ઈરાન સંઘર્ષથી વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ઉથલપાથલ : પેટ્રોલ-ડીઝલ ભાવ વધારાની શક્યતા

મધ્યપૂર્વમાં ચાલી રહેલા ઈરાન સંબંધિત સૈન્ય તણાવ અને અમેરિકા-ઈઝરાયેલની કડક કાર્યવાહી વચ્ચે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ભારે અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. આ પરિસ્થિતિના સીધા પ્રભાવ તરીકે ભારત સહિત અનેક દેશોમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPGના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા વધુ મજબૂત બની રહી છે. તાજેતરના આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલો દર્શાવે છે કે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન સામેની સૈન્ય કાર્યવાહી વધુ તીવ્ર બની શકે છે, જેના કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન પર દબાણ વધ્યું છે. ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ જેવી મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ પર અસર થવાથી વિશ્વના મોટા ભાગના તેલ પુરવઠા પર ખતરો ઉભો થયો છે.

તણાવ વધતા વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં ઉછાળો

વિશ્વભરમાં કાચા તેલના ભાવમાં પહેલેથી જ વધારો નોંધાયો છે. ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર હુમલાઓ અને સંભવિત વધુ સૈન્ય કાર્યવાહીથી બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો આવ્યો છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો સંઘર્ષ વધુ લાંબો ચાલે અથવા મોટા પાયે યુદ્ધમાં ફેરવાય, તો તેલના ભાવ 100 ડોલર પ્રતિ બેરલથી ઉપર જવાની શક્યતા છે, જે વૈશ્વિક મોંઘવારીને વધુ વેગ આપશે. આ પરિસ્થિતિ સીધી રીતે ભારત જેવા તેલ આયાત પર આધારિત દેશોને અસર કરે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતના મોટાભાગના ક્રૂડ ઓઇલ માટે વિદેશી બજારો પર નિર્ભર છે, તેથી આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં વધારો થતાની સાથે જ સ્થાનિક બજારમાં પણ તેની અસર દેખાય છે.

આ પણ વાંચો: ISISના વૈશ્વિક નેટવર્કને ભારે ફટકો! : ટ્રમ્પના આદેશે આફ્રિકામાં ટોચનો આતંકી ઢેર!

ભારતમાં પહેલેથી જ ભાવ વધારો

તાજેતરમાં ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર આશરે ₹3નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જે છેલ્લા 4 વર્ષ પછીનો મહત્વપૂર્ણ વધારો ગણાય છે. તેલ કંપનીઓએ સંકેત આપ્યો છે કે આ વધારો પૂરતો નથી અને જો વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ વધતા રહેશે તો વધુ વધારો પણ શક્ય બની શકે છે. ઈરાન સંઘર્ષને કારણે સપ્લાયમાં ખલેલ અને કાચા તેલના વધતા ભાવને કારણે કંપનીઓ પર આર્થિક દબાણ વધી રહ્યું છે. આ સાથે ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચ, ખાદ્યપદાર્થો અને દૈનિક વપરાશની વસ્તુઓના ભાવમાં પણ ચેઇન રિએક્શન જોવા મળી શકે છે, જે સામાન્ય નાગરિકના ખિસ્સા પર સીધી અસર કરશે.

આ પણ વાંચો: ટ્રમ્પે જિનપિંગનું કર્યું અપમાન! : ચીનમાંથી મળેલા તમામ ગિફ્ટ બેજિંગ, ફોન અને બેજ એરપોર્ટ પર કચરાના ડબામાં ફેંક્યા

ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહુની રણનીતિનો વૈશ્વિક પ્રભાવ

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઇઝરાયેલના પ્રધાનમંત્રી બેન્જામિન નેતન્યાહુ દ્વારા ઈરાન સામે કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે. અહેવાલો મુજબ, ઈરાનના વ્યૂહાત્મક અને ન્યૂક્લિયર સંબંધિત ટાર્ગેટ્સ પર હુમલાની તૈયારી પણ કરવામાં આવી રહી છે. તણાવ વધતા અમેરિકામાં પણ ગેસના ભાવમાં 50% સુધીનો વધારો નોંધાયો છે, જેના કારણે સામાન્ય લોકોમાં અસંતોષ વધ્યો છે. ટ્રમ્પ સરકારે વધતા ઈંધણના ભાવને નિયંત્રિત કરવા માટે ગેસ ટેક્સ ઘટાડવાની ચર્ચા પણ શરૂ કરી છે, જે દર્શાવે છે કે પરિસ્થિતિ કેટલી ગંભીર બની રહી છે.

ભારત માટે શું અર્થ છે?

ભારત માટે આ સમગ્ર પરિસ્થિતિ બહુ મહત્વપૂર્ણ છે. જો મધ્યપૂર્વમાં યુદ્ધ વધુ વિસ્તરે તો તેલ સપ્લાયમાં લાંબા ગાળાની ખલેલ સર્જાઈ શકે છે. જેના કારણે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPGના ભાવમાં સતત વધારો જોવા મળી શકે છે. સરકાર પર એક તરફ મોંઘવારી નિયંત્રિત રાખવાનો દબાણ રહેશે, તો બીજી તરફ તેલ કંપનીઓના નુકસાનને પણ સંતુલિત કરવું પડશે. આવી પરિસ્થિતિમાં સરકાર ટેક્સમાં રાહત, સબસિડી અથવા વૈકલ્પિક સપ્લાય સ્રોતો શોધવા જેવા પગલાં લઈ શકે છે. જોકે, લાંબા ગાળે વૈશ્વિક રાજકીય પરિસ્થિતિ જ ભાવને નક્કી કરશે.