ગાંધીનગર/અમદાવાદ: ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી સૂર્યદેવનો પ્રકોપ જોવા મળી રહ્યો છે અને લોકો ગરમીથી તોબા પોકારી ઉઠ્યા છે. આ આકરી ગરમી વચ્ચે હવે મેઘરાજાના આગમનને લઈને બહુ મોટું અપડેટ સામે આવ્યું છે. હવામાન નિષ્ણાત અંબાલાલ પટેલની આગાહી અને હવામાન વિભાગના સત્તાવાર અંદાજ મુજબ, હવે રાજ્યમાં ગરમીનો પારો ધીમે-ધીમે નીચે ઉતરશે અને નાગરિકોને અસહ્ય તાપમાંથી મુક્તિ મળશે. સૌથી મોટા સમાચાર એ છે કે, આ વર્ષે ચોમાસું એકંદરે ઘણું સારું રહેવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે, જે ખેડૂતો અને સામાન્ય જનતા માટે ખૂબ જ આનંદના સમાચાર છે. જોકે, આ વર્ષના ચોમાસા પર વૈશ્વિક હવામાનની એક મોટી અસર જોવા મળવાની છે. હવામાન વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ આ વર્ષે એક અદભુત અને ચિંતાજનક કહી શકાય તેવી ઘટના આકાર લઈ રહી છે, કારણ કે પૂરા ૧૪૯ વર્ષ બાદ ફરી એકવાર 'અલ નિનો' (El Nino) સક્રિય થઈ રહ્યો છે.
149 વર્ષ બાદ અલ નિનો સક્રિય છતાં ચોમાસું રહેશે શાનદાર: અંબાલાલ પટેલ
જાણીતા હવામાન નિષ્ણાત અંબાલાલ પટેલે આ વર્ષના ચોમાસા અંગે ખુલાસો કરતા જણાવ્યું છે કે, "149 વર્ષ બાદ અલ નિનો સક્રિય થવા જઈ રહ્યો છે, જે હવામાનની દ્રષ્ટિએ બહુ મોટી વૈશ્વિક ઘટના છે. સામાન્ય રીતે અલ નિનો સક્રિય થાય ત્યારે દુકાળ કે ઓછા વરસાદની ભીતિ રહે છે, પરંતુ આ વર્ષે અન્ય સાનુકૂળ પરિસ્થિતિઓને કારણે ગુજરાતમાં ચોમાસું ઘણું સારું રહેવાનું છે." અંબાલાલ પટેલના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 20, 21, 22 અને 23 મે દરમિયાન સમગ્ર રાજ્યમાં પ્રી-મોન્સૂન એક્ટિવિટી (Pre-monsoon activity) જોર પકડશે. આકાશમાં અત્યારથી જ ચોમાસા પૂર્વેના વાદળો બંધાવાના શરૂ થઈ ગયા છે અને ધીમે-ધીમે તેનું પ્રમાણ વધશે, જેના કારણે રાજ્યમાં પ્રી-મોન્સૂન વરસાદી માહોલ સર્જાશે. અરબી સમુદ્ર ઉપર એક મજબૂત સિસ્ટમ સક્રિય થવાની શરૂઆત થઈ રહી છે, જેને કારણે પશ્ચિમ ઘાટમાં ભારે વરસાદ થઈ શકે છે.
કેરળ અને ગુજરાતમાં ક્યારે બેસશે ચોમાસું?
આ વર્ષે ચોમાસું સમય કરતાં વહેલું આગળ વધી રહ્યું છે. અંબાલાલ પટેલના મતે, કેરળમાં ચોમાસું વહેલું એટલે કે ૨૬ મેની આસપાસ ધમાકેદાર એન્ટ્રી કરી લેશે. ત્યારબાદ તે ઝડપથી આગળ વધીને જૂન મહિનામાં ગુજરાત તરફ આગળ વધશે. અંબાલાલ પટેલની આગાહી મુજબ, આગામી 23 જૂનથી ગુજરાતમાં ચોમાસું વિધિવત રીતે સક્રિય થશે અને મેઘરાજાની તોફાની બેટિંગ શરૂ થઈ જશે.
આ પણ વાંચો: રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રત મલાવ ગામના પ્રાકૃતિક ફાર્મે પહોંચ્યા: જાતે ગાય દોહી અને હળ ચલાવી હળદરનું વાવેતર કર્યું
હવામાન વિભાગનો અંદાજ: આગામી 7 દિવસમાં ગરમી ઘટશે
બીજી તરફ ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 7 દિવસ દરમિયાન સમગ્ર રાજ્યમાં હવામાન મુખ્યત્વે સૂકું રહેશે, પરંતુ કાળઝાળ ગરમીમાંથી મોટી રાહત મળશે. આગામી 24 કલાકમાં મહત્તમ તાપમાનમાં કોઈ મોટો ફેરફાર નહીં થાય, પરંતુ ત્યારબાદ તાપમાનનો પારો 2 થી 3 ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલો નીચે ઉતરશે. રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં તાપમાન ગગડીને 40 ડિગ્રીની આસપાસ આવી જવાની સંભાવના છે. ગઈકાલે અમદાવાદ 43.7 ડિગ્રી સાથે રાજ્યનું સૌથી ગરમ શહેર રહ્યું હતું, જ્યારે ગાંધીનગરમાં 43.5 ડિગ્રી અને સુરેન્દ્રનગરમાં 43.3 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન નોંધાયું હતું. હવે નવી સિસ્ટમ સક્રિય થતાં આ તમામ શહેરોમાં તાપમાન ઘટશે. અમદાવાદમાં આગામી દિવસોમાં આકાશ સાફ રહેશે અને મહત્તમ તાપમાન 43 ડિગ્રીની અંદર રહે તેવી શક્યતા છે.
વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ સક્રિય થતાં પવનની ગતિ વધશે
હાલમાં દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પવનની દિશામાં સતત બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. ઉત્તર ગુજરાતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પવન પશ્ચિમથી ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશા તરફથી અને અન્ય વિસ્તારોમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમથી પશ્ચિમ દિશા તરફથી ફૂંકાશે. પવનની સામાન્ય ગતિ 15 થી 20 કિમી પ્રતિ કલાક રહેશે, જે વધીને 25 નોટ્સ (લગભગ 46 કિમી પ્રતિ કલાક) સુધી પહોંચી શકે છે. વાતાવરણમાં આવી રહેલા આ મોટા ફેરફારનું મુખ્ય કારણ એક શક્તિશાળી 'વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ' (Western Disturbance) છે. હાલમાં સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશનના રૂપમાં આ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ ઉત્તર પાકિસ્તાન અને તેની આસપાસના જમ્મુ વિસ્તારમાં 1.5 કિમીથી 3.1 કિમીની ઊંચાઈ પર સ્થિત છે. તેની ઉપર 5.8 કિમીની ઊંચાઈ પર એક ટ્રફ લાઈન પણ બનેલી છે, જે ભેજ ખેંચી રહી છે.
ચોમાસું ક્યાં પહોંચ્યું? સાનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ સર્જાઈ
હાલમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું (South-West Monsoon) અત્યંત ઝડપથી ભારત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. તે હાલમાં દક્ષિણ-પશ્ચિમ અરબી સમુદ્રના કેટલાક ભાગો, કોમોરિન વિસ્તાર, દક્ષિણ-પશ્ચિમ અને દક્ષિણ-પૂર્વીય બંગાળની ખાડી તેમજ આંદામાન સમુદ્ર અને નિકોબાર ટાપુઓ સુધી પહોંચી ચૂક્યું છે. આગામી દિવસોમાં ચોમાસાને આગળ વધવા માટે તમામ પરિસ્થિતિઓ અત્યંત સાનુકૂળ હોવાથી, કેરળમાં ૨૬ મે સુધીમાં ચોમાસાનું સત્તાવાર આગમન થઈ જશે અને ત્યારબાદ તે ગુજરાતના ખેડૂતોના ચહેરા પર ખુશીઓ લાવશે.
