ભારતના આગામી મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે કાર્યભાર સંભાળવા જઈ રહેલા જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે શપથ ગ્રહણ પૂર્વે મીડિયા સાથેની સંવાદમાં પોતાના પ્રારંભિક એજન્ડાની ઝાંખી આપી. તેઓ 24 નવેમ્બરે શપથ લેવાના છે તે પૂર્વે તેઓએ જણાવ્યું કે તેમણે જણાવ્યું કે કાર્યભાર સંભાળ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટ અને દેશની તમામ નીચલી અદાલતોમાં ન્યાયિક પ્રક્રિયાને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા માટે અનેક પગલાં એકસાથે અમલમાં મૂકવાની યોજના છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, દેશભરમાં જ્યાં-જ્યાં લાંબા સમયથી સુનાવણી અટકેલી હોય તેવા કેસોની વ્યાપક ઓળખ કરવા માટે આવે ત્યાંથી ઉચ્ચ ન્યાયાલયોએ સંપર્ક શરૂ થશે.
જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે કહ્યું કે સરકાર ઘણી વખત અદાલતોમાં સૌથી વધુ કેસોમાં પક્ષકાર તરીકે સામેલ રહે છે અને આ પરિસ્થિતિમાં ઘટાડો લાવવા માટે પ્રક્રિયા સરળ બનાવવાની દિશામાં અભ્યાસ શરૂ કરાશે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે કેસોના જમાવ વધારાનો પ્રશ્ન તાત્કાલિક ઉકેલવાની જરૂર છે અને આ માટે ચોક્કસ માર્ગરેખા તૈયાર કરવામાં આવી છે.
ન્યાયવ્યવસ્થામાં AIના પડકારો અંગે વાત કરતાં જસ્ટિસ સૂર્યકાંતે જણાવ્યું કે ટેક્નોલોજી સાથે અનેક તક સાથે શંકા પણ જોડાયેલી છે. તેમના મતે ન્યાયિક સહાયમાં AIનો ઉપયોગ શક્ય છે પરંતુ અંતિમ નિર્ણય માનવી દ્વારા જ લેવાય તેવી લોકોની અપેક્ષા યોગ્ય છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ન્યાયાધીશો નિશાન બનતા રહે છે પરંતુ ન્યાયાધીશોને આ પ્રકારની ટીપ્પણીોથી પ્રભાવિત થવાની જરૂર નથી.
અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટમાં બીજી બેન્ચ સ્થાપવાની માંગ અંગે તેમની પ્રતિક્રિયા મુજબ, આ મુદ્દો મહત્વનો છે પરંતુ કોઇપણ રાજ્યમાં નવી બેન્ચની રચના કરતાં પહેલાં આધારીત સુવિધાઓ, સ્ટાફ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા પાસાઓનું વિશ્લેષણ અતિ આવશ્યક છે. તેમણે ઈશારો કર્યો કે લખનૌ બેન્ચ હાલમાં આધુનિક સગવડો ધરાવે છે જ્યારે અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટમાં ઘણી સુવિધાઓ મર્યાદિત સ્થિતીમાં છે. પાર્કિંગ જેવી આસપાસની જરૂરી વ્યવસ્થાઓ પણ ત્યાં પૂરતી નથી.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર ઉત્તર પ્રદેશ જેટલા વિશાળ રાજ્યમાં ન્યાયની પહોંચ ઝડપથી ઉપલબ્ધ થવી અત્યંત અગત્યની છે. તેમ છતાં, નવી બેન્ચ શરૂ કરવાનો નિર્ણય એકતરફી નહીં પરંતુ સંસદ, હાઇકોર્ટ અને સંબંધિત હિતધારકોની સંયુક્ત ચર્ચા બાદ જ શક્ય બનશે.
