કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને તિરુવનંતપુરમના સાંસદ શશિ થરૂર હાલમાં એક નવા વિવાદના કેન્દ્રમાં છે. તેમના તાજેતરના નિવેદનો અને રાષ્ટ્રીય હિતને લગતા મુદ્દાઓ પર ભાજપ સરકારની પ્રશંસા કરવાના તેમના નિર્ણયથી કોંગ્રેસનું હાઈકમાન્ડ નારાજ થયું છે. આ ઉપરાંત, કેરળની કોંગ્રેસ યુનિટે પણ થરૂર સામે 'અસહયોગ આંદોલન' શરૂ કર્યું છે, જેનાથી તેમની રાજકીય સ્થિતિ પર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. આ લેખમાં આપણે આ મુદ્દાની વિગતવાર ચર્ચા કરીશું, જેમાં થરૂરના નિવેદનો, પાર્ટીની પ્રતિક્રિયા અને આગળની શક્યતાઓનો સમાવેશ થાય છે.
શશિ થરૂરના નિવેદનો અને ઓપરેશન સિંદૂર
શશિ થરૂર, જેઓ અમેરિકામાં ઓપરેશન સિંદૂર અંગે ભારતના સર્વદળીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા, તેમણે જણાવ્યું હતું કે રાષ્ટ્રીય હિતને હંમેશા પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ અને રાજકીય પક્ષોનો ઉદ્દેશ દેશને વધુ સારો બનાવવાનો હોવો જોઈએ. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે તાજેતરના રાષ્ટ્રીય ઘટનાક્રમો અને સરહદો પરની પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને, તેમણે સેના અને કેન્દ્ર સરકારનું સમર્થન કર્યું, જેના કારણે તેમની ઘણા લોકો દ્વારા ટીકા થઈ.
ઓપરેશન સિંદૂર એ પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાના જવાબમાં ભારત દ્વારા હાથ ધરાયેલી એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી હતી, જેના દ્વારા ભારતે પાકિસ્તાનના આતંકવાદી પાત્રને વિશ્વ સમક્ષ ખુલ્લું પાડ્યું. થરૂરે આ કાર્યવાહીની પ્રશંસા કરી અને કહ્યું કે ભારતની આ કાર્યવાહી આત્મરક્ષણનો એક યોગ્ય પ્રયાસ હતો, જે સતત ચાલતા સરહદપાર આતંકવાદના જવાબમાં જરૂરી હતી. આ નિવેદનો ખાસ કરીને પનામા અને કોલંબિયામાં તેમના ભાષણો દરમિયાન આવ્યા, જ્યાં તેમણે આતંકવાદ સામે ભારતના રુખને વિસ્તૃત રીતે સમજાવ્યું.
કોંગ્રેસ હાઈકમાન્ડની નારાજગી
થરૂરના આ નિવેદનોએ કોંગ્રેસ પાર્ટીના હાઈકમાન્ડને નારાજ કર્યું છે. પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા ઉદિત રાજે થરૂર પર આકરા પ્રહાર કર્યા અને તેમને "ભાજપના સુપર પ્રવક્તા" ગણાવ્યા, એમ કહીને કે તેઓ ભાજપ નેતાઓ કરતાં પણ વધુ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને સરકારની તરફેણમાં બોલી રહ્યા છે. ઉદિત રાજે એમ પણ કહ્યું કે થરૂરને પહેલાની સરકારોની કામગીરીની જાણ નથી અને તેઓ ભાજપના પ્રચારનો હિસ્સો બની રહ્યા છે.
આ ઉપરાંત, કોંગ્રેસના સંચાર વડા જયરામ રમેશે સ્પષ્ટ કર્યું કે "જ્યારે થરૂર સાહેબ બોલે છે, ત્યારે તે પાર્ટીનો અભિપ્રાય નથી." આ નિવેદન થરૂર અને પાર્ટી નેતૃત્વ વચ્ચે વધતા અંતરને દર્શાવે છે. કોંગ્રેસે પહેલગામ આતંકવાદી હુમલાના જવાબમાં કેન્દ્ર સરકારને સંપૂર્ણ સમર્થન આપ્યું હતું, પરંતુ પાછળથી પાર્ટીએ સરકારની નીતિઓ અને યુએસની ભૂમિકા પર સવાલો ઉઠાવ્યા, જેનાથી થરૂરના સરકારની પ્રશંસા કરતા નિવેદનો વધુ વિવાદાસ્પદ બન્યા.
કેરળ કોંગ્રેસ યુનિટનો અસહયોગ
કેરળમાં કોંગ્રેસની સ્થાનિક યુનિટે થરૂર સામે ઔપચારિક રીતે 'અસહયોગ આંદોલન' શરૂ કર્યું છે. તિરુવનંતપુરમમાં થરૂરને કોંગ્રેસના કાર્યક્રમોમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે, અને આ પ્રતિબંધ ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે જ્યાં સુધી તેઓ તેમના 'ભારત પ્રથમ'ના વલણમાં ફેરફાર નહીં કરે.
કેરળના વરિષ્ઠ કોંગ્રેસ નેતા મુરલીધરને સ્પષ્ટ કર્યું કે થરૂર હવે "અમારા નથી રહ્યા." તેમણે કહ્યું કે થરૂર ભલે કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી (CWC)ના સભ્ય હોય, પરંતુ તેમના તાજેતરના નિવેદનો અને વલણે પાર્ટીની આંતરિક એકતા પર સવાલો ઉભા કર્યા છે. આ ઉપરાંત, થરૂરના એક લેખે, જેમાં તેમણે 1975ના ઈમરજન્સી દરમિયાન ઈન્દિરા ગાંધી અને સંજય ગાંધીને માનવ અધિકારોના ઉલ્લંઘન માટે જવાબદાર ઠેરવ્યા હતા, કેરળના રાજકીય વર્તુળોમાં ખળભળાટ મચાવ્યો. આ લેખ એક આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા પોર્ટલમાં પ્રકાશિત થયો હતો અને તેને કેરળના સીરિયન-કેથોલિક સમુદાયના મુખપત્ર દીપિકાએ અનુવાદિત કરીને પ્રકાશિત કર્યો, જેનાથી વિવાદ વધુ ઊંડો બન્યો.
ઈમરજન્સી લેખ અને મુખ્યમંત્રીની ઉમેદવારી
થરૂરે તાજેતરમાં એક લેખમાં ઈમરજન્સી દરમિયાન થયેલા માનવ અધિકારોના ઉલ્લંઘન, જેમ કે નજરબંધીમાં યાતનાઓ અને બિનન્યાયિક હત્યાઓની ચર્ચા કરી હતી. તેમણે આ માટે ઈન્દિરા ગાંધી અને સંજય ગાંધીને જવાબદાર ગણાવ્યા. આ લેખે કેરળના કોંગ્રેસ નેતાઓમાં નારાજગી ફેલાવી, કારણ કે તે 2025ની સ્થાનિક ચૂંટણીઓ અને 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણીઓ પહેલાં પાર્ટીના નેતૃત્વને નિશાન બનાવવાનો પ્રયાસ માનવામાં આવ્યો.
આ ઉપરાંત, થરૂરે સોશિયલ મીડિયા પર એક સર્વે શેર કર્યો હતો, જેમાં તેમને કેરળના મુખ્યમંત્રી પદના સૌથી લોકપ્રિય ઉમેદવાર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા, જેમાં તેઓ અન્ય કોંગ્રેસ અને CPI(M)ના દાવેદારો, જેમ કે વર્તમાન મુખ્યમંત્રી પિનરાઈ વિજયન અને કે.કે. શૈલજા, કરતાં આગળ હતા. આ સર્વેની ટાઈમિંગને કોંગ્રેસના કેરળ યુનિટે અયોગ્ય ગણાવી, કારણ કે તે પાર્ટીની આંતરિક એકતાને નુકસાન પહોંચાડનારું હતું.
પાર્ટીની આંતરિક ગતિશીલતા અને થરૂરનું ભવિષ્ય
કોંગ્રેસના કેરળ યુનિટમાં થરૂરની સ્થિતિ હવે અત્યંત નાજુક બની ગઈ છે. પાર્ટીના વિરોધ પક્ષના નેતા વી.ડી. સતીશને થરૂરના ઈમરજન્સી લેખ અંગેના સવાલોને ટાળ્યા, જે દર્શાવે છે કે પાર્ટી આ મુદ્દાને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. જોકે, રમેશ ચેન્નીથલા જેવા વરિષ્ઠ નેતાઓએ થરૂરની સર્વે શેર કરવાની ક્રિયાને પરોક્ષ રીતે ટીકા કરી, જેનાથી પાર્ટીની આંતરિક ગતિશીલતામાં તણાવ સ્પષ્ટ થાય છે.
થરૂરે પોતાની સ્પષ્ટવક્તા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાની ક્ષમતા માટે હંમેશા નોંધપાત્ર રહ્યા છે. જોકે, તેમના તાજેતરના નિવેદનો અને પાર્ટીની નીતિથી વિચલનથી તેમની સ્થિતિ જોખમમાં મુકાઈ છે. કેટલાક રાજકીય વર્તુળો એવું માને છે કે થરૂરની આ ક્રિયાઓ પાર્ટી હાઈકમાન્ડ સાથેના તેમના તણાવપૂર્ણ સંબંધોનું સૂચક છે, જે ભવિષ્યમાં વધુ ગંભીર ટકરાવનું કારણ બની શકે છે.
થરૂરનો જવાબ
થરૂરે પોતાના નિવેદનો અને કાર્યવાહીનો બચાવ કરતાં કહ્યું કે જ્યારે રાષ્ટ્રીય હિતનો સવાલ હોય, ત્યારે તેઓ હંમેશા દેશ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે તેમની પાર્ટીનું નેતૃત્વ તેમની યોગ્યતાઓ અને ખામીઓ વિશે પોતાનો અભિપ્રાય રાખવા માટે હકદાર છે, પરંતુ તેઓ આપેલી જવાબદારીને નિષ્ઠાપૂર્વક નિભાવશે, જેમ તેમણે પોતાના લાંબા કાર્યકાળ દરમિયાન હંમેશા કર્યું છે, પછી તે સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં હોય કે કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં.
નિષ્કર્ષ
શશિ થરૂરની વર્તમાન પરિસ્થિતિ કોંગ્રેસ પાર્ટીની આંતરિક ગતિશીલતા અને રાષ્ટ્રીય રાજકારણની જટિલતાઓને પ્રકાશિત કરે છે. તેમના નિવેદનો અને ઈમરજન્સી લેખે પાર્ટીના હાઈકમાન્ડ અને કેરળ યુનિટ સાથેના તેમના સંબંધોને તણાવપૂર્ણ બનાવ્યા છે. કેરળમાં આગામી ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખતા, થરૂરનું ભવિષ્ય હવે અનિશ્ચિત જણાય છે. શું તેઓ પાર્ટીની લાઈનને અનુસરશે, કે પોતાના 'ભારત પ્રથમ'ના વલણને ચાલુ રાખશે, તે જોવું રહ્યું.
