Vehicle rules: રસ્તા પર ઘણી કાર અને બાઈક પર મોટા અક્ષરોમાં "જાટ બોય", "રાજપૂતાના", "યાદવ", "હિન્દુ" કે ધાર્મિક સૂત્રો લખેલા જોવા મળે છે. કેટલાક લોકો આને પોતાની ઓળખ, શોખ કે સ્ટાઈલ તરીકે જુએ છે. પરંતુ વાસ્તવમાં આ માત્ર સ્ટાઈલની વાત નથી – આ ઘણી વખત ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન છે.
ભારતના મોટર વાહન કાયદા અનુસાર નિયમો શું કહે છે?
નંબર પ્લેટ પર: સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સ 1989 (Rule 50) અનુસાર નંબર પ્લેટ પર ફક્ત સત્તાવાર નોંધણી નંબર જ હોવો જોઈએ. કોઈપણ સ્ટીકર, લેબલ, જાતિ, ધર્મ કે અન્ય શબ્દો લગાવવા સખત વર્જિત છે. સ્ટીકર્સ અને એડહેસિવ લેબલ્સની મનાઈ છે.
વાહનના અન્ય ભાગો પર (બોડી, પાછળનો ભાગ, વિન્ડસ્ક્રીન વગેરે): જો લખાણ જાતિ (જેમ કે જાટ, રાજપૂત, યાદવ) કે ધર્મ (હિન્દુ, 786 વગેરે) સંબંધિત હોય તો તે Motor Vehicles Actની Section 179(1) હેઠળ અવગણના (disobedience of directions) ગણાય છે. અનેક રાજ્યોમાં (ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન વગેરે) આવા સ્ટીકર્સ પર ખાસ અભિયાન ચલાવવામાં આવે છે.
દંડ કેટલો થઈ શકે છે?
નંબર પ્લેટ પર લખાણ/સ્ટીકર હોય તો → ₹5,000 સુધીનો દંડ (Section 192 અથવા સંબંધિત).
વાહનના અન્ય ભાગ પર જાતિ/ધર્મના શબ્દો હોય તો → સામાન્ય રીતે ₹1,000 થી ₹5,000 સુધીનો ચલણ (ઉદા. ઉત્તર પ્રદેશમાં ₹1,000).
વારંવાર ઉલ્લંઘન કરવાથી વધુ કડક કાર્યવાહી, વાહન રોકવું કે જપ્ત કરવું પણ થઈ શકે છે.
ટ્રાફિક પોલીસને આવા વાહનોને રોકીને સ્ટીકર્સ તરત જ દૂર કરવાનો આદેશ આપવાનો અધિકાર છે. જો ન માનો તો વધુ મુશ્કેલી થઈ શકે છે.આ નિયમો કેમ બનાવવામાં આવ્યા છે?નંબર પ્લેટ સરળતાથી વાંચી શકાય અને કેમેરા/ટ્રાફિક મોનિટરિંગમાં અવરોધ ન પડે.
વાહનોનો એકસમાન અને વ્યવસ્થિત દેખાવ જળવાઈ રહે.
જાતિ કે ધર્મ આધારિત લખાણથી ક્યારેક સામાજિક તણાવ અથવા દુરુપયોગ થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: શું 12 વર્ષમાં ભાડુઆત મકાનનો માલિક બની જશે? : વકીલે કર્યો મોટો ખુલાસો, કાયદો જાણીને ચોંકી જશો!
સલાહ: જો તમારા વાહન પર આવા સ્ટીકર્સ કે લખાણ છે તો તે તરત જ દૂર કરી દો. નવું લગાવવાનું વિચારતા હોવ તો ટાળો – કાયદાનું પાલન કરવું જ સલામત અને સારું છે.આ નિયમો રાજ્ય અનુસાર અમલમાં અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, પરંતુ મોટા ભાગના રાજ્યોમાં જાતિ/ધર્મના સ્ટીકર્સ પર કાર્યવાહી થાય છે. વધુ માહિતી માટે તમારા સ્થાનિક RTO અથવા ટ્રાફિક પોલીસ સાથે વાત કરી શકો છો.
