મ્યાનમારના રાખાઈન રાજ્યમાં સૈન્ય શાસન (જુન્ટા) અને બળવાખોર સંગઠન અરાકાન આર્મી (AA) વચ્ચે ચાલી રહેલો સશસ્ત્ર સંઘર્ષ હવે વધુ ભયાનક સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં મ્યાનમારની વાયુસેનાએ રાખાઈનના માઉંગડો અને બુથિડોન્ગ સહિતના સરહદી વિસ્તારોમાં ભારે એરસ્ટ્રાઈક હાથ ધર્યા છે. આ હુમલાઓ બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં ભય અને અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો છે. સરહદ નજીક થયેલા શક્તિશાળી વિસ્ફોટોની અસર પડોશી દેશ બાંગ્લાદેશ સુધી પહોંચી હતી, જ્યાં અનેક સરહદી ગામોમાં લોકો ભૂકંપ જેવા આંચકા અનુભવતા ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા.
આ હિંસાએ માત્ર સૈન્ય સંઘર્ષને જ નહીં, પરંતુ ફરી એક વખત માનવતાવાદી સંકટની આશંકાને પણ જન્મ આપ્યો છે. હજારો રોહિંગ્યા નાગરિકો ફરીથી બાંગ્લાદેશ તરફ પલાયન કરી શકે છે તેવી ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આ સંજોગોમાં બાંગ્લાદેશ સરકારે પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પર સુરક્ષા વ્યવસ્થા વધુ કડક બનાવી હાઈએલર્ટ જાહેર કર્યું છે.
સરહદ નજીક ભીષણ બોમ્બમારો, ગામોમાં ભયનો માહોલ
અહેવાલો અનુસાર, બુધવાર અને ગુરુવાર દરમિયાન મ્યાનમારના ફાઇટર જેટ્સે બાંગ્લાદેશની સરહદથી અત્યંત નજીક આવેલા વિસ્તારોમાં સતત એરસ્ટ્રાઈક કર્યા હતા. વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલો મુજબ, સેનાએ અરાકાન આર્મીના કથિત ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવી અંદાજે 18થી 27 જેટલા શક્તિશાળી બોમ્બ ઝીંક્યા હતા. વિસ્ફોટો એટલા પ્રચંડ હતા કે તેની ગુંજ બાંગ્લાદેશના ટેકનાફ અને નાફ નદી નજીકના વિસ્તારો સુધી સંભળાઈ હતી. અનેક સ્થાનિકોએ જણાવ્યું કે વિસ્ફોટોના કારણે ઘરો ધ્રૂજી ઉઠ્યા હતા, બારીઓના કાચ કંપી ગયા હતા અને લોકોમાં ભારે દહેશત ફેલાઈ ગઈ હતી. સરહદી વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે આવી સ્થિતિ નવી નથી, છતાં તાજેતરના હુમલાઓની તીવ્રતાએ ચિંતા વધારી છે.
રાખાઈનમાં સામાન્ય લોકો બે તરફથી પીસાઈ રહ્યા છે
રાખાઈન રાજ્યમાં પરિસ્થિતિ સતત જટિલ બની રહી છે. એક તરફ મ્યાનમારની સેના અરાકાન આર્મી સામે ભારે હવાઈ હુમલા કરી રહી છે, તો બીજી તરફ અરાકાન આર્મી અને અરાકાન રોહિંગ્યા સાલ્વેશન આર્મી (ARSA) વચ્ચે પણ હિંસક અથડામણો વધી રહી છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ARSAના લડાકુઓએ અરાકાન આર્મીના કાફલા પર હુમલો કરીને કેટલાક લડાકુઓને મોતને ઘાટ ઉતાર્યા હતા. ત્યારબાદ અરાકાન આર્મીએ કેટલાક સ્થાનિક રોહિંગ્યા નાગરિકો પર ARSAને મદદ કરવાનો આરોપ લગાવી કાર્યવાહી શરૂ કરી હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. પરિણામે સામાન્ય નાગરિકો બે સશસ્ત્ર જૂથો વચ્ચે ફસાઈ ગયા છે અને અનેક પરિવારો પોતાના ઘરો છોડવા મજબૂર બન્યા છે. માનવાધિકાર સંગઠનોનું કહેવું છે કે રાખાઈનમાં સતત વધતી હિંસા, હવાઈ હુમલા અને આંતરિક અથડામણોના કારણે સામાન્ય લોકો માટે જીવન અત્યંત અસુરક્ષિત બની ગયું છે.
બાંગ્લાદેશમાં ફરી શરણાર્થી સંકટની ચિંતા
મ્યાનમારની વર્તમાન પરિસ્થિતિને લઈને સૌથી વધુ ચિંતા બાંગ્લાદેશને સતાવી રહી છે. વર્ષ 2017માં મ્યાનમારમાં થયેલી હિંસા બાદ લગભગ 10 લાખથી વધુ રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ બાંગ્લાદેશમાં આશરો લેવા પહોંચ્યા હતા. હાલમાં પણ કોક્સ બજાર સહિતના વિશાળ શરણાર્થી કેમ્પોમાં લાખો લોકો રહે છે, જેના કારણે બાંગ્લાદેશ પર મોટો સામાજિક, આર્થિક અને માનવતાવાદી બોજ છે. હવે જો રાખાઈનમાં હિંસા વધુ વકરે અને હજારો લોકો નાફ નદી પાર કરીને ફરી બાંગ્લાદેશમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરે, તો સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. આ સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને બોર્ડર ગાર્ડ બાંગ્લાદેશ (BGB)એ સરહદ પર સુરક્ષા વધારી દીધી છે. BGBના કમાન્ડર કર્નલ મોહિઉદ્દીન અહેમદે જણાવ્યું છે કે ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી અટકાવવા માટે પેટ્રોલિંગ વધારવામાં આવ્યું છે અને તમામ સરહદી ચોકીઓ પર વધારાની સુરક્ષા તૈનાત કરવામાં આવી છે. સરહદી વિસ્તારોમાં સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
આ પણ વાંચો: આજે 3 જુલાઈ : આંતરરાષ્ટ્રીય પ્લાસ્ટિક બેગ મુક્ત દિવસ, જાણો આજના દિવસની મહત્વપૂર્ણ ઘટના
રાખાઈન સંઘર્ષ કેમ મહત્વનો છે?
મ્યાનમારમાં વર્ષ 2021માં સૈન્યએ સત્તા કબજે કર્યા બાદ દેશના અનેક વિસ્તારોમાં બળવાખોર સંગઠનો સાથે સંઘર્ષ વધી ગયો છે. રાખાઈન રાજ્યમાં અરાકાન આર્મી છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી સ્વાયત્તતા અને રાજકીય અધિકારો માટે લડી રહી છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં અરાકાન આર્મીએ રાખાઈનના અનેક વિસ્તારોમાં પોતાનું નિયંત્રણ મજબૂત બનાવ્યું છે, જેના જવાબમાં જુન્ટા સેનાએ હવાઈ હુમલાઓની સંખ્યા વધારી છે. રાખાઈન રાજ્યમાં મોટી સંખ્યામાં રોહિંગ્યા મુસ્લિમો વસે છે. વર્ષ 2017માં મ્યાનમારની સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ લાખો રોહિંગ્યાઓને દેશ છોડવો પડ્યો હતો. હવે ફરી એકવાર વધતી હિંસા જૂના માનવતાવાદી સંકટને વધુ ગંભીર બનાવી શકે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નજર
મ્યાનમારની હાલની સ્થિતિ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય પણ સતત નજર રાખી રહ્યો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને અનેક માનવાધિકાર સંસ્થાઓએ અગાઉ પણ રાખાઈનમાં સામાન્ય નાગરિકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની માંગ કરી હતી. તાજેતરના એરસ્ટ્રાઈક બાદ ફરી એકવાર સામાન્ય નાગરિકોને નુકસાન ન પહોંચે તે માટે સંયમ રાખવાની અપીલો થઈ રહી છે. જો સંઘર્ષ ટૂંક સમયમાં કાબૂમાં નહીં આવે તો માત્ર મ્યાનમાર જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દક્ષિણ એશિયા માટે નવો શરણાર્થી અને સુરક્ષા સંકટ ઊભો થઈ શકે છે. હાલ રાખાઈનમાં પરિસ્થિતિ અત્યંત તંગ છે અને આગામી દિવસોમાં મ્યાનમારની સૈન્ય કાર્યવાહી તથા બાંગ્લાદેશની સરહદી સ્થિતિ પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.
