Iran US Taklks Fail: પાકિસ્તાનની રાજધાની ઇસ્લામાબાદમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે યોજાયેલી મેરાથોન વાટાઘાટો 21 કલાક પછી પણ કોઈ કરાર વિના સમાપ્ત થઈ છે. યુએસ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ જેડી વાન્સે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જાહેર કર્યું કે અમેરિકી પ્રતિનિધિમંડળ કોઈ સમજૂતી વિના પરત ફરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું, "અમે કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શક્યા નથી. અમે અમારી અંતિમ અને શ્રેષ્ઠ ઓફર આપી છે, પરંતુ ઈરાને અમારી શરતો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો છે."
યુએસની મુખ્ય માંગ
વાટાઘાટોમાં મુખ્ય મુદ્દો ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ હતો. યુએસની મુખ્ય માંગ હતી કે ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવવાનું અથવા તેના માટે જરૂરી સાધનો મેળવવાનું સંપૂર્ણપણે છોડી દેવાની મજબૂત અને સ્પષ્ટ ગેરંટી આપે. વાન્સે કહ્યું, "આ અમારા માટે કોર ગોલ હતો, પરંતુ ઈરાન તેને સ્વીકારવા તૈયાર ન હતું. આ ખરાબ સમાચાર છે, અને મને લાગે છે કે આ ઈરાન માટે યુએસ કરતાં વધુ ખરાબ સમાચાર છે." તેમણે પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીની પ્રશંસા કરી અને કહ્યું કે ચર્ચાઓ "સારી" હતી, પરંતુ કરાર થઈ શક્યો નહીં. વાન્સ હવે એર ફોર્સ ટુ દ્વારા પાકિસ્તાનથી પરત ફરી રહ્યા છે.
ઈરાનનું વલણ
ઈરાને વાટાઘાટોને "તીવ્ર" ગણાવી છે, પરંતુ યુએસ પર "અતિશય અને ગેરકાયદેસર માંગણીઓ" કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઇસ્માઇલ બકાઈએ કહ્યું કે વાટાઘાટોની સફળતા બીજી બાજુની પ્રામાણિકતા અને સંતુલન પર આધારિત છે. તેમણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, પરમાણુ કાર્યક્રમ, પ્રતિબંધો હટાવવા, યુદ્ધ વળતર અને ક્ષેત્રીય દુશ્મનાવટના અંત જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હોવાનું જણાવ્યું. ઈરાની રાજ્ય મીડિયાએ નિષ્ફળતા માટે યુએસની "અયોગ્ય માંગણીઓ"ને જવાબદાર ઠેરવી છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરી ખોલવાનો મુદ્દો
આ વાટાઘાટો યુએસ-ઈરાન વચ્ચેના તાજેતરના યુદ્ધ પછીના યુદ્ધવિરામ (સીઝફાયર)ના ભાગરૂપે થઈ હતી. એપ્રિલના પ્રારંભમાં પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થીથી બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ પર સમજૂતી થઈ હતી, જેમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરી ખોલવાનો મુદ્દો મુખ્ય હતો. આ સ્ટ્રેટ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાનો મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે, અને તેના બંધ થવાથી તેલના ભાવમાં વધારો થયો હતો. વાટાઘાટોમાં આ મુદ્દા સહિત અન્ય ક્ષેત્રીય તણાવ પર પણ ચર્ચા થઈ.
આ પણ વાંચો: યુદ્ધવિરામ પછી પણ તણાવ : ટ્રમ્પે ઈરાનને આપી કડક ચેતવણી! જાણો કેમ ભડક્યો વિવાદ
આગળ શું થશે?
વાટાઘાટોની નિષ્ફળતાથી મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધવાની સંભાવના છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરની અનિશ્ચિતતા વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા અને તેલ-ગેસના ભાવને અસર કરી શકે છે. વાન્સે સંકેત આપ્યો છે કે ઈરાન હજુ પણ યુએસની "અંતિમ ઓફર" સ્વીકારી શકે છે, પરંતુ ભવિષ્યની વાટાઘાટો વિશે કોઈ સ્પષ્ટ વિગતો આપવામાં આવી નથી. પાકિસ્તાને ડિપ્લોમેટિક ચેનલ ખુલ્લી રાખવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો છે. જો વાટાઘાટો આગળ ન વધે તો યુદ્ધ ફરી વધી શકે છે, જેનાથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર અસર પડી શકે છે. હાલમાં સ્થિતિ અનિશ્ચિત છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ વિકાસની અપેક્ષા છે. આ ઘટના વૈશ્વિક રાજકીય અને આર્થિક દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે મધ્ય પૂર્વની સ્થિરતા અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજારને સીધી અસર કરે છે.
