નેપાળમાં તાજેતરના વિરોધ અને હિંસા સંબંધિત તપાસ આગળ વધતા, એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિએ ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન કે.પી. શર્મા ઓલી સહિતના ટોચના ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓ પર વિદેશ પ્રવાસ પ્રતિબંધ મૂકવાની ભલામણ કરી હતી. સરકારે આ ભલામણને મંજૂરી આપી છે અને તેમની પાસપોર્ટ સસ્પેન્ડ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
સરકાર દ્વારા નિમાયેલા તપાસ પેનલનું નેતૃત્વ સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ ગૌરી બહાદુર કાર્કી કરી રહ્યા છે. આ પેનલને ત્રણ મહિનાની અંદર અહેવાલ રજૂ કરવો છે. સમિતિએ ઓલિ ઉપરાંત ભૂતપૂર્વ ગૃહ પ્રધાન રમેશ લેખર, ભૂતપૂર્વ ગૃહ સચિવ ગોકર્ણમણિ દુવાડી, ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રીય તપાસ વિભાગના વડા હુતરાજ થાપા, તેમજ ભૂતપૂર્વ કાઠમંડુ મુખ્ય જિલ્લા અધિકારી છબી રિજાલ પર પ્રતિબંધ લગાવવા ભલામણ કરી હતી.
આ નિર્ણય હેઠળ આ પાંચેય વ્યક્તિઓને સરકારની પૂર્વ પરવાનગી વિના નેપાળ છોડવા પર પ્રતિબંધ રહેશે. એટલું જ નહીં, તેઓને પૂર્વ મંજૂરી વગર કાઠમંડુ ખીણ બહાર જવા પર પણ રોક લગાવવામાં આવી છે.
72 મોત બાદ સમિતિની રચના
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ભ્રષ્ટાચાર અને સોશિયલ મીડિયા પ્રતિબંધ સામે ઊઠેલા Gen-Z વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી હિંસામાં 72 લોકોના મોત થયા હતા. 8 સપ્ટેમ્બરે પોલીસ ગોળીબારમાં 19 લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા. આ ઘટના બાદ જોરદાર દબાણ વચ્ચે ઓલિએ 9 સપ્ટેમ્બરે વડા પ્રધાન પદેથી રાજીનામું આપ્યું હતું.
વિરોધીઓની મુખ્ય માંગણીઓમાં જ જવાબદારી નક્કી કરવા માટે સ્વતંત્ર પેનલની રચના હતી. હાલની વચગાળાની સરકારે તે મુજબ આ ત્રણ સભ્યોની સમિતિ બનાવેલી છે.
ધરપકડની માંગ અને ઓલિનો ઇનકાર
Gen-Z જૂથ એ ખાસ કરીને ઓલિ અને ભૂતપૂર્વ ગૃહ પ્રધાન રમેશ લેખરની ધરપકડની માંગણી કરી છે. તેમનો આરોપ છે કે પોલીસે ગોળીબાર નેતૃત્વ સ્તરે મળેલા આદેશ પછી જ કર્યો.
પરંતુ ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન ઓલિએ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. શનિવારે ભક્તપુર જિલ્લામાં પોતાના નિવાસસ્થાને પાર્ટી કાર્યકરોને સંબોધતા તેમણે જણાવ્યું કે, “મેં ક્યારેય વિરોધીઓને ગોળી ચલાવવાનો આદેશ આપ્યો નહોતો.”
હાલના પગલાંને કારણે પાંચેય ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓની હરકત પર નિયંત્રણ રહેશે. તપાસ સમિતિ આવનારા મહિનાોમાં પુરાવાઓના આધારે જવાબદારીઓ નક્કી કરીને અહેવાલ પેશ કરશે. ત્યારબાદ કાયદેસર કાર્યવાહી અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવાશે.
