6G: ભારત હવે 5G થી આગળ વધી રહ્યું છે અને 6G ટેકનોલોજી માટે તૈયારી કરી રહ્યું છે, અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) આમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસ 2025 દરમિયાન, ટેલિકોમ સચિવ નીરજ મિત્તલે જણાવ્યું હતું કે, 6G નું ભવિષ્ય સંપૂર્ણપણે AI-આધારિત હશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યમાં, નેટવર્ક્સ એટલા સ્માર્ટ બનશે કે તેઓ પોતાની જાતે તકનીકી સમસ્યાઓ ઓળખી શકશે અને તેને સરખી કરી શકશે. 2028 માં 6G પરીક્ષણ શરૂ થવાની અપેક્ષા છે, જોકે રાષ્ટ્રવ્યાપી અમલીકરણમાં થોડા વધુ વર્ષો લાગી શકે છે. પરંતુ એ ચોક્કસ છે કે, AI આ ટેકનોલોજીને અત્યાર સુધીની સૌથી અદ્યતન અને વિશ્વસનીય બનાવશે.
હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ
AI ની મદદથી, 6G નેટવર્ક ફક્ત ઝડપી જ નહીં પણ પહેલા કરતા વધુ સ્થિર પણ બનશે. નીરજ મિત્તલના મતે, આગામી 6G નેટવર્ક AI-આધારિત "એજન્ટિક AI" ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરશે, જે નેટવર્કને પોતાને સમજવા અને સુધારવા માટે સક્ષમ બનાવશે. આનાથી વપરાશકર્તા અનુભવ પર સીધી અસર પડશે. કોલ સાઉન્ડ અને ક્વાલિટી પહેલા કરતા વધુ સ્પષ્ટ થશે, જ્યારે ઇન્ટરનેટ સ્પીડ એટલી ઝડપી હશે કે, મોટી ફાઇલો પણ સેકન્ડોમાં ડાઉનલોડ થઈ જશે.
AI થી ફાયદો કે નુકશાન?
નીરજ મિત્તલે એ પણ સ્વીકાર્યું કે, જ્યારે AI ભવિષ્યને સરળ બનાવી રહ્યું છે, ત્યારે તેના દુરુપયોગનું જોખમ પણ વધી રહ્યું છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે, ડીપફેક વીડિયો, વૉઇસ ઇમિટેશન અને ઓનલાઈન છેતરપિંડી જેવા કિસ્સાઓમાં AI નો ઉપયોગ ચિંતાનો વિષય બની ગયો છે. જો તેને સમયસર નિયંત્રિત કરવામાં ન આવે તો, આ ટેકનોલોજી લોકો માટે સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.
છેતરપિંડી અને ખોટા વ્યવહારો કર્યા બ્લોક
આ ખતરાની અપેક્ષા રાખીને, ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગે એક AI-આધારિત સુરક્ષા સાધન વિકસાવ્યું છે જે ઓનલાઈન છેતરપિંડી અને શંકાસ્પદ વ્યવહારોને ઓળખવામાં સક્ષમ છે. આ ટૂલની મદદથી, અત્યાર સુધીમાં 200 કરોડ રૂપિયાની છેતરપિંડી અટકાવવામાં આવી છે અને 48 લાખથી વધુ નકલી વ્યવહારો બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે. આ ટેકનોલોજી કયો વ્યવહાર સાચો છે અને કયો શંકાસ્પદ છે તે સમજવામાં સક્ષમ છે, જેનાથી વપરાશકર્તાઓના પૈસા સુરક્ષિત રહે છે.
1.25 બિલિયન ડોલરનું રોકાણ
નીરજ મિત્તલે કહ્યું કે, ભારત સરકાર "ઇન્ડિયા AI મિશન" દ્વારા યોગ્ય દિશામાં AI ને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. આ 1.25 બિલિયન ડોલરની પહેલનો ઉદ્દેશ્ય સુરક્ષિત AI સિસ્ટમ્સ, સંશોધન અને સ્ટાર્ટઅપ્સને મજબૂત બનાવવાનો છે જેથી ભારત AI અને 6G ટેકનોલોજી બંનેમાં વૈશ્વિક નેતૃત્વ પ્રાપ્ત કરી શકે. આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, જ્યારે 6G આવશે, ત્યારે તે માત્ર એક નેટવર્ક નહીં પરંતુ એક સ્માર્ટ, સ્વ-વ્યવસ્થાપિત અને AI-સંચાલિત કનેક્ટિવિટી સિસ્ટમ હશે જે ઇન્ટરનેટ અનુભવને સંપૂર્ણપણે નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે.
6G ની સ્પીડ 5G કરતાં કેટલી વધારે?
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, 6G ની સ્પીડ 5G કરતા લગભગ 50 થી 100 ગણી ફાસ્ટ હશે. જ્યારે 5G મહત્તમ ડાઉનલોડ સ્પીડ 10Gbps આપે છે, ત્યારે 6G આ સ્પીડને 1Tbps સુધીની થઈ શકે છે. પરિણામે, 6G હેઠળ સૌથી મોટી ફાઇલો પણ એક સેકન્ડથી ઓછા સમયમાં ડાઉનલોડ થઈ જશે.
