ગેરરીતિમાં દોષિત સાબિત થનાર વ્યક્તિને મહત્તમ 10 વર્ષની જેલ અને રૂ. 1 કરોડ સુધીના દંડની સજા થઈ શકે છે. હવે સરકાર આ જોગવાઈને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે તેમાં સુધારા કરવાની તૈયારી કરી રહી છે.
આ પણ વાંચો: 'ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગનું શું થયું' : અનશન સમાપ્ત કર્યા બાદ સોનમ વાંગચૂકએ આપ્યું મોટું નિવેદન
પીએમ મોદીના નિવેદન બાદ સરકારની કાર્યવાહી
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ગુરુવારે રાત્રે દેશને સંબોધતા જણાવ્યું હતું કે પેપર લીક માત્ર પરીક્ષા સંબંધિત મુદ્દો નથી, પરંતુ લાખો વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારોના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલો અત્યંત ગંભીર વિષય છે. તેમણે કહ્યું હતું કે સરકાર અત્યાર સુધી થયેલી કાર્યવાહીથી સંતોષ માનતી નથી અને દોષિતોને ઝડપી સજા મળે તે માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ પ્રસ્તાવ પર શુક્રવારે કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં ચર્ચા થશે અને ત્યારબાદ તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે.
સંસદમાં ક્યારે આવશે વિધેયક?
પીએમ મોદીના જણાવ્યા અનુસાર, સંસદના વર્તમાન સત્રના બીજા સપ્તાહની શરૂઆતમાં, એટલે કે સોમવારથી, આ સુધારા સંબંધિત વિધેયક સંસદમાં રજૂ કરવાનો સરકારનો પ્રયાસ રહેશે. સરકાર ઇચ્છે છે કે આ કાયદો શક્ય તેટલી વહેલી તકે પસાર થાય જેથી પેપર લીકના કેસોમાં ઝડપી કાર્યવાહી શક્ય બને.
સરકારનું માનવું છે કે કડક કાયદો અને ઝડપી ન્યાયિક પ્રક્રિયા પેપર લીક જેવા સંગઠિત ગુનાઓ પર અસરકારક નિયંત્રણ લાવવામાં મદદરૂપ થશે.
અત્યાર સુધી સરકારે શું કર્યું?
પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું કે છેલ્લા અઢી મહિનાથી સરકારનું મુખ્ય ધ્યાન વિદ્યાર્થીઓનું એક શૈક્ષણિક વર્ષ બગડે નહીં તે સુનિશ્ચિત કરવા પર હતું. આ માટે અંદાજે 22 લાખ વિદ્યાર્થીઓ માટે ટૂંકા સમયમાં ફરી પરીક્ષાઓ યોજવામાં આવી હતી અને તેના પરિણામો પણ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.
સરકારે પેપર લીક કેસોમાં સંડોવાયેલા અનેક આરોપીઓની ધરપકડ પણ કરી છે અને તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા વિવિધ રાજ્યોમાં કાર્યવાહી ચાલુ છે.
આ પણ વાંચો: 'પેપર લીક પર આજે વધુ કડક કાર્યવાહી થશે' : મોડી રાત્રે PM મોદીનો વિદ્યાર્થીઓ માટે Video સંદેશ
શિક્ષણ મંત્રાલયમાં ફેરફાર અને PMOની નજર
પેપર લીક અને ખાસ કરીને NEET-UG વિવાદ વચ્ચે સરકારે શિક્ષણ સચિવમાં પણ ફેરફાર કર્યો છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય (PMO) છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી શિક્ષણ મંત્રાલય સાથે સતત સંપર્કમાં છે.
PMO દ્વારા NEET પરીક્ષા, પુનઃ પરીક્ષા, નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA)માં સુધારા અને પૂર્વ ISRO પ્રમુખ ડૉ. કે. રાધાકૃષ્ણનના અધ્યક્ષસ્થાને રચાયેલી સુધારા સમિતિના કાર્ય અંગે અનેક પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. સરકાર પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા વધારવા માટે વ્યાપક સુધારાઓ પર કામ કરી રહી છે.
વિદ્યાર્થીઓમાં વધશે વિશ્વાસ?
શિક્ષણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ અને વધુ કડક સજાની જોગવાઈ અમલમાં આવશે તો પેપર લીક જેવા ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા સંગઠિત રેકેટ સામે અસરકારક કાર્યવાહી શક્ય બનશે. તેનાથી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની વિશ્વસનીયતા વધશે અને લાખો વિદ્યાર્થીઓનો પરીક્ષા પ્રણાલી પર વિશ્વાસ પણ મજબૂત બનશે.
