ગુજરાતમાં નવા શૈક્ષણિક સત્રની શરૂઆત અને પ્રવેશોત્સવની તૈયારીઓ વચ્ચે મહેસાણા જિલ્લામાંથી શિક્ષણ વ્યવસ્થાને લઈને ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. મહેસાણા તાલુકાના દીતાસણ ગામની સરકારી પ્રાથમિક શાળાના આચાર્ય છેલ્લા લગભગ બે વર્ષથી વિદેશમાં હોવાના આક્ષેપો વચ્ચે શિક્ષણ વિભાગમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. મંજૂર રજાનો સમય પૂર્ણ થઈ ગયા બાદ પણ આચાર્ય ફરજ પર હાજર ન થતાં શાળાનું સંચાલન ઇન્ચાર્જના ભરોસે ચાલી રહ્યું છે, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ પર સીધી અસર પડી રહી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
ગામના વાલીઓ અને સ્થાનિક લોકોમાં પણ આ મામલે ભારે અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. સરકારી શાળામાં અભ્યાસ કરતા બાળકોને ગુણવત્તાસભર શિક્ષણ મળે તે માટે સરકાર કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ કરે છે, પરંતુ જવાબદાર પદ પર રહેલા અધિકારી લાંબા સમય સુધી ગેરહાજર રહેતા સમગ્ર શિક્ષણ વ્યવસ્થા સામે પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.
મંજૂર રજા પૂર્ણ થયા બાદ પણ પરત ફર્યા નહીં
મળતી માહિતી અનુસાર દીતાસણ ગામની પ્રાથમિક શાળાના આચાર્ય પટેલ પ્રગતિબેન મંજૂર રજાના આધારે વિદેશ ગયા હતા. જોકે, તેમની રજાનો સમય પૂર્ણ થઈ ગયો હોવા છતાં તેઓ હજુ સુધી ફરજ પર પરત ફર્યા નથી. આચાર્ય હાલમાં ન્યૂઝીલેન્ડમાં હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
સ્થાનિક સ્તરે એવી પણ ચર્ચા છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી તેઓ વર્ષ દરમિયાન માત્ર પંદર દિવસથી લઈને એકાદ મહિના સુધી જ શાળામાં હાજર રહે છે અને બાકીના સમયગાળા દરમિયાન વિદેશમાં રહેતા હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે. જો આ હકીકતો સાચી સાબિત થાય તો તે સરકારી શિક્ષણ વ્યવસ્થાની જવાબદારી અને દેખરેખ અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. આચાર્યની ગેરહાજરીના કારણે શાળાનું નિયમિત વહીવટી કામકાજ અને શૈક્ષણિક આયોજન પણ પ્રભાવિત થયું હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે. શાળાના સંચાલન માટે અન્ય શિક્ષકોને વધારાની જવાબદારી સોંપવી પડી રહી છે.
આ પણ વાંચો: ગુજરાત સહિત દેશનાં 8 રાજ્યોમાં વરસાદ-વાવાઝોડાનું એલર્ટ : અનેક વિસ્તારોમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદની આગાહી
ધોરણ-6ના શિક્ષકને સોંપાયો આચાર્યનો ચાર્જ
આચાર્યની લાંબા સમયથી ચાલતી ગેરહાજરીના કારણે શાળાનું સંચાલન ધોરણ-6ના વિદ્યાર્થીઓને ભણાવતા શિક્ષકને સોંપવામાં આવ્યું છે. પરિણામે જે શિક્ષકનું મુખ્ય કામ વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણ આપવાનું હતું, તેમને હવે વહીવટી જવાબદારીઓ પણ નિભાવવી પડી રહી છે.
શિક્ષણવિદોના મતે, જ્યારે કોઈ શિક્ષકને એક સાથે શિક્ષણ અને વહીવટી બંને જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવે ત્યારે તેની સીધી અસર વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ પર પડે છે. દીતાસણ ગામની શાળામાં પણ આવી જ સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. શિક્ષકો પર વધેલા કામના ભારને કારણે વિદ્યાર્થીઓને પૂરતો સમય આપી શકાતો નથી અને શિક્ષણની ગુણવત્તા પર અસર થવાની શક્યતા વધી જાય છે. વાલીઓનું કહેવું છે કે શાળામાં નિયમિત આચાર્યની ગેરહાજરીથી શૈક્ષણિક વાતાવરણ પ્રભાવિત થયું છે અને બાળકોના અભ્યાસમાં પણ વિક્ષેપ સર્જાયો છે.
શિક્ષણ વિભાગે મોકલી હતી નોટિસ
આ સમગ્ર મામલો સામે આવતા જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારી કચેરીએ પણ કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ ગત ફેબ્રુઆરી મહિનામાં શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા આચાર્યને ઈ-મેઈલ મારફતે નોટિસ પાઠવવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ માર્ચ મહિનામાં ફરજ પર હાજર થવા માટે સ્પષ્ટ આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો.
જોકે, આદેશ છતાં આચાર્ય ફરજ પર હાજર થયા ન હતા. તેના બદલે તેમણે કપાત પગાર રજાની અરજી કરી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. પરંતુ શિક્ષણ વિભાગે તેમની અરજી નામંજૂર કરી દીધી હતી. હવે વિભાગ દ્વારા વધુ એક નોટિસ પાઠવવાની અને કડક શિસ્તભંગની કાર્યવાહી શરૂ કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. આ ઘટનાએ સરકારી કર્મચારીઓની જવાબદારી અને ફરજ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા અંગે ચર્ચા જગાવી છે.
જિલ્લા શિક્ષણાધિકારીએ આપ્યા કડક કાર્યવાહીના સંકેત
જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણાધિકારી ડૉ. શરદ ત્રિવેદીએ આ સમગ્ર મામલે ગંભીર વલણ અપનાવ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યા છે કે જો આચાર્ય દ્વારા યોગ્ય જવાબ આપવામાં નહીં આવે અથવા ફરજ પર હાજર નહીં થાય તો નિયમો મુજબ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
તેમણે જણાવ્યું કે વિદ્યાર્થીઓના શિક્ષણ સાથે કોઈપણ પ્રકારનું સમાધાન કરી શકાય નહીં અને શિક્ષણ વ્યવસ્થાને અસર પહોંચાડતા કર્મચારીઓ સામે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે. સાથે જ શાળામાં શિક્ષકની અછત દૂર કરવા માટે જ્ઞાન સહાયકની નિમણૂક કરવાની ખાતરી પણ આપી છે.
આ પણ વાંચો: રાજકોટ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટમાં વકીલો અને બે જજ વચ્ચે વિવાદ : બાર એસોસિએશનનો ઐતિહાસિક બહિષ્કારનો નિર્ણય
અગાઉ પણ થઈ ચૂકી છે કડક કાર્યવાહી
મહેસાણા જિલ્લામાં લાંબા સમય સુધી ગેરહાજર રહેતા શિક્ષકો સામે અગાઉ પણ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી ચૂકી છે. શિક્ષણ વિભાગના રેકોર્ડ અનુસાર છેલ્લા બે વર્ષમાં એક વર્ષથી વધુ સમય સુધી ગેરહાજર રહેલા ત્રણ શિક્ષકોને સેવામાંથી બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા. આ કારણે દીતાસણ ગામના આ કેસમાં પણ શિક્ષણ વિભાગ કડક વલણ અપનાવી શકે છે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. જો તપાસ દરમિયાન નિયમોનો ભંગ સાબિત થશે તો આચાર્ય સામે પણ શિસ્તભંગની ગંભીર કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
શિક્ષણ વ્યવસ્થાની જવાબદારીનો પ્રશ્ન
દીતાસણ ગામની આ ઘટના માત્ર એક શાળાનો મુદ્દો નથી, પરંતુ સમગ્ર સરકારી શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં જવાબદારી અને દેખરેખ કેટલી અસરકારક છે તે અંગે પણ પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતા શિક્ષકો અને આચાર્યો સમયસર ફરજ બજાવે તે સુનિશ્ચિત કરવું શિક્ષણ વિભાગની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે. હવે સૌની નજર શિક્ષણ વિભાગની આગામી કાર્યવાહી પર છે. શું આચાર્ય સામે કડક પગલાં લેવામાં આવશે અને શું વિદ્યાર્થીઓને સમયસર શિક્ષણની યોગ્ય વ્યવસ્થા મળી શકશે, તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે.
