વડોદરા શહેરમાં બાપોદ પોલીસ મથકના એક પોલીસ જવાન પર દલિત યુવક પ્રત્યે જાતિવાદી ટિપ્પણી કર્યાના આક્ષેપોને લઈને રવિવારે ભારે તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હતી. ન્યાયની માંગ સાથે દલિત સમાજના મોટી સંખ્યામાં લોકો પોલીસ ભવન બહાર એકત્રિત થયા હતા. શરૂઆતમાં શાંતિપૂર્ણ રજૂઆત તરીકે શરૂ થયેલું આંદોલન થોડા જ સમયમાં ઉગ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરતાં પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ઘર્ષણ સર્જાયું હતું.
પરિસ્થિતિ એટલી વણસી ગઈ હતી કે કેટલાક ઉશ્કેરાયેલા તત્વોએ પોલીસના વાહનોમાં તોડફોડ કરી હતી. કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ જાળવવા માટે પોલીસે બળપ્રયોગ કરવો પડ્યો હતો. સમગ્ર ઘટનાને પગલે શહેરમાં ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો છે.
જાતિવાદી ટિપ્પણીના આક્ષેપથી શરૂ થયો વિવાદ
મળતી માહિતી મુજબ, બાપોદ પોલીસ મથકના એક પોલીસ કર્મચારી દ્વારા દલિત યુવક પ્રત્યે અપમાનજનક અને જાતિ આધારિત શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનાને લઈને દલિત સમાજમાં ભારે રોષ ફેલાયો હતો.
સમાજના આગેવાનો અને કાર્યકરોએ દોષિત પોલીસ કર્મચારી વિરુદ્ધ અનુસૂચિત જાતિ અને જનજાતિ અત્યાચાર નિવારણ અધિનિયમ (એટ્રોસિટી એક્ટ) હેઠળ ગુનો નોંધવાની માંગ કરી હતી. આ માંગ સાથે મોટી સંખ્યામાં લોકો પોલીસ ભવન નજીક એકત્રિત થયા હતા.
જેલ રોડ ચાર રસ્તા પાસે શરૂ થયા ધરણા
પ્રદર્શનકારીઓએ જેલ રોડ ચાર રસ્તા નજીક ધરણા શરૂ કર્યા હતા. શરૂઆતમાં રજૂઆત અને સૂત્રોચ્ચાર સુધી મર્યાદિત રહેલું આંદોલન ધીમે ધીમે ઉગ્ર બનતું ગયું હતું. પ્રદર્શનકારીઓએ મુખ્ય માર્ગો પર ચક્કાજામ કરીને વાહન વ્યવહારને અસર પહોંચાડી હતી. જેના કારણે વિસ્તારમાં ટ્રાફિક વ્યવસ્થા ખોરવાઈ ગઈ હતી અને લાંબા ટ્રાફિક જામના દ્રશ્યો સર્જાયા હતા. સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા પ્રદર્શનકારીઓને સમજાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બનતી ગઈ હતી.
50થી વધુ લોકોની અટકાયત બાદ તણાવ વધ્યો
કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પોલીસે જ્યારે 50થી વધુ પ્રદર્શનકારીઓની અટકાયત શરૂ કરી, ત્યારે માહોલ વધુ ગરમાયો હતો. અટકાયતનો વિરોધ કરતા કેટલાક લોકો ઉશ્કેરાઈ ગયા હતા. આ દરમિયાન ટોળાએ પોલીસ વાહનોને ઘેરી લીધા હતા અને તોડફોડ શરૂ કરી હતી. કેટલાક સ્થળોએ પથ્થરમારાની ઘટનાઓ પણ સામે આવી હોવાનું પોલીસ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું. સરકારી મિલકતોને નુકસાન પહોંચાડવાના બનાવો બાદ પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની ગઈ હતી અને પોલીસને બળપ્રયોગ કરવાનો નિર્ણય લેવો પડ્યો હતો.
વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે દોડી આવ્યા
ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ડીસીપી ઝોન-2 મંજીતા વણઝારા સહિત પોલીસના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા. તેમની સાથે પાંચથી વધુ પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટરો, એસીપી અને મોટી સંખ્યામાં પોલીસ જવાનોનો કાફલો પણ હાજર રહ્યો હતો. પોલીસે ભારે જહેમત બાદ પ્રદર્શનકારીઓને સમજાવીને અને પરિસ્થિતિ પર નિયંત્રણ મેળવી મામલો થાળે પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ત્યારબાદ વિસ્તારમાં વધારાનો પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો.
પોલીસે શું કહ્યું?
ડીસીપી મંજીતા વણઝારાએ સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે પ્રદર્શનકારીઓ કોઈ પણ પ્રકારની પૂર્વ મંજૂરી વિના રેલી સ્વરૂપે પોલીસ ભવન સુધી પહોંચ્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે ટોળું પોલીસ કમિશનરને રસ્તા પર આવીને મળવાની માંગ સાથે ટ્રાફિક અવરોધી રહ્યું હતું. જેના કારણે જાહેર જીવન અને કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિ પર અસર પડી રહી હતી.
ડીસીપીએ વધુમાં જણાવ્યું કે સરકારી અને જાહેર મિલકતોને નુકસાન પહોંચાડનારાઓ સામે 'ડેમેજ ટુ પબ્લિક પ્રોપર્ટી એક્ટ' હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ઉપરાંત રસ્તો રોકવા અને કાયદો હાથમાં લેવા બદલ પણ ગુનાઓ નોંધવામાં આવશે.
પૂર્વઆયોજિત કાવતરું હતું કે નહીં તેની તપાસ
પોલીસ હાલમાં સમગ્ર ઘટનાની વિવિધ દિશાઓમાં તપાસ કરી રહી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી તોડફોડ અને હિંસક પ્રવૃત્તિઓ સ્વયંભૂ હતી કે પછી તેની પાછળ કોઈ પૂર્વ આયોજન હતું તે મુદ્દે પણ તપાસ ચાલી રહી છે. ઘટનાસ્થળે હાજર CCTV ફૂટેજ, વિડિયો રેકોર્ડિંગ અને અન્ય પુરાવાઓના આધારે જવાબદાર લોકોની ઓળખ કરવામાં આવી રહી છે.
દલિત સમાજમાં રોષ
બીજી તરફ દલિત સમાજના આગેવાનોનું કહેવું છે કે સમગ્ર ઘટનાનો મૂળ મુદ્દો જાતિ આધારિત અપમાનનો છે અને દોષિત પોલીસ કર્મચારી સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. તેઓએ નિષ્પક્ષ તપાસ અને કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાની માંગણી પુનરાવર્તિત કરી છે. હાલ શહેરમાં પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં હોવાનું પોલીસ તંત્ર જણાવી રહ્યું છે, પરંતુ ઘટનાને લઈને રાજકીય અને સામાજિક સ્તરે ચર્ચાઓ તેજ બની છે. આગામી દિવસોમાં તપાસના તારણો અને પોલીસની કાર્યવાહી પર સૌની નજર રહેશે.
