વડોદરા: વડોદરા મહાનગરપાલિકા (VMC)માં વહીવટી તંત્ર સામે ગંભીર પડકારો ઉભા થયા છે. એક તરફ અનુભવી અધિકારીઓ દ્વારા સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ (VRS) માટે અરજીઓ કરવામાં આવી રહી છે તો બીજી તરફ તાજેતરમાં ભરતી કરાયેલા કર્મચારીઓ પણ નોકરી છોડી રહ્યા હોવાથી પાલિકાની કામગીરી પર સીધી અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે. શહેરના વિકાસ કાર્યો અને નાગરિકોને મળતી સેવાઓ પર તેની અસર ન પડે તે માટે હવે તંત્ર સામે ઝડપથી નિર્ણાયક પગલાં ભરવાનો પડકાર ઉભો થયો છે.
મળતી માહિતી મુજબ પાલિકાના પાંચ મહત્વના અધિકારીઓએ સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ માટે સત્તાવાર અરજી કરી છે. તેમાં સામાન્ય વહીવટ વિભાગના ખાતાકીય વડા દેવાંગ ભટ્ટ, રેવન્યુ ઓફિસર મનોજ ક્રિશ્ચિયન, વોર્ડ નંબર-17ના અધિકારી મહેશ પટેલ, વોર્ડ નંબર-18ના રેવન્યુ ઓફિસર પ્રકાશ પરમાર અને વોર્ડ નંબર-16ના વોર્ડ તેમજ રેવન્યુ ઓફિસર પરાગ મોદીનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ અધિકારીઓ વિવિધ મહત્વના વહીવટી વિભાગો સંભાળી રહ્યા હોવાથી તેમની નિવૃત્તિની અરજીને ગંભીરતાથી જોવામાં આવી રહી છે.
આ અધિકારીઓની અરજીઓ મંજૂર થશે તો અનેક વિભાગોમાં કાયમી અધિકારીઓના સ્થાને ઇન-ચાર્જ અધિકારીઓને જવાબદારી સોંપવી પડશે. પરિણામે ફાઇલોના નિકાલ, આવક સંબંધિત કામગીરી, નાગરિકોની અરજીઓના નિકાલ તેમજ અન્ય વહીવટી નિર્ણયો લેવામાં વિલંબ થવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી. શહેરના વિકાસ પ્રોજેક્ટો અને રોજિંદા વહીવટી કામકાજ પર પણ તેની સીધી અસર પડી શકે છે.
નવી ભરતી છતાં કર્મચારીઓ ટકી શક્યા નહીં
વહીવટી સંકટ માત્ર અધિકારીઓ સુધી મર્યાદિત નથી. થોડા સમય અગાઉ પાલિકાએ કરાર આધારિત ધોરણે 552 જેટલા ક્લાર્કોની ભરતી કરી હતી. જોકે આશ્ચર્યજનક રીતે તેમાંના 250થી વધુ કર્મચારીઓએ ટૂંકા ગાળામાં જ નોકરી છોડી દીધી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. પરિણામે પાલિકામાં માનવબળની ગંભીર અછત સર્જાઈ છે. નવા કર્મચારીઓ લાંબા સમય સુધી નોકરીમાં ટકી શકતા ન હોવાથી વિવિધ શાખાઓમાં કામનો બોજ વધ્યો છે. એક કર્મચારીને એકથી વધુ વિભાગોની જવાબદારી સંભાળવી પડે તેવી સ્થિતિ ઉભી થઈ છે. જેના કારણે દૈનિક વહીવટી પ્રક્રિયાઓ ધીમી પડી રહી હોવાનું પણ ચર્ચાઈ રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો: "રાજ્ય સરકાર વધુ સક્રિય કેમ નથી" : નાસીરનગર ડિમોલિશન કેસમાં HC એ રાજ્ય અને પોલીસને પૂછ્યા આકરા સવાલ
અનુભવી અધિકારીઓની વિદાયથી વધશે મુશ્કેલીઓ
પાલિકાના અનુભવી અધિકારીઓ પાસે વર્ષોનો વહીવટી અનુભવ હોય છે. તેઓ માત્ર દૈનિક કામગીરી જ નહીં પરંતુ નીતિગત નિર્ણયો, નાણાકીય વ્યવસ્થાપન, કાનૂની પ્રક્રિયા અને વિવિધ વિભાગો વચ્ચે સંકલન જાળવવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવતા હોય છે. જો આ અધિકારીઓ એકસાથે નિવૃત્ત થશે તો તે ખાલી જગ્યાઓ તાત્કાલિક ભરવી સરળ નહીં બને. નવા અધિકારીઓને કામગીરી સમજવામાં સમય લાગશે, જેના કારણે વિવિધ પ્રોજેક્ટ અને જાહેર સેવાઓ પ્રભાવિત થવાની શક્યતા છે.
અંદરખાને અનેક ચર્ચાઓ
પાલિકાના આંતરિક વર્તુળોમાં એવી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે કે વધતો કામનો બોજ, સતત વધતી જવાબદારીઓ અને ઉચ્ચ સ્તરેથી મળતા દબાણના કારણે કેટલાક અધિકારીઓ સ્વૈચ્છિક નિવૃત્તિ તરફ વળ્યા છે. જોકે આ અંગે પાલિકા તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપવામાં આવ્યું નથી. વહીવટી ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા વર્તુળોનું માનવું છે કે અનુભવી અધિકારીઓ જો સતત તંત્ર છોડતા રહેશે તો તેની અસર માત્ર આંતરિક વહીવટ સુધી સીમિત નહીં રહે પરંતુ નાગરિકોને મળતી સેવાઓ પર પણ જોવા મળશે.
આ પણ વાંચો: વડોદરામાં 100 વર્ષ જૂનું મકાન અચાનક પત્તાના મહેલની જેમ ધરાશાયી : અકસ્માતમાં બે વ્યક્તિઓ કાટમાળ નીચે દટાયા
વિકાસ કાર્યો પર પડી શકે અસર
વડોદરા શહેરમાં માર્ગો, ડ્રેનેજ, પાણી પુરવઠો, મિલકત વેરો, સ્વચ્છતા, શહેરી વિકાસ અને વિવિધ જનકલ્યાણકારી યોજનાઓનું અમલીકરણ મહાનગરપાલિકા દ્વારા કરવામાં આવે છે. જો અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની અછત વધુ ગંભીર બનશે તો અનેક યોજનાઓના અમલીકરણમાં વિલંબ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને આવક વિભાગ, સામાન્ય વહીવટ અને વોર્ડ કચેરીઓમાં અધિકારીઓની અછત સર્જાશે તો મિલકત વેરા સંબંધિત કામગીરી, મંજૂરી પ્રક્રિયા અને નાગરિકોની ફરિયાદોના નિકાલમાં પણ અસર જોવા મળી શકે છે.
કાયમી ભરતીની માંગ તેજ
શહેરના વિવિધ સામાજિક સંગઠનો અને નાગરિકોનું માનવું છે કે આ સ્થિતિનો લાંબા ગાળાનો ઉકેલ માત્ર કાયમી ભરતીથી જ આવી શકે. કરાર આધારિત ભરતીથી તાત્કાલિક રાહત મળે છે, પરંતુ કર્મચારીઓ નોકરી છોડતા રહે તો સમસ્યા યથાવત રહે છે. નાગરિકો દ્વારા માંગ કરવામાં આવી રહી છે કે મ્યુનિસિપલ કમિશનર અને રાજ્ય સરકાર આ મુદ્દે ગંભીરતા દાખવી તાત્કાલિક કાયમી ભરતી પ્રક્રિયા શરૂ કરે, જેથી વહીવટી માળખું વધુ મજબૂત બને અને નાગરિકોને મળતી સેવાઓમાં કોઈ વિક્ષેપ ન આવે.
હવે તંત્ર સામે સૌથી મોટો પડકાર
વડોદરા મહાનગરપાલિકા માટે હાલની સ્થિતિ એક ચેતવણી સમાન માનવામાં આવી રહી છે. અનુભવી અધિકારીઓની નિવૃત્તિની અરજીઓ અને કર્મચારીઓની સતત ઘટતી સંખ્યાએ વહીવટી વ્યવસ્થા પર પ્રશ્નચિહ્ન ઊભું કર્યું છે. આગામી દિવસોમાં આ અરજીઓ અંગે શું નિર્ણય લેવાય છે અને ખાલી પડનારી જગ્યાઓ કેવી રીતે ભરવામાં આવે છે તેના પર સમગ્ર વહીવટી તંત્રની કાર્યક્ષમતા નિર્ભર રહેશે.
શહેરના હિતને ધ્યાનમાં રાખીને હવે જરૂરી બન્યું છે કે તંત્ર ઝડપથી યોગ્ય આયોજન કરે, માનવબળની અછત દૂર કરે અને વહીવટી વ્યવસ્થાને ફરી મજબૂત બનાવે, જેથી શહેરના વિકાસ અને નાગરિક સેવાઓ પર કોઈ નકારાત્મક અસર ન પડે.
