Cockroach Janata Party Case: Cockroach Janta Party (CJP)ને દિલ્હી હાઈકોર્ટમાંથી એક મોટો કાનૂની ઝટકો લાગ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X (પૂર્વે Twitter) પર બ્લોક કરાયેલા એકાઉન્ટને તાત્કાલિક ફરી શરૂ કરવાની માંગ સાથે દાખલ કરાયેલી અરજી પર હાઈકોર્ટે વચગાળાની કોઈ રાહત આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે, સરકારનો પક્ષ સાંભળ્યા વિના અને તમામ દસ્તાવેજોની સમીક્ષા કર્યા વગર આ તબક્કે કોઈ ઉતાવળનો નિર્ણય લેવો યોગ્ય નથી. આ મામલો માત્ર સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટના બ્લોકિંગ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને ડિજિટલ કાયદા જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ સાથે પણ જોડાયેલો છે. હાઈકોર્ટે હવે કેન્દ્ર સરકારને ચાર અઠવાડિયામાં વિગતવાર જવાબ (સોગંદનામું) દાખલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે અને કેસની આગામી સુનાવણી 6 જુલાઈ માટે નક્કી કરી છે.
X એકાઉન્ટ બ્લોકિંગ સામે CJPની કોર્ટમાં લડાઈ
આ સમગ્ર વિવાદ Cockroach Janta Party (CJP)ના સ્થાપક અભિજીત દીપ્કે દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી સાથે જોડાયેલો છે. અરજીમાં તેમણે કેન્દ્ર સરકારના તે નિર્ણયને પડકાર્યો છે, જેમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના કારણો દર્શાવીને X પરનું CJPનું એકાઉન્ટ બ્લોક કરવામાં આવ્યું હતું. અરજદાર પક્ષ તરફથી વરિષ્ઠ વકીલ અખિલ સિબ્બલ હાજર રહ્યા હતા, જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટમાં દલીલો રજૂ કરી હતી.
‘થોડી પોસ્ટ વાંધાજનક હોય તો દૂર કરો, આખું એકાઉન્ટ કેમ બંધ?’
સુનાવણી દરમિયાન અરજદાર પક્ષે દલીલ કરી હતી કે જો એકાઉન્ટ પર મૂકવામાં આવેલી કેટલીક પોસ્ટ્સ વાંધાજનક હોય, તો માત્ર તે પોસ્ટ્સ દૂર કરી શકાય છે. પરંતુ સમગ્ર એકાઉન્ટને બ્લોક કરવું અતિશય પગલું ગણાય.
અરજદાર પક્ષે વધુમાં જણાવ્યું કે CJP એક રાજકીય અને સામાજિક વ્યંગ (Satire) આધારિત પહેલ છે, જેને સંપૂર્ણ રીતે બંધ કરી દેવું અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા પર પ્રહાર સમાન છે.
હાઈકોર્ટનો સવાલ: બ્લોકિંગ ઓર્ડર ક્યાં છે?
દિલ્હી હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે હાલ જે બ્લોકિંગ ઓર્ડર (Blocking Order)ના આધારે કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે, તે કોર્ટ સમક્ષ સંપૂર્ણ રીતે રજૂ થયો નથી. કોર્ટે કહ્યું કે કેસની સંપૂર્ણ હકીકત અને કાનૂની પાસાઓ સમજવા માટે સંબંધિત દસ્તાવેજો જરૂરી છે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે, આ પ્રકારના ડિજિટલ અને સોશિયલ મીડિયા કાયદા સંબંધિત કેસોમાં કાનૂની સ્થિતિ હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે, તેથી કોઈ અંતિમ નિર્ણય પહેલા તમામ દલીલો અને તથ્યોનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરવું પડશે.
વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા હાજર રહી શકશે અરજદાર
હાઈકોર્ટે કેસને રિવ્યૂ કમિટી (Review Committee) સમક્ષ પણ મોકલ્યો છે, જ્યાં અરજદાર પોતાની રજૂઆતો કરી શકશે. કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી કે જો અભિજીત દીપ્કે ભારતમાં હાજર ન હોય, તો તેઓ વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ મારફતે પણ સુનાવણીમાં જોડાઈ શકે છે. કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને ચાર અઠવાડિયામાં વિગતવાર સોગંદનામું (Affidavit) રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ કેસની આગામી સુનાવણી હવે 6 જુલાઈએ થશે, જ્યાં એકાઉન્ટ બ્લોકિંગ પાછળના કારણો અને તેના કાનૂની પાસાઓ પર વધુ વિસ્તૃત ચર્ચા થવાની સંભાવના છે. આ કેસ હવે માત્ર એક સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટના બ્લોકિંગ સુધી સીમિત રહ્યો નથી, પરંતુ તે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ડિજિટલ અભિવ્યક્તિ વચ્ચેના સંતુલન અંગેનો મહત્વપૂર્ણ કાનૂની કેસ બની રહ્યો છે.
